Νέα δέσμη μέτρων ενέκρινε σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για τη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Όπως σημειώνει οι απώλειες σε ανθρώπινες ζωές εξαιτίας της κακής ποιότητας του αέρα είναι μεγαλύτερες από αυτές που προκαλούν τα τροχαία ατυχήματα, πράγμα που καθιστά την κακή ποιότητα του αέρα πρώτη περιβαλλοντική αιτία πρόωρων θανάτων στην ΕΕ. Η ατμοσφαιρική ρύπανση επηρεάζει επίσης την ποιότητα ζωής των πολιτών λόγω του άσθματος ή των αναπνευστικών προβλημάτων που συχνά προκαλεί.
Στόχος των μέτρων για καθαρότερο αέρα είναι η επικαιροποίηση της υφιστάμενης νομοθεσίας και η περαιτέρω μείωση των βλαβερών εκπομπών από τη βιομηχανία, τα αυτοκίνητα, τους σταθμούς παραγωγής ενέργειας και τις αγροτικές εκμεταλλεύσεις, έτσι ώστε να περιοριστούν οι επιπτώσεις τους στην ανθρώπινη υγεία και στο περιβάλλον.
Η ατμοσφαιρική ρύπανση έχει επίσης ως συνέπεια να χάνονται ημέρες εργασίας και να αυξάνονται οι δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης, ενώ ευάλωτες ομάδες, όπως τα παιδιά, οι ασθματικοί και οι ηλικιωμένοι αντιμετωπίζουν τα σοβαρότερα προβλήματα. Προκαλεί επίσης βλάβες στα οικοσυστήματα λόγω του πλεονάζοντος αζώτου, το οποίο προκαλεί το φαινόμενο του ευτροφισμού, και της όξινης βροχής. Το άμεσο κόστος για την κοινωνία από την ατμοσφαιρική ρύπανση, συμπεριλαμβανομένων των ζημιών στις καλλιέργειες και τα κτίρια, ανέρχεται σε περίπου 23 δισ. ευρώ ετησίως.
Τα οφέλη για την υγεία των πολιτών από την εφαρμογή της δέσμης μέτρων υπολογίζονται σε περίπου 40 δισ. ευρώ ετησίως, πάνω από 12 φορές περισσότερα σε σχέση με το κόστος μείωσης της ρύπανσης, που εκτιμάται ότι θα φθάσει τα 3,4 δισ. ευρώ περίπου ετησίως το 2030.
Η δέσμη μέτρων που εγκρίθηκε σήμερα έχει διάφορες συνιστώσες. Συγκεκριμένα:
- Ένα νέο πρόγραμμα «Καθαρός αέρας για την Ευρώπη» το οποίο περιλαμβάνει μέτρα για την επίτευξη των υφιστάμενων στόχων βραχυπρόθεσμα, αλλά και των νέων στόχων για την ποιότητα του αέρα την περίοδο έως το 2030. Η δέσμη περιλαμβάνει επίσης μέτρα στήριξης για τη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, κυρίως στις πόλεις, μέσω της έρευνας και της καινοτομίας, καθώς και της ενισχυμένης διεθνούς συνεργασίας.
- Αναθεωρημένη οδηγία για τα εθνικά ανώτατα όρια εκπομπών, η οποία προβλέπει αυστηρότερα εθνικά ανώτατα όρια εκπομπών για τους έξι κύριους ρύπους, και
- Πρόταση νέας οδηγίας για τον περιορισμό της ρύπανσης από τις μεσαίου μεγέθους μονάδες καύσης, όπως τους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, για οικοδομικά τετράγωνα ή μεγάλα κτίρια, και τις μικρές βιομηχανικές εγκαταστάσεις.
Όπως εκτιμά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με τη συγκεκριμένη δέσμη μέτρων για καθαρότερο αέρα, μέχρι το 2013:
- θα αποφευχθούν 58.000 πρόωροι θάνατοι,
- θα προστατευθούν 123.000 km² οικοσυστημάτων από ρύπανση από άζωτο (πάνω από τη μισή έκταση της Ρουμανίας),
- θα προστατευθούν 56.000 km² περιοχών Natura 2000 από ρύπανση από άζωτο (πάνω από τη συνολική έκταση της Κροατίας),
- θα προστατευθούν 19.000 km2 δασικών οικοσυστημάτων από οξίνιση.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μόνον από τα οφέλη για την υγεία θα εξοικονομηθούν 40-140 δισ. ευρώ σε εξωτερικές δαπάνες και θα προκύψουν περίπου 3 δισ. ευρώ σε άμεσα οφέλη λόγω της αύξησης της παραγωγικότητας του εργατικού δυναμικού, της μείωσης των δαπανών για υγειονομική περίθαλψη, της υψηλότερης απόδοσης των καλλιεργειών και της ελάττωσης των ζημιών στα κτίρια. Η πρόταση θα προσθέσει επίσης το ισοδύναμο 100.000 νέων θέσεων εργασίας περίπου, χάρη στη αύξηση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας, καθώς θα χάνονται λιγότερες ημέρες εργασίας. Συνεπώς, εκτιμάται ότι θα έχει θετικό καθαρό αντίκτυπο στην οικονομική ανάπτυξη.