Μια δέσμευση της κυβέρνησης, λίγες μόλις μέρες πριν την ψήφιση του προϋπολογισμού, ότι θα βρεθεί τρόπος ώστε να καλυφθούν οι βασικές λειτουργικές δαπάνες των δήμων για το 2012, «εξομάλυνε» την αγωνία της Αυτοδιοίκησης να μην οδηγηθούν οι δήμοι σε κλείσιμο και κατάρρευση.
Οι προβλέψεις του προϋπολογισμού 2012 για τις αποδόσεις στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, από όποια οπτική και αν τις μετρήσει κανείς, δεν αφήνει κανένα περιθώριο, ακόμη και στον πιο αισιόδοξο, ότι οι δήμοι της χώρας θα μπορέσουν να ανταπεξέλθουν στις βασικές τους λειτουργικές ανάγκες.
Μόνο οι μειώσεις στους ΚΑΠ σε σχέση με το 2011 είναι της τάξης του 1,6 δις ευρώ, από 3,5 δις ευρώ το 2011, εγγράφονται 2,4 δις για το 2012.
Δηλαδή τα πράγματα οδηγούν σε περαιτέρω επιδείνωση σε σχέση με την επίσης δύσκολη φετινή οικονομική χρονιά , κατά την οποία γίνονται περικοπές επί των προϋπολογισθέντων, οι οποίες μπορεί να φτάσουν στα 385 εκ. ευρώ, αν δεν αποδοθεί η δεύτερη δόση – 107 εκ. ευρώ – από τα παρακρατηθέντα.
Σε ότι αφορά τη ΣΑΤΑ προβλέπονται να αποδοθούν 608 εκ. ευρώ το 2012, ενώ φέτος αν και είχαν προϋπολογιστεί 630 εκ. έχουν αποδοθεί τα μισά, δηλαδή 308 εκ. ευρώ.
Το χρονικό των διαπραγματεύσεων
Κατά συνέπεια ο «συναγερμός» έφτασε στο κόκκινο για την Αυτοδιοίκηση.
Η διαπραγμάτευση για βελτίωση των αποδόσεων το 2012 για την ΚΕΔΕ ήταν μια πορεία – μονόδρομος, που ξεκίνησε από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους με συνάντηση με τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών Φ. Σαχινίδη και κατέληξε στη Ζαλοκώστα, όπου έγινε συνάντηση με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και υπουργό Οικονομικών Ευ. Βενιζέλο, τον υπουργό Εσωτερικών Τ. Γιαννίτση, την αναπληρώτρια υπουργό Εσωτερικών Φ. Γεννηματά, τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών Φ. Σαχινίδη και τον υφυπουργό Εσωτερικών Π. Κουκουλόπουλο.
Στη συνάντηση με τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών Φ. Σαχινίδη το προεδρείο της ΚΕΔΕ και οι εκπρόσωποι των παρατάξεων στο Δ.Σ. της Ένωσης τόνισαν ότι τα έσοδα μόνο από τους ΚΑΠ των δήμων την τελευταία τριετία (2009-2012) έχουν μειωθεί κατά 1,57δις ευρώ, ή κατά 55%.
Μάλιστα επισημάνθηκε ότι εάν τα ίδια ποσοστά μειώσεων είχαν εφαρμογή στο σύνολο της κεντρικής και γενικής κυβέρνησης, η χώρα προ πολλού θα είχε παρουσιάσει πρωτογενή πλεονάσματα. Η ίδια εικόνα παρουσιάζει και η εκταμίευση της ΣΑΤΑ στην τριετία, αφού από 847.500.000 το 2009, πέφτει στα 597.000.000 το 2012 και το 2011 οι αποδόσεις «προσγειώνονται» στα 308 εκ. ευρώ.
Μετά από λεπτομερή ανάλυση των κωδικών του προϋπολογισμού 2012 μεταξύ των θεσμοθετημένων πόρων της Αυτοδιοίκησης και αυτών που τελικά έχουν αποτυπωθεί σ΄ αυτόν, προέκυψε μια διαφορά 450 εκ. ευρώ, η οποία προήλθε από τα εξής:
- 120 εκ. ευρώ προκύπτουν από την κατά νόμο σωστή απόδοση του Φόρου Εισοδήματος Φυσικών και Νομικών Προσώπων,
- 160 εκ. ευρώ από απόδοση παρακρατηθέντων Παρελθόντων Οικονομικών Ετών, και
- 170 εκ. ευρώ από την ορθή εφαρμογή του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος Δημοσιονομικής Στρατηγικής.
Σύνολο δηλαδή 450 εκ. ευρώ, που από παραδρομή του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, όπως οι ίδιοι οι εκπρόσωποί του παραδέχθηκαν, δεν περιελήφθησαν στις αποδόσεις για την Αυτοδιοίκηση για το 2012.
Ο κ. Σαχινίδης μετά από αυτό είπε στους εκπροσώπους της ΚΕΔΕ ότι θα στείλει σχετική επιστολή στον υπουργό Οικονομικών.
Η ΚΕΔΕ μετά από συνεδρίαση του Δ.Σ. ζήτησε και ορίστηκε συνάντηση με τον υπουργό Οικονομικών Ευ. Βενιζέλο, στην οποία συμμετείχαν, όπως προαναφέρθηκε, και οι άλλοι συναρμόδιοι υπουργοί.
Τα αποτελέσματα της διαπραγμάτευσης
Στη συνάντηση υπήρξε δέσμευση εκ μέρους της κυβέρνησης, δια των αρμοδίων υπουργών, ότι θα βρεθεί τρόπος ώστε να εξασφαλιστούν οι αναγκαίοι πόροι για την ομαλή λειτουργία των δήμων.
Έτσι λοιπόν, αναμένεται να αποδοθούν στους δήμους της χώρας για το 2012 επιπλέον 450 εκ. ευρώ για τις λειτουργικές τους ανάγκες πέραν των 2,6 δις που έχουν εγγραφεί στον προϋπολογισμό και στα οποία – εγγεγραμμένα – συμπεριλαμβάνονται και τα 214 εκ. ευρώ που προβλέπει η ρύθμιση για την απόδοση των οφειλομένων από παρελθόντα έτη.
Πως διαμορφώνονται οι ΚΑΠ μετά τη συμφωνία
Αν λοιπόν τηρηθούν οι δεσμεύσεις της Κυβέρνησης οι ΚΑΠ θα διαμορφωθούν στα 3,064 δις ευρώ, όπως αναλυτικά καταγράφεται και στον παρακάτω πίνακα.
|
|
2011 |
2012 |
| ΤΑΚΤΙΚΗ ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΗ |
1.993,00 |
|
| ΜΕΤΑΦΕΡΟΜΕΝΕΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ |
1.041,00 |
|
| ΠΑΡΑΚΡΑΤΗΘΕΝΤΑ |
214,00 |
214,00 |
|
|
|
|
| ΚΑΠ |
|
2.400,00 |
| ΟΡΘΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ Ν. 3852/10 |
120,00 |
|
| ΠΟΕ |
|
160,00 |
| ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΟ |
|
170,00 |
| ΣΥΝΟΛΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ |
3.248,00 |
3.064,00 |
|
|
|
|
| ΣΑΤΑ |
308,00 |
608,00 |
Με τα 3,064 δις ευρώ οι δήμοι θα πρέπει να καλύψουν όλες τις μισθολογικές και λειτουργικές τους δαπάνες καθώς και όλες εν γένει τις μεταφερόμενες σε αυτούς αρμοδιότητες, όπως για παράδειγμα τα προνοιακά επιδόματα, τη μεταφορά των μαθητών, το κόστος των μεταταχθέντων υπαλλήλων, τη λειτουργία των ΚΕΠ, κ.α.
Συγκριτικά με τις αποδόσεις του 2011, κατά το οποίο οι ΚΑΠ – με την απόδοση της δεύτερης δόσης των παρακρατηθέντων (107 εκ. ευρώ), που σύμφωνα με την κυβέρνηση θα γίνει μέχρι τέλος του έτους – θα κλείσουν στα 3,248 δις ευρώ, οι ΚΑΠ του 2012 μειώνονται κατά 184 εκ. ευρώ.
Θα πρέπει, όμως, να ληφθεί υπόψη ότι οι δαπάνες μισθοδοσίας των δήμων μειώνονται, κυρίως λόγω εφαρμογής του ενιαίου μισθολογίου κατά 15%, δηλαδή περί τα 270 εκ. ευρώ. Επίσης θα πρέπει να τονιστεί ότι ειδικά για το θέμα των προνοιακών επιδομάτων τέθηκε εκ μέρους της ΚΕΔΕ θέμα για τη σημαντική μείωση των ποσών απόδοσης κατά 182 εκ. ευρώ. Σημειώθηκε ότι
τα προνοιακά επιδόματα αποτελούν για την Αυτοδιοίκηση ανελαστικές δαπάνες από μεταβιβασθείσα αρμοδιότητα και κατά συνέπεια η πλήρης κάλυψη του κόστους άσκησής της είναι συνταγματική υποχρέωση του ίδιου του κράτους. Στο θέμα δεν υπήρξε θετική ανταπόκριση εκ μέρους της κυβέρνησης, αλλά συμφωνήθηκε να ξανασυζητηθεί σε νέα συνάντηση.
Η ΣΑΤΑ αποδίδεται απευθείας στους δήμους
Σε ότι αφορά τους αναπτυξιακούς και επενδυτικούς πόρους της Αυτοδιοίκησης, δηλαδή τη ΣΑΤΑ 2012, κατά τη διάρκεια της συνάντησης, έγινε δεκτό το αίτημα της ΚΕΔΕ ώστε εφεξής να αποδίδεται απευθείας στους δήμους μέσω του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων και όχι με τον τρόπο που γινόταν μέχρι σήμερα η απόδοσή της, δηλαδή μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, που καθ΄ οδόν οδηγούσε σε παρακράτηση μεγάλου μέρους αυτών των πόρων.
Σύμφωνα λοιπόν με τα στοιχεία του προϋπολογισμού η ΣΑΤΑ για το 2012 διαμορφώνεται στα 608 εκ. ευρώ, τα οποία θα αποδοθούν απευθείας στους δήμους, όπως συμβαίνει με την απόδοση των ΚΑΠ.
Σε σύγκριση δηλαδή με το 2011 που κλείνει στα 308 εκ. ευρώ, το 2012 η ΣΑΤΑ αναμένεται να είναι διπλάσια.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης τέθηκε το θέμα – λόγω των ειδικών οικονομικών συνθηκών – της άμεσης υλοποίησης αναπτυξιακών προγραμμάτων, στα οποία εμπλέκεται η Τοπική Αυτοδιοίκηση, όπως το πρόγραμμα αυτεπιστασίας, το πρόγραμμα κοινωνικής εργασίας και άλλα αναπτυξιακά προγράμματα.
Συμφωνήθηκε και από τις δύο πλευρές να ακολουθήσει σύντομα ολοκληρωμένη συζήτηση, καθώς τα προγράμματα αυτά θα αποτελέσουν μια ανάσα για τις χειμάζουσες τοπικές κοινωνίες και οικονομίες. Συμφωνήθηκε επίσης ότι στις δύσκολες σημερινές συνθήκες η Τοπική Αυτοδιοίκηση μπορεί να αναλάβει και να παίξει σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση των οξυμένων κοινωνικών προβλημάτων, όπως αυτό της ανεργίας.
Στο θέμα των αναπτυξιακών προγραμμάτων που αφορούν την Τοπική Αυτοδιοίκηση έκανε αναφορά ο υπουργός Οικονομικών Ευ. Βενιζέλος στην ομιλία του στη Βουλή κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού τονίζοντας ότι:
«Οι νέες πρωτοβουλίες μας με την Τοπική Αυτοδιοίκηση σε συνεργασία με το Υπουργείο Εσωτερικών, οι συμβάσεις των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης με το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων για τους πόρους του Πράσινου Ταμείου, η αυτεπιστασία, η κοινωνική εργασία, είναι παρεμβάσεις που μπορούν ν’ αλλάξουν την κατάσταση της πραγματικής οικονομίας, όχι μόνο στη μεγάλη, αλλά και στη μικρή τοπική κλίμακα, εκεί που πονάει ο πολίτης, ο άνεργος, το νοικοκυριό, η μικρή επιχείρηση».
Το Δ.Σ. της ΚΕΔΕ για τα αποτελέσματα της συνάντησης
Στη συνεδρίαση του Δ.Σ. της ΚΕΔΕ που ακολούθησε η εκτίμηση ήταν πως η συνάντηση ήταν πετυχημένη. Ωστόσο διατυπώθηκαν επιφυλάξεις για το κατά πόσο οι δεσμεύσεις της σημερινής κυβέρνησης θα ισχύουν και για την επόμενη, ενώ κατατέθηκαν και προτάσεις για κινητοποιήσεις ενόψει της ψήφισης του προϋπολογισμού και συναντήσεις με τα πολιτικά κόμματα.
Σε κάθε περίπτωση, μπορεί ο προϋπολογισμός να ψηφίστηκε, μπορεί να κατατέθηκαν οι δεσμεύσεις της Κυβέρνησης, ο χρόνος θα δείξει κατά πόσο θα γίνουν πράξη, αφού τα «πάντα ρει» για τη χώρα μας, άρα και για την Αυτοδιοίκηση.