Ο Συνήγορος του Πολίτη, με ανακοίνωσή του, εκφράζει την έντονη ανησυχία του για την αύξηση φαινομένων ρατσιστικής βίας, τόσο ως προς τον διαρκώς αυξανόμενο αριθμό των περιστατικών, όσο και ως προς τον τρόπο δράσης και την ένταση της βίας που ασκείται.
Επισημαίνει δε ότι απαιτούνται όχι μόνο νομοθετικές πρωτοβουλίες αλλά και συγκεκριμένος αστυνομικός σχεδιασμός για την αποτελεσματική άσκηση από τη δημοκρατική πολιτεία της αποκλειστικής συνταγματικής αρμοδιότητας και υποχρέωσης για την ασφάλεια κάθε προσώπου.
Πρόσφατα, υπογραμμίζει ο Συνήγορος του Πολίτη, διαπιστώνεται οργανωμένη και συστηματική δράση ακραίων ομάδων, οι οποίες επικαλούμενες το αίσθημα ανασφάλειας πολλών πολιτών, επιδίδονται σε επιθέσεις κατά μελών ευπαθών ή αποκλεισμένων κοινωνικών ομάδων (αλλοδαπών, Ρομά κ.λπ.).
Η ανοχή ή ακόμη και η μερική έστω αποδοχή των ενεργειών αυτών από τμήματα του πληθυσμού εντείνει τον προβληματισμό για το φαινόμενο. Ο Συνήγορος του Πολίτη καλεί τους αρμόδιους φορείς να μην επιτρέψουν την ανάπτυξη οργανωμένων εγκληματικών θυλάκων οι οποίοι εκμεταλλεύονται τα κενά που δημιουργεί η ολιγωρία ή και αδράνεια του κρατικού μηχανισμού.
Συγκεκριμένα, ο Συνήγορος του Πολίτη διαπιστώνει αυξημένα περιστατικά οργανωμένης και συστηματικής χρήσης βίας – με στόχο κυρίως αλλοδαπούς – από ομάδες με ακραία ιδεολογικά χαρακτηριστικά, που χρησιμοποιούν ως πρόσχημα την προστασία της δημόσιας τάξης και ασφάλειας για να διαπράττουν σοβαρές εγκληματικές πράξεις και να προτρέπουν σε γενικευμένη αυτοδικία. Η χρήση βίας πλήττει θεμελιώδη δικαιώματα και απειλεί να οδηγήσει σε ένα «φαύλο κύκλο» κλιμάκωσης των βίαιων περιστατικών ένθεν κακείθεν και πρόκλησης ομαδικών συγκρούσεων, με τελικό αποτέλεσμα τη σοβαρή διασάλευση της κοινωνικής συνοχής και ειρήνης.
Ο Συνήγορος υπενθυμίζει ότι η τήρηση της νομιμότητας, η προστασία των δικαιωμάτων και η καταπολέμηση των διακρίσεων αποτελούν θεμελιώδεις αρχές του κράτους δικαίου. Επιπλέον, το έννομο αγαθό της δημόσιας ασφάλειας προσδιορίζεται κατά περιεχόμενο από τη διασφάλιση του ατομικού δικαιώματος στην ασφάλεια κάθε προσώπου, Έλληνα και αλλοδαπού που διαμένει στην ελληνική επικράτεια. Η βία, και κυρίως η ρατσιστική, αποτελεί την πιο αποκρουστική μορφή εγκληματικής συμπεριφοράς, επειδή στοχοποιεί κατά κανόνα, την διαφορετικότητα, και εκμεταλλεύεται την αδυναμία και τον κοινωνικό αποκλεισμό του θύματος.
Η ανεξάρτητη αρχή έχει επανειλημμένα επισημάνει την ανάγκη λήψης συνδυαστικών μέτρων και συντονισμένων ενεργειών για την αντιμετώπιση του φαινομένου της ρατσιστικής βίας, καθώς και των αιτίων που το προκαλούν, ιδίως σε περιοχές στις οποίες ομάδες του πληθυσμού που έχουν περισσότερο πληγεί από την κρίση συμβιώνουν με άλλες κοινωνικά ευάλωτες ομάδες.
Στο πλαίσιο αυτό απαιτούνται όχι μόνο νομοθετικές πρωτοβουλίες αλλά και συγκεκριμένος αστυνομικός σχεδιασμός για την αποτελεσματική άσκηση από τη δημοκρατική πολιτεία της αποκλειστικής συνταγματικής αρμοδιότητας και υποχρέωσης για την ασφάλεια κάθε προσώπου. Ο Συνήγορος του Πολίτη προτίθεται να αναλάβει άμεσα πρωτοβουλίες σ’ αυτή την κατεύθυνση, σε διαβούλευση με τους αρμόδιους φορείς.