Οι κατέχοντες δημόσια θέση οφείλουν να εμφορούνται από ακεραιότητα, αντικειμενικότητα, υπευθυνότητα και ειλικρίνεια. Η δημόσια δράση πρέπει να διακρίνεται από τα στοιχεία της διαφάνειας και της κοινωνικής λογοδοσίας. Όμως, πέρα από τα παραπάνω, είναι απαραίτητη και η ύπαρξη των κατάλληλων θεσμικών εργαλείων που θα θωρακίσουν τη διοίκηση, τόνισε η υπουργός Διοικητικής Ανασυγκρότησης, Όλγας Γεροβασίλη, στη διημερίδα «Public Integrity Forum: Ενισχύοντας την Ακεραιότητα στον Δημόσιο Τομέα», που διοργανώνει η Γενική Γραμματεία για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς, σε συνεργασία με τον ΟΟΣΑ, στο πλαίσιο του Προγράμματος Τεχνικής Υποστήριξης προς την Ελλάδα για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς, στη Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης και Επικοινωνίας.
Η κ. Γεροβασίλη σημείωσε ότι η διαφθορά δεν αποτελεί μόνο ελληνικό φαινόμενο. Αυτό πιστοποιείται από διάφορες μελέτες διεθνών οργανισμών. Είναι, όμως, γεγονός ότι στη χώρα μας παρουσιάζει κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, τονίζοντας παράλληλα ότι από την αρχή της δημιουργίας του ελληνικού κράτους, η ανταμοιβή της υποταγής στο κόμμα, μέσω της πρόσληψης στο δημόσιο τομέα, έθεσε τις βάσεις κομματικοποίησης της δημόσιας διοίκησης, η οποία κατέληξε να χρησιμοποιείται σαν εργαλείο αναπαραγωγής κομματικών μηχανισμών και εξουσιών.
«Την κατάσταση αυτή επέτειναν: τα γραφειοκρατικά εμπόδια, με πολλές αόριστες ή επάλληλες αρμοδιότητες, η ύπαρξη πολλαπλών ρυθμιστικών κανόνων πολλοί από τους οποίους θεσπίστηκαν ad hoc.
Μια παθογένεια που, τελικά, με τον τρόπο της φάνηκε να βολεύει αρκετούς. Δυστυχώς, αρκετοί πολίτες συμβιβάστηκαν με την ιδέα ότι το σύστημα λειτουργούσε ως εγγενώς διεφθαρμένο και ότι όλο αυτό συνιστούσε μια θεσμοποιημένη κανονικότητα».
Ωστόσο η κ. Γεροβασίλη σημείωσε ότι πλέον αποτελεί κοινωνική απαίτηση η ενίσχυση της διαφάνειας σε όλες τις πτυχές του δημόσιου βίου.
Και ήδη η κυβέρνηση με σειρά νομοθετικών πρωτοβουλιών και άλλων ενεργειών, «κάνει πράξη αυτό που υποσχέθηκε: μια αποτελεσματική δημόσια διοίκηση, απαλλαγμένη από την αναξιοκρατία και τα πελατειακά χαρακτηριστικά του παρελθόντος».
Ενδεικτικά ανέφερε τις έντεκα δράσεις που έχουν δρομολογηθεί ήδη από την κυβέρνηση :
- Βαίνει προς ολοκλήρωση η επικαιροποίηση των οργανισμών όλων των φορέων του Δημοσίου, κατόπιν αξιολόγησης των υφιστάμενων δομών, και ετοιμάζεται το ψηφιακό οργανόγραμμα όλων των φορέων του Δημοσίου.
- Δημιουργούνται περιγράμματα θέσης εργασίας και ξεκινά το Σεπτέμβρη το Ενιαίο Σύστημα Κινητικότητας, βάζοντας τέλος στην αδιαφανή και σε μεγάλο βαθμό πελατειακή λογική των μετακινήσεων των δημοσίων υπαλλήλων.
- Ξεκίνησε ήδη η επιλογή Προϊσταμένων όλων των βαθμίδων της διοίκησης με βάση το αντικειμενικό και αξιοκρατικό σύστημα του Ν. 4369/16.
- Συστάθηκε το Εθνικό Μητρώο Επιτελικών Στελεχών για την κάλυψη των επιτελικών θέσεων του κράτους.
- Προχωρούμε σε απλοποιήσεις διαδικασιών, μειώνοντας τα γραφειοκρατικά βάρη για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.
- Προχωρούμε άμεσα, σε συνεργασία με τους συναρμόδιους φορείς, στη δημιουργία της Εθνικής Πύλης για την κωδικοποίηση της νομοθεσίας.
- Σχεδιάζουμε και υλοποιούμε στοχευμένα έργα με στόχο τη διασύνδεση και τη διαλειτουργικότητα των πληροφοριακών συστημάτων του Δημοσίου.
- Σχεδιάζουμε και υλοποιούμε σειρά δράσεων για την ανάπτυξη των ψηφιακών δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού της διοίκησης. (Στους δύο προηγούμενους τομείς δράσης συνεργαζόμαστε ήδη με τον ΟΟΣΑ, συνεργασία που το επόμενο χρονικό διάστημα θα λάβει και την τελική θεσμική της μορφή).
- Αναβαθμίζουμε το ρόλο του Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης.
- Συνεργαζόμαστε με τη Γενική Γραμματεία Καταπολέμησης της Διαφθοράς και με τη στήριξη της τεχνικής βοήθειας από την SRSS για τη δημιουργία ή την αναβάθμιση των Μονάδων Εσωτερικού Ελέγχου στους φορείς της κεντρικής διοίκησης και αυτοδιοίκησης. Υπενθυμίζω ότι μία από τις πρώτες νομοθετικές πρωτοβουλίες της Κυβέρνησής μας αφορούσε τη σύσταση της Γενικής Γραμματείας για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς, που ήδη έχει να επιδείξει ένα σημαντικό έργο.
- Ενισχύουμε τις πολιτικές για τα ανοιχτά δεδομένα και την απρόσκοπτη πρόσβαση των πολιτών στη δημόσια πληροφορία, με σεβασμό πάντοτε στη διαφύλαξη των προσωπικών δεδομένων.
«Οι ανωτέρω ενδεικτικές δράσεις, τόνισε η κ.Γεροβασίλη, έχουν μία κοινή συνισταμένη: την αταλάντευτη βούληση της Κυβέρνησης για τη δημιουργία μιας δημόσιας διοίκησης ακομμάτιστης, διαφανούς, αποτελεσματικής.
Μιας δημόσιας διοίκησης στελεχωμένης με ανθρώπους επιλεγμένους αξιοκρατικά, χωρίς κομματικές και άλλες εξαρτήσεις.
Παρ’ όλα αυτά, θα ήθελα να τονίσω πως, όσο αποτελεσματικά μέτρα και αν παρθούν στην κατεύθυνση καταπολέμησης της αναξιοκρατίας και διαφθοράς στον δημόσιο τομέα, αυτές δεν θα εξαλειφθούν, αν δεν αλλάξει η νοοτροπία που έχει καλλιεργήσει τη διαφθορά στους πυρήνες του Δημοσίου.
Για την αλλαγή αυτής της νοοτροπίας απαιτείται διαρκής ενημέρωση πολιτών και δημόσιων λειτουργών αναφορικά με τις ολέθριες συνέπειες των φαινομένων διαφθοράς στο κοινωνικό σύνολο.
Χρειάζεται ακόμη οι πολιτικές ηγεσίες να παραμείνουν προσηλωμένες στο δρόμο της διαφάνειας και της δημιουργίας μιας νέας σχέσης εμπιστοσύνης κράτους-πολίτη.
Ο άνθρωπος αποτελεί τον μέγιστο παράγοντα στη σχέση αυτή. Η ανάγκη «συστράτευσης» όλων των εμπλεκομένων μερών στη μάχη κατά της διαφθοράς αποτελεί υποχρέωση όλων».