Στην επιχειρούμενη ανατροπή της ισχύουσας νομοθεσίας που ορίζει πως η αρμοδιότητα της κοινωνικής προστασίας και αλληλεγγύης ασκείται από τους Δήμους αναφέρθηκε στην εισήγηση του ο Πρόεδρος της Επιτροπής Θεσμών ο Μιλτιάδης Καρπέτας Δήμαρχος Μεταμόρφωσης στο Αγρίνιο, όπου και πραγματοποιείται η προσυνεδριακή εκδήλωση για θεσμικά ζητήματα, θέματα ισότητας, οργάνωσης και ηλεκτρονικής διακυβέρνησης των ΟΤΑ.
«Η νέα πολιτική κατάσταση που διαμορφώθηκε στην χώρα πιθανόν να φέρει νέα δεδομένα στο χώρο της Αυτοδιοίκησης» σημείωσε χαρακτηριστικά και επισήμανε ότι οι αλλαγές αυτές θα αφορούν στον έλεγχο νομιμότητας των ΟΤΑ και στην ανάληψη πολιτικής πρωτοβουλίας για την αντικατάσταση του «Καλλικράτη» και την διαμόρφωση νέου θεσμικού και οικονομικού πλαισίου για την αυτοδιοίκηση. «Πιστεύουμε και απαιτούμε όποιο νομοθέτημα μας αφορά να τύχει ενημέρωσης και διαβούλευσης με την Κ.Ε.Δ.Ε. και όλους τους αιρετούς» υπογράμμισε ο Μ. Καρπέτας. Στη συνέχεια ο δήμαρχος και πρόεδρος της επιτροπής σημείωσε ότι είναι μονόδρομος για την επίτευξη αυτού του στόχου η διεύρυνση της Αποκέντρωσης σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της εγγύτητας.
Ο πρόεδρος της επιτροπής αναφέρθηκε στα παρακάτω θεσμικά θέματα:
1. Να προκύπτει στη νέα συνταγματική διατύπωση ο διττός χαρακτήρας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης: α) ως θεμελιώδης πολιτικός θεσμός έκφρασης της «τοπικής δημοκρατίας» και της «τοπικής αυτονομίας», όπως ορίζεται στον ΕΧΤΑ και β) ως διοικητικός θεσμός που συναποτελεί με την κεντρική και αποκεντρωμένη διοίκηση το ενιαίο διοικητικό σύστημα της χώρας.
2. Να προβλεφθεί η φορολογική αποκέντρωση χωρίς πρόσθετους νέους φόρους.
3. Να υπάρξει σχετική συνταγματική πρόβλεψη με τη σύσταση ενιαίου εσωτερικού ελεγκτικού μηχανισμού (προληπτικού ελέγχου) και κατάργηση όλων των άλλων ελεγκτικών μηχανισμών σε έναν ενιαίο φορέα που θα αποτελεί ανεξάρτητη αρχή.
4. Να είναι υποχρεωτική η διαδικασία διαβούλευσης με την θεσμική εκπροσώπηση της Τ.Α. για κάθε νομοσχέδιο που την αφορά.
5. Να υπάρξει σαφής αναφορά για την άσκηση από την Τοπική Αυτοδιοίκηση αρμοδιοτήτων στο πλαίσιο του Χωροταξικού και Πολεοδομικού Σχεδιασμού.
6. Ο έλεγχος του Ελεγκτικού Συνεδρίου (άρθρο 98 του Συντάγματος) να είναι αυστηρός, νομικός και οριακός, δηλαδή αυστηρά έλεγχος νομιμότητας.
Στη συνέχεια αναφέρθηκε στην αναδιάρθρωση του διοικητικού συστήματος ξεκινώντας από το κεντρικό επίπεδο με κατεύθυνση «Κράτος – Στρατηγείο». Ακολουθούν αναλυτικά τα σημεία τοποθέτησης:
- Αποσαφήνιση αρμοδιοτήτων Διοίκησης, Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης, Δήμων σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της εγγύτητας
- Εκπόνηση Ενιαίου Κώδικα Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Αυτοδιοίκησης:
- Θεσμοθέτηση Ομάδας Διοίκησης Έργου ΥΠ.ΕΣ. – ΚΕΔΕ για τα θεσμικά και οικονομικά ζητήματα των Δήμων.
- Η μεταφορά αρμοδιοτήτων στην Τ.Α. να συνοδεύεται με τους αντίστοιχους πόρους, προσωπικό και υλικοτεχνική υποδομή.
- Επανεξέταση των διατάξεων του Ν.3870/2010 για τις «εκλογικές δαπάνες» και τροποποίηση όσων διατάξεων είχαν δημιουργήσει προβλήματα κατά την εφαρμογή του (εφαρμογή των μειώσεων 2010).
- Τροποποίηση του Π.Δ. 75/2011: «Θεσμοθέτηση σταθερού εκλογικού συστήματος για την εκλογή των οργάνων της Αυτοδιοίκησης (ΚΕΔΕ-ΠΕΔ)». Κρίνεται σκόπιμο να ξεκινήσει έγκαιρα η μελέτη ενός σταθερού συστήματος για την εκλογή των οργάνων της Αυτοδιοίκησης. Το ισχύον Προεδρικό Διάταγμα παρά τις κάποιες τροποποιήσεις, δημιούργησε προβλήματα στην εφαρμογή.
- Επανεξέταση των διατάξεων περί ανεξαρτητοποίησης Δημοτικών Συμβούλων. Κρίνεται σκόπιμο να επανεξετασθούν οι διατάξεις του άρθρου 66 του Ν.3852/2010 για τις «δημοτικές παρατάξεις» διότι οι ανεξαρτητοποιήσεις Δημοτικών Συμβούλων δημιούργησαν προβλήματα στη λειτουργία των Δήμων.
- Ø Δρομολόγηση των αναγκαίων θεσμικών μεταρρυθμίσεων ιδιαίτερα μετά την εφαρμογή του Ν.3852/2010, που θα ενισχύσουν τον αποκεντρωμένο ρόλο των Ο.Τ.Α., στην παροχή κοινωνικών υπηρεσιών στους πολίτες και στην ανάπτυξη της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας (π.χ. προνοιακά επιδόματα, Δημοτικά Ιατρεία, Δημοτικά Φαρμακεία, Κοινωνικά Παντοπωλεία).
- Κατάργηση παρατηρητηρίου
- Ρυθμίσεις για την απλούστευση των διαδικασιών που αφορούν στην υλοποίηση έργων, προγραμμάτων, μελετών, προμηθειών, καθώς και στις μετατάξεις ή αποσπάσεις του προσωπικού των Δήμων και των Νομικών τους Προσώπων.
- Ρύθμιση θεμάτων που έχουν προκύψει από την εφαρμογή των διατάξεων του Ν.4013/11 περί κεντρικού ηλεκτρονικού συστήματος δημοσίων συμβάσεων έτσι ώστε οι δήμοι να μην αντιμετωπίζουν επιπλέον προβλήματα και καθυστερήσεις στην άσκηση των αρμοδιοτήτων τους.
- Άμεση τροποποίηση της υπουργικής απόφασης του 1982 περί ορισμού ανωτάτου ορίου κατανάλωσης καυσίμων για την κίνηση των ειδικών οχημάτων των δήμων.
- Άμεση αναδιάρθρωση του ΟΑΕΔ και η μετατροπή του σε Κεντρικό Επιτελικό Οργανισμό. Λειτουργία αποκεντρωμένων υπηρεσιών απασχόλησης από κάθε δήμο και με εξασφάλιση της χρηματοδότησής τους.
- Συνέχιση των Προγραμμάτων Κοινωφελούς Εργασίας με αύξηση της χρονικής διάρκειάς τους, τουλάχιστον σε 12 μήνες.
- Αποζημίωση των μελών των Δημοτικών Συμβουλίων, καθώς και των Επιτροπών, για τη συμμετοχή τους στις συνεδριάσεις.
- Θέματα συνεργατών και ιδιαίτερων γραμματέων των Δημάρχων.
- Η αποζημίωση και η ειδική άδεια των Προέδρων των Δημοτικών Συμβουλίων σε Δήμους κάτω των 100.000 κατοίκων.
- Η κατάργηση της Επιτροπής Διαβούλευσης
- Η συγχώνευση, σε όσους Δήμους το επιθυμούν, της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής και της Οικονομικής Επιτροπής
- Κατάργηση συνηγόρου του Δημότη.
- Θέση Γενικού Γραμματέα σε Δήμους κάτω των 20.000 κατοίκων, ιδιαίτερα σε νησιά και ορεινά.
- Παράταση αδειοδότησης παιδικών σταθμών, παιδικών χαρών, αθλητικών εγκαταστάσεων και επιχειρησιακών προγραμμάτων Ο.Τ.Α.
- Επανεξέταση διατάξεων καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος.
- Χρήση και διαχείριση δημοτικών βοσκοτόπων για τη μεταβατική περίοδο 2014 / Κωδικοποίηση – τροποποίηση νομοθεσίας, οριοθέτηση, υπηρεσίας μιας στάσης.
- Επανεξέταση καθεστώτος πρόσληψης σχολικών καθαριστριών.
- Τροποποίηση νόμων για έλευση δικτύων ΔΕΚΟ από τους Δήμους.
- Ρύθμιση ζητημάτων αναγκαστικών απαλλοτριώσεων.
Τα Λιμάνια – Παραχώρηση των αιγιαλών στους Δήμους
Οι Δήμοι να είναι οι φορείς σχεδιασμού και διαχείρισης των χερσαίων ζωνών των λιμανιών.
Να επιλυθούν τα προβλήματα που δημιούργησαν οι πρόσφατες κανονιστικές ρυθμίσεις οι οποίες αφορούν τους όρους και τη διαδικασία παραχώρησης των αιγιαλών στους Δήμους, δεδομένου ότι αυτοί έχουν την αρμοδιότητα της καθαριότητάς τους και της προστασίας των λουομένων.
Συνεργασία με ΕΛΓΑ και ΟΓΑ
Προτείνουμε σύναψη προγραμματικής σύμβασης των Δήμων με ΕΛΓΑ και ΟΓΑ μετά από κοστολόγηση των δαπανών προσωπικού και των λειτουργικών.
Με ΕΛΓΑ:
- Σταδιακή ανάπτυξη υπηρεσιών στους Δήμους και ενίσχυσή τους από γεωτεχνικούς από άλλες υπηρεσίες στις οποίες πλεονάζουν.
- Να γίνει συστηματική μηχανογράφηση με πιλοτικές εφαρμογές για μείωση γραφειοκρατίας.
Με ΟΓΑ:
Δημοτικός υπάλληλος, ασκεί καθήκοντα ανταποκριτή του ΟΓΑ, και ασχολείται αποκλειστικά σε θέματα ΟΓΑ, επιβαρύνοντας με τις αποδοχές και τα λειτουργικά τον Δήμο.
Όλες και όλους μας απασχολούν τα θέματα της καταστατικής θέσης των αιρετών που είναι συνυφασμένα με τον αναβαθμισμένο και πιο αποτελεσματικό τρόπο λειτουργίας μας όπως:
- Κωδικοποίηση και οριστική επίλυση όλων των θεμάτων καταστατικής θέσης αιρετών (μισθολογικό καθεστώς, ειδικές άδειες, ασφαλιστικά, συνταξιοδοτικά, χορηγία)
- Αποσαφήνιση ασφαλιστικών εισφορών και εκκρεμότητα για ελεύθερους επαγγελματίες Δημάρχους κ.λπ.
- Τροποποίηση άρθρου 236 του «Καλλικράτη» για το ζήτημα της αργίας.
- Τροποποίηση στο ζήτημα των δημοσιονομικών παρατυπιών στο πλαίσιο ενταλματοποίησης δαπανών που διαπιστώνονται με κατασταλτικό έλεγχο και καταλογισμό.
- Επανεξέταση καθεστώτος του Ν.1608/1950 «Περί αυξήσεως ποινών για αδικήματα κατά του Δημοσίου και Ν.Π.Δ.Δ.». Επικαιροποίηση διατάξεων.
- Μερική κατάργηση του επαγγελματικού ασυμβίβαστου της δικηγορικής ιδιότητας του Δημάρχου, ώστε να επιτρέπεται η άσκηση του επαγγέλματός του ενώπιον των δευτεροβάθμιων δικαστηρίων, του Αρείου Πάγου, των Ευρωπαϊκών δικαστηρίων καθώς και η άσκηση συμβουλευτικής δικηγορίας.
- Η επαναφορά της ειδικής δωσιδικίας των Δημάρχων.Επειδή όμως άμεσοι συνεργάτες μας είναι και το προσωπικό μας, που στην πλειονότητα του λειτουργεί σε συνθήκες δύσκολες μετά την αριθμητική μείωση τους αλλά και τις μειώσεις των αποδοχών τους είναι επιβεβλημένο να δούμε ρυθμίσεις που τους αφορούν.
Κωδικοποίηση διατάξεων για το προσωπικό δήμων.
Με το Ν.4093/2012 και την αναστολή προσλήψεων προσωπικού στους Ο.Τ.Α., τη συνταξιοδότηση μεγάλου αριθμού υπαλλήλων, η λειτουργία πολλών ΟΤΑ, ιδιαίτερα των νησιωτικών και ορεινών Δήμων καθίσταται προβληματική
Προτείνεται:
α) Κατάργηση της έγκρισης ΠΥΣ στις προσλήψεις στους ΟΤΑ.
β) Αύξηση μοριοδότησης εντοπιότητας (ορεινοί και νησιωτικοί Δήμοι)
γ) Οι δίμηνες συμβάσεις να γίνουν πέραν του εξαμήνου.
δ) Η επιβολή αργίας των αιρετών δημοσίων υπαλλήλων να μην έχει επιπτώσεις στην υπαλληλική τους ιδιότητα.
Επειδή σε αυτό το ζοφερό περιβάλλον της κρίσης, πολλάκις η Τ.Α. δέχεται πρωτοφανείς επιθέσεις, συκοφαντήσεις, κάθε έλεγχος νομιμότητας που σχετίζεται με την διαχείριση του δημόσιου χρέους είναι καλοδεχούμενος και επιβεβλημένος.
Δεν ανεχόμαστε όμως να διαχέεται ένα κλίμα απαξιωτικό για το σύνολο της Αυτοδιοίκησης χωρίς να έχουν ολοκληρωθεί οι έλεγχοι και μάλιστα από ανώνυμες καταγγελίες.
Για την προάσπιση του κύρους του θεσμού και την αξιοπιστία του χώρου θα πρέπει
- Η ποινική δικαιοσύνη να εκδικάζει τάχιστα τις υποθέσεις των αιρετών, διότι αυτοί οδηγούνται με παραπομπή σε υποδικία που διατηρείται για μεγάλο χρονικό διάστημα και εφόσον στις περισσότερες περιπτώσεις τίθενται σε αργία, να περνούν το μεγαλύτερο μέρος της θητείας τους, για την οποία έχουν εκλεγεί, στο περιθώριο, με κίνδυνο όταν πλέον έχουν αθωωθεί, να έχει παρέλθει και η δημοτική περίοδος.
- Την άμεση προώθηση ρύθμισης ώστε να μην υιοθετούνται ανώνυμες καταγγελίες κατά δημοσίων λειτουργών, οι οποίοι, σύμφωνα με το νόμο, θα πρέπει να ελέγχονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα, ώστε αφενός να σταματήσει ο διασυρμός και η διαπόμπευση των προσώπων και αφετέρου να επιτραπεί στο ΣΔΟΕ να επιτελεί ανεμπόδιστα το ρόλο του για τον οποίο έχει συσταθεί, δηλαδή την πάταξη του οικονομικού εγκλήματος και τη διεύρυνση των δημοσίων εσόδων.
- Ø Την άμεση διαλεύκανση όλων των υποθέσεων που αφορούν στον έλεγχο αιρετών, τη δημοσίευση των πορισμάτων και την απόδοση ευθυνών εάν και όπου υπάρχουν.
Δεν πρέπει δε να ξεχνάμε, το αντίθετο πρέπει να θυμίζουμε και να υπενθυμίζουμε ότι ενδεχομένη ταλαιπωρία του πολίτη και μερικές φορές η αναποτελεσματικότητα παραγωγής έργου οφείλεται στην γραφειοκρατία, την πολυνομία αλλά και σε αρμοδιότητες που έδωσε το κεντρικό κράτος στην Τ.Α. χωρίς πόρους, χωρίς τεχνική βοήθεια, χωρίς εξειδικευμένο προσωπικό, χωρίς υλικοτεχνική υποδομή. Εμείς όμως είμαστε εδώ όρθιοι και παρόντες για την εξυπηρέτηση του πολίτη, την επίτευξη των καθημερινών προβλημάτων των πόλεων μας και την ανάπτυξη των περιοχών μας,με την παροχή κοινωνικών υπηρεσιών, την διατήρηση της κοινωνικής συνοχής και την συμβολή μας στην ανασυγκρότηση της χώρας.