Πρόταση του Προέδρου της ΚΕΔΕ για τη διαμόρφωση Συμφώνου Εφαρμογής Κυκλικών Πόλεων 2030
Ο Πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) κ. Λάζαρος Κυρίζογλου απηύθυνε χαιρετισμό στο 9ο Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΕΕΔΣΑ), με θέμα: «Κυκλικές Πόλεις 2030: Από τον σχεδιασμό στην εφαρμογή», επισημαίνοντας ότι ο τίτλος του Συνεδρίου αποτυπώνει με ακρίβεια το σημείο στο οποίο βρίσκεται σήμερα η χώρα: από τη διατύπωση στόχων στην ανάγκη πρακτικής, αξιόπιστης και οικονομικά βιώσιμης εφαρμογής.
Ο κ. Κυρίζογλου υπογράμμισε ότι η μετάβαση στην κυκλική οικονομία απαιτεί και αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο μετράται η επιτυχία. Όπως σημείωσε, δεν αρκεί να μετράται πόσοι τόνοι συλλέγονται ή πόσοι κάδοι τοποθετούνται, αλλά πόσα απόβλητα προλαμβάνονται, πόσο καθαρό υλικό ανακτάται, πόσο μειώνεται η ταφή, ποιο κόστος αποφεύγεται και πόση αξία επιστρέφει στην τοπική κοινωνία.
Αναφερόμενος στα στοιχεία που αξιοποιεί ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος, επισήμανε ότι το 2022 η Ελλάδα παρήγαγε 519 κιλά δημοτικών αποβλήτων ανά κάτοικο, σχεδόν όσο ο μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανακύκλωσε όμως μόλις το 17%, έναντι εκτιμώμενου ευρωπαϊκού μέσου όρου 49%, ενώ περίπου το 80% οδηγήθηκε σε ταφή. «Το πρόβλημα δεν είναι μόνο πόσα απόβλητα παράγουμε. Είναι κυρίως τι κάνουμε με αυτά», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ στάθηκε επίσης στους δεσμευτικούς ευρωπαϊκούς στόχους για προετοιμασία προς επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση του 60% των δημοτικών αποβλήτων έως το 2030 και περιορισμό της ταφής στο 10% έως το 2035, τονίζοντας ότι η απόσταση είναι μεγάλη, αλλά ο χρόνος δεν πρέπει να μετατραπεί σε άλλοθι, αλλά σε χρονοδιάγραμμα εφαρμογής.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον ρόλο των Δήμων, υπογραμμίζοντας ότι οι Δήμοι είναι ο τόπος όπου η μετάβαση στην κυκλική οικονομία γίνεται πράξη: εκεί οργανώνεται η χωριστή συλλογή, εκεί δοκιμάζονται εργαλεία όπως το «Πληρώνω όσο Πετάω» και το «Επιβραβεύομαι όσο Διαχωρίζω», εκεί ο πολίτης κρίνει αν το σύστημα είναι εύχρηστο, δίκαιο και αξιόπιστο.
Από το βήμα του Συνεδρίου, ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ πρότεινε τη διαμόρφωση ενός Συμφώνου Εφαρμογής Κυκλικών Πόλεων 2030, ως κοινής συμφωνίας της Πολιτείας, της Αυτοδιοίκησης, των ΦοΔΣΑ, της επιστημονικής κοινότητας, των παραγωγικών φορέων και των συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης, με μετρήσιμες δεσμεύσεις και δημόσια παρακολούθηση της προόδου.
Όπως ανέφερε, το Σύμφωνο αυτό μπορεί να στηριχθεί σε τέσσερις πρακτικούς άξονες:
- Κοινή γλώσσα δεδομένων
- Χρηματοδότηση που οδηγεί σε λειτουργία
- Κίνητρα με δικαιοσύνη και διαφάνεια
- Ενεργό ρόλο των Δήμων στη δημιουργία αγοράς για την κυκλικότητα.
Ο κ. Κυρίζογλου επανέλαβε τη σταθερή θέση της ΚΕΔΕ ότι οι Δήμοι δεν μπορούν να καλούνται να πετύχουν ευρωπαϊκούς στόχους χωρίς τις αναγκαίες υποδομές, επαρκές προσωπικό, προβλέψιμη χρηματοδότηση και καθαρές αρμοδιότητες. Τόνισε ότι η διαχείριση των αποβλήτων είναι κατεξοχήν τοπική και αυτοδιοικητική υπόθεση, με την Πολιτεία να οφείλει να θέτει σαφείς κανόνες, να ασκεί τον αναγκαίο έλεγχο και να εξασφαλίζει τους απαιτούμενους πόρους.
Κλείνοντας, ο κ. Κυρίζογλου υπογράμμισε ότι το 2030 δεν αποτελεί μακρινό ορίζοντα, αλλά σχεδόν το «αύριο» για κάθε δημοτική επένδυση, νέα υποδομή ή αλλαγή υπηρεσίας καθαριότητας.
«Οι κυκλικές πόλεις δεν θα δημιουργηθούν με μια μεγάλη εξαγγελία. Θα δημιουργηθούν με χιλιάδες σωστές, μετρήσιμες και επαναλαμβανόμενες πράξεις: σε κάθε γειτονιά, σε κάθε επιχείρηση, σε κάθε σχολείο, σε κάθε δημοτική υπηρεσία. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι έτοιμη να αναλάβει τον ρόλο της. Ζητά, όμως, τα εργαλεία και τη θεσμική εμπιστοσύνη που απαιτούνται για να πετύχει», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ
