Επιχειρησιακό πρόγραμμα για την τοπική απασχόληση και ανάπτυξη προωθεί το υπουργείο Εσωτερικών. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες το πρόγραμμα έχει διπλό στόχο, την τόνωση της περιφερειακής ανάπτυξης και τη μείωση της ανεργίας. Πρόκειται για το πρώτο ουσιαστικό και έμπρακτο βήμα της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση της κρίσης και την αναχαίτιση της ύφεσης. Στους κυβερνητικούς στόχους είναι να εξασφαλιστούν ετησίως περίπου 25.000 θέσεις απασχόλησης και να μειωθεί το ποσοστό ανεργίας κατά 3%. Συνολικά την τριετία που θα είναι σε εφαρμογή το πρόγραμμα θα απασχοληθούν πάνω από 70.000 εργαζόμενοι. Το συνολικό κόστος, το οποίο δεν θα επιβαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό, υπολογίζεται στα 3 δισ. ευρώ. Η πρόταση έχει ήδη κατατεθεί από τον υπουργό Εσωτερικών Χάρη Καστανίδη στην κυβερνητική επιτροπή από την οποία, παρουσία και του πρωθυπουργού, δόθηκε το πράσινο φως προκειμένου να υλοποιηθεί. Το υπουργείο Εσωτερικών θα προχωρήσει το επόμενο διάστημα σε διαβούλευση με τους δημάρχους και τους υπόλοιπους εμπλεκόμενους φορείς.
Η ιδέα για την υλοποίηση του προγράμματος βασίζεται σε παλιότερη πρόταση που είχε καταθέσει ως δήμαρχος και επικεφαλής του «Αυτοδιοικητικού Κινήματος» στην ΚΕΔΚΕ ο σημερινός υφυπουργός Εσωτερικών Πάρις Κουκουλόπουλος. Η συμμετοχή του στην κατάρτιση του προγράμματος αναμένεται να είναι ενεργή καθώς μεταξύ άλλων έχει και την αρμοδιότητα των τεχνικών έργων, τα οποία αποτελούν το βασικό αντικείμενου των έργων αυτεπιστασίας. Για να αποφευχθούν γραφειοκρατικές διαδικασίες και χρονοτριβές το πρόγραμμα θα είναι ευέλικτο και θα λειτουργήσει κατά τα πρότυπα του συστήματος της αυτεπιστασίας των δήμων. Οι βασικοί στόχοι του προγράμματος είναι εξής έξι:
- Η ενίσχυση της πραγματικής οικονομίας
- Η επενδυτική ανάπτυξη των δήμων
- Η αποτελεσματική αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ύφεσης και η αναζωογόνηση των τοπικών αγορών
- Η μείωση της ανεργίας σε τοπικό επίπεδο
- Η ευελιξία και η αποτελεσματικότητα
- Η ανάπτυξη της κοινωνικής συνοχής και της αλληλεγγύης μεταξύ των δήμων
Το πρόγραμμα θα είναι τριετούς διάρκειας και θα τεθεί σε εφαρμογή από το 2012 έως το 2014.
Ποια έργα θα μπορούν να ενταχθούν
Πώς όμως θα επιτευχθεί ο στόχος του επιχειρησιακού προγράμματος; Με τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης σε τομείς όπως η συντήρηση και η επισκευή δημοτικών υποδομών. Μεταξύ των έργων που θα μπορούσαν να ενταχθούν στο πρόγραμμα είναι:
- Η συντήρηση και επισκευή δικτύων ύδρευσης- αποχέτευσης.
- Η αποκατάσταση Χώρων Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Απορριμμάτων.
- Ο εμπλουτισμός του υδροφόρου ορίζοντα με τη δημιουργία μικρών και ευέλικτων φραγμάτων που θα συγκρατούν το νερό.
- Η πρόληψη και αποκατάσταση φυσικών καταστροφών, (αποψίλωση, δημιουργία αντιπυρικών ζωνών, εκεί που δεν μπορεί να γένει φυσική αναγέννηση, αναδασώσεις).
- Η συντήρηση επισκευή κοινωνικών υποδομών όπως βρεφονηπιακοί σταθμοί, αθλητικά κέντρα.
- Η συντήρηση επισκευή κοινόχρηστων χώρων, όπως πάρκα, πλατείες, παιδικές χαρές, πεζόδρομοι, πεζοδρόμια.
Τελικοί δικαιούχοι του προγράμματος θα είναι το σύνολο των δήμων της χώρας οι οποίοι θα συμμετέχουν κατά ένα μεγάλο ποσοστό στην κάλυψη του κόστους που θα προκύψει.
Οι πηγές χρηματοδότησης
Όπως έχει ήδη αναφερθεί το επίμαχο πρόγραμμα δεν θα επιβαρύνει το κρατικό προϋπολογισμό γεγονός το οποίο σημαίνει ότι δεν επηρεάζει και το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα που έχει συμφωνηθεί με την τρόικα. Ως πηγές χρηματοδότησης προτείνεται να χρησιμοποιηθούν τα έσοδα από το φόρο ζύθου (επιβάλλεται υπέρ των δήμων και αντιστοιχεί στο 3% επί της αξίας του ζύθου που πωλείται στο εσωτερικό της χώρας.), τα τέλη διαφήμισης (καταβάλλονται από τον διαφημιζόμενο, σε οποιοδήποτε γραφείο του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων) και το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ) το οποίο το 2010 ξεπέρασε τα 80 εκ. €. Τα έσοδα αυτά θα δεσμευθούν για μία εικοσιπενταετία προκειμένου να αποτελέσουν το βασική πηγή που θα χρηματοδοτήσει το δάνειο, το οποίο κατά πάσα πιθανότητα θα συναφθεί με το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων και με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Το δάνειο υπολογίζεται να είναι διάρκειας είκοσι πέντε ετών και θα καλύψει ουσιαστικά τη συμμετοχή των δήμων στο πρόγραμμα. Το ύψος του δανείου υπολογίζεται στο 1,5 δισ. ευρώ. Το μισθολογικό κόστος έχει υπολογιστεί ότι θα είναι επίσης 1,5 δισ. ευρώ και θα καλυφθεί από πρόγραμμα επιδότησης του ΟΑΕΔ.
Το φορολογικό αποτέλεσμα των τριών πόρων που εισπράχθηκε το 2010 από τους δήμους, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εσωτερικών ανήλθε σε 128.188.561 €. Μάλιστα σύμφωνα με προσομοίωση του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων ένα εικοσιπενταετές δάνειο, ύψους 1,5 δις €, στην πλήρη ανάπτυξη του θα απαιτήσει ετήσιο τοκοχρεολύσιο:
- 100.963.585,24 € με επιτόκιο 4%
- 111.205.232,88 € με επιτόκιο 5%
- 121.917.727,03 € με επιτόκιο 6%
Από τις σχετικές προσεγγίσεις προκύπτει το συμπέρασμα ότι τα έσοδα από τους τρεις συγκεκριμένους πόσους πόρους υπερκαλύπτουν το κόστος εξυπηρέτησης του δανείου.
Ποιοι θα διαχειρίζονται το πρόγραμμα
Βασικοί διαχειριστές του προγράμματος θα είναι το υπουργείο Εσωτερικών, ο ΟΑΕΔ και η Κεντρική Ένωση Ελλάδος (ΚΕΔΕ). Σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό την ευθύνη για την παρακολούθηση του προγράμματος θα έχει μια ειδική επιτροπή, η οποία θα υποστηρίζεται από στελέχη του Υπουργείου Εσωτερικών του ΟΑΕΔ και της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ). Για την παρακολούθηση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου του κάθε έργου εξετάζεται η δυνατότητα δημιουργίας ειδικής web εφαρμογής.
Πώς θα γίνεται η επιλογή προσωπικού
Η επιλογή των απασχολουμένων στο έργο θα γίνεται από τους καταλόγους του ΟΑΕΔ με συγκεκριμένες διαδικασίες και αντικειμενικά κριτήρια. Μεταξύ άλλων σημαίνοντα ρόλο θα έχει η εξειδίκευση και η εντοπιότητα. Προτεραιότητα θα δίδεται σε όσους είναι μακροχρόνια άνεργοι και σε εκείνους που είναι κοντά στη συνταξιοδότηση. Με δεδομένο ότι η πλειονότητα των έργων σχετίζεται με κατασκευαστικά έργα έχει προταθεί να προκρίνονται όσοι έχουν οικοδομικά ένσημα. Η πρόταση αυτή στοιχειοθετείται με το επιχείρημα ότι ο κλάδος της οικοδομής είναι από αυτούς που έχουν πληγεί περισσότερο από την κρίση. Η απασχόληση στο πρόγραμμα θα διέπεται από το θεσμικό πλαίσιο της αυτεπιστασίας των δήμων και θα αφορά σε συμβάσεις έργου. Σε καμία περίπτωση ο απασχολούμενος στο πρόγραμμα δεν θα μπορεί να ξεπερνά τα 135 ημερομίσθια ετησίως. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ένα δήμος θα μπορεί να απασχολεί ανέργους για διάστημα από μία ημέρα μέχρι και 4,5 μήνες. Το ημερομίσθιο υπολογίζεται στα 40 ευρώ, ενώ συνολικά αν κάποιος απασχοληθεί και τις 135 ημέρες θα μπορεί να λάβει μέσα στο έτος 5.500 ευρώ.