Η Κροατία αναλαμβάνει για πρώτη φορά σήμερα και για έξι μήνες την εναλλασσόμενη προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την αποχώρηση της Βρετανίας από τον συνασπισμό των ευρωπαϊκών κρατών να βρίσκεται στην κορυφή ενός καταλόγου με ζητήματα που πιέζουν.
Δύο φορές τον χρόνο ένα διαφορετικό μέλος αναλαμβάνει την προεδρία της ΕΕ για να οργανώνει συναντήσεις σε υψηλό επίπεδο και να διαμεσολαβεί μεταξύ των κρατών μελών ώστε να επιτυγχάνεται συναίνεση σε ευαίσθητα ζητήματα και να προωθείται η ατζέντα του συνασπισμού.
Η Κροατία, η οποία το 2013 έγινε η 28η χώρα που εντάχθηκε στην ΕΕ, θα επιβλέψει την πρώτη αποχώρηση κράτους μέλους από την ένωση, καθώς η Βρετανία πρόκειται να αποχωρήσει στις 31 Ιανουαρίου.
Τότε οι δύο πλευρές θα εισέλθουν σε μια νέα φάση διαπραγματεύσεων για τις μελλοντικές εμπορικές σχέσεις καθώς και για τη συνεργασία σε πολιτικό επίπεδο και στην ασφάλεια. Πολλά διακυβεύονται και ο χρόνος είναι λίγος, καθώς ο βρετανός πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον επιμένει στην επίτευξη μιας συμφωνίας πριν από το τέλος του 2020.
Ενώ των συνομιλιών πρόκειται να ηγηθεί ο διαπραγματευτής της ΕΕ για το Brexit Μισέλ Μπαρνιέ, τα κράτη μέλη πρέπει πρώτα να συμφωνήσουν σχετικά με την εντολή του — μια διαδικασία της οποίας θα προεδρεύσει η Κροατία.
«Τον Φεβρουάριο ήδη θα προσπαθήσουμε να συμφωνήσουμε στο διαπραγματευτικό πλαίσιο για τις μελλοντικές σχέσεις», δήλωσε ο κροάτης υπουργός Εξωτερικών Γκόρνταν Γκέρλιτς Ράντμαν στην εφημερίδα Glas Slavonije, σε συνέντευξή του που δημοσιεύθηκε το Σάββατο.
Ένα άλλο επείγον ζήτημα είναι ο επόμενος μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός της ΕΕ, ο οποίος θα καλύψει τις προτεραιότητες στις δαπάνες από το 2021 έως το 2027. Αν δεν επιτευχθεί εγκαίρως συμφωνία, θα κινδυνεύσουν οι αγροτικές επιδοτήσεις της ΕΕ, οι φοιτητικές και ερευνητικές χορηγίες και η στήριξη του συνασπισμού προς τις φτωχότερες περιφέρειες.
Τα κράτη μέλη είναι διχασμένα όσον αφορά το πόσα χρήματα πρέπει να συνεισφέρουν και πώς πρέπει τα χρήματα αυτά να κατανέμονται. Το Brexit περιπλέκει τα πράγματα, καθώς η απουσία των συνεισφορών του Λονδίνου αφήνει ένα χρηματοδοτικό κενό σε μια εποχή πιεστικών προτεραιοτήτων, όπως η κλιματική αλλαγή και η μετανάστευση.
Η Κροατία είναι μεταξύ αυτών που αντιτίθενται σε περικοπές στην αγροτική χρηματοδότηση και τη στήριξη των φτωχότερων περιοχών, που έχουν τη μερίδα του λέοντος στον προϋπολογισμό της ΕΕ και ωφελούν το Ζάγκρεμπ.
«Η Κροατία είχε έναν πόλεμο στην πρόσφατη ιστορία και χρειάσθηκε να ξεκινήσει από βαθιά κάτω από το μηδέν για να φθάσει στα σημερινά στάνταρ», επισήμανε ο Γκόρνταν Γκέρλιτς Ράντμαν.