Αγώνα δρόμου κάνει το υπουργείο Εσωτερικών προκειμένου να ολοκληρωθεί σύντομα το κλείσιμο και αποκατάσταση των ανεξέλεγκτων χωματερών (ΧΑΔΑ), και να περιορισθεί ο κίνδυνος επιβολής υψηλών προστίμων από την Ε.Ε., σε περίπτωση μη έγκαιρης συμμόρφωσης.
Θετικά είναι πάντως τα νέα σε αυτό το μέτωπο, καθώς σύμφωνα με τα στοιχεία της τελευταίας έκθεσης προόδου στα τέλη Ιουνίου έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος, αφού οι περισσότεροι ΧΑΔΑ έχουν κλείσει ή βρίσκονται σε στάδιο αποκατάστασης, με το πρόβλημα να εντοπίζεται πλέον κυρίως στα νησιά. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι το ύψος του επιχειρησιακού προγράμματος στο οποίο έχουν ήδη ενταχθεί ή εντάσσονται οι προς αποκατάσταση ΧΑΔΑ φθάνει τα 150 εκατομμύρια ευρώ.
Το 97,3% των ανεξέλεγκτων χώρων διάθεσης είναι ανενεργές
Στη χώρα υπάρχουν σήμερα 82 ανεξέλεγκτοι χώροι (από 99 στα τέλη Μαΐου), ενώ σε διαδικασία αποκατάστασης τελούν 596 ΧΑΔΑ.
Οι ΧΑΔΑ που έπαψαν να λειτουργούν βρίσκονται στις Περιφέρειες Δυτικής Μακεδονίας (15), Δυτικής Ελλάδας (1) και Νοτίου Αιγαίου (1).
Έτσι σήμερα εξακολουθούν να λειτουργούν 25 ΧΑΔΑ στην Πελοπόννησο, 16 στο Νότιο Αιγαίο, 10 στη Στερεά Ελλάδα, 7 στο Ιόνιο, 7 στην Κεντρική Μακεδονία, 6 στην Ανατολική Μακεδονία – Θράκη, 5 στο Βόρειο Αιγαίο, 3 στη Δυτική Ελλάδα, 2 στην Αττική, 1 στην Κρήτη και κανένας σε Δυτική Μακεδονία και Ήπειρο,
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ιουνίου 2011, 97,3% των ανεξέλεγκτων χώρων διάθεσης είναι ανενεργοί, 78% έχει αποκατασταθεί και μόνο το 2,7% είναι ενεργοί σήμερα.
Από την ποιοτική ανάλυση των στοιχείων προκύπτει πως υπάρχουν πλέον :
- Σε νησιωτικές περιοχές υπάρχουν 31 ΧΑΔΑ εκ των οποίων οι 28 είναι οι μόνοι χώροι διάθεσης απορριμμάτων στο αντίστοιχο νησί, συμπεριλαμβανομένων των ΧΑΔΑ των δύο νησιών της Περιφέρειας Αττικής, καθώς και μεγάλου αριθμού μικρών νησιών, ενώ από τους υπόλοιπους τρεις ΧΑΔΑ μόνο ο ένας βρίσκεται σε νησί όπου υπάρχει νόμιμη εγκατάσταση διάθεσης απορριμμάτων.
- Στην Πελοπόννησο, υπάρχουν 25 ΧΑΔΑ, όπου υπήρχε εξαρχής το μεγαλύτερο έλλειμμα νόμιμων υποδομών.
- Στην Ηλεία, υπάρχουν 3 ΧΑΔΑ, όπου επίσης δεν υφίστανται επαρκείς νόμιμες εγκαταστάσεις διαχείρισης απορριμμάτων.
- Στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, υπάρχουν 6 ΧΑΔΑ, όπου οι υφιστάμενες νόμιμες εγκαταστάσεις δεν επαρκούν και οι αποστάσεις μεταφοράς είναι μεγάλες.
- Στη Στερεά Ελλάδα υπάρχουν 10 ΧΑΔΑ, όπου λόγω των αποστάσεων πρέπει να λειτουργήσει σύστημα μεταφόρτωσης για να καταστεί δυνατή η μεταφορά απορριμμάτων σε νόμιμες εγκαταστάσεις διάθεσης.
- Στην Κεντρική Μακεδονία υπάρχουν 7 ΧΑΔΑ, όπου και επίκειται η έναρξη της μεταβατικής περιόδου ή εξυπηρέτησης από νόμιμες εγκαταστάσεις.
Στο υπουργείο Εσωτερικών αισιοδοξούν ότι μέχρι το τέλους του έτους οι ανεξέλεγκτοι χώροι θα έχουν περιορισθεί σε 50 -55. Ωστόσο και παρά τη σημαντική συνολική επίδοση του προγράμματος, την τελευταία τρίμηνη περίοδο εξακολουθούν να υπάρχουν μικρές αποκλίσεις από τον στόχο που είχε τεθεί για διακοπή του συνόλου των ΧΑΔΑ μέχρι τις 30/6/2011.
Η απόκλιση αποδίδεται κυρίως στους εξής λόγους :
- Η παύση της λειτουργίας μεγάλου αριθμού μικρών ΧΑΔΑ και η συγκέντρωση των απορριμμάτων σε μικρό αριθμό μεγάλης δυναμικότητας εγκαταστάσεων (νόμιμων ΧΥΤΑ ή ακόμα και κεντρικών ΧΑΔΑ) έχει φτάσει στα όρια της δυναμικότητας των εγκαταστάσεων υποδοχής.
- Οι αποστάσεις μεταφοράς καθίστανται απαγορευτικές για την ουσιαστική εφαρμογή του μέτρου από τους ΟΤΑ.
- Παρατηρούνται καθυστερήσεις στην υλοποίηση των μεταβατικών λύσεων (π.χ Πελοπόννησος).
- Παρατηρούνται καθυστερήσεις στη θεσμική ρύθμιση επιμέρους θεμάτων όπως π.χ των θαλάσσιων μεταφορών.
- Υπάρχουν περιπτώσεις ακραίας αντίδρασης των τοπικών αρχών που χρειάζεται χρόνο για να αντιμετωπισθεί.