Του Απόστολου Κοιμήση, δημάρχου Αμφιλοχίας
Και μόνο το γεγονός των φλύαρων και απλοϊκών επικοινωνιακών αναμασήσεων, περί της δεινής μας κατάστασης, δείχνουν ότι μάλλον δεν έχουμε συνειδητοποιήσει τον πυρήνα του προβλήματος και αναπολούμε ακόμη τα «περασμένα μεγαλεία».
Το νεοελληνικό κράτος όμως, που μεταπολεμικά και μεταδικτατορικά γνωρίσαμε, τελείωσε. Και επακόλουθα μας τελείωσε και η συνταγή των αναγκαίων ελλειμμάτων της εισοδηματικής αναδιανομής της δεκαετίας του ’80, όπως πολύ σωστά εφαρμόστηκε τότε, αφού μόνον έτσι και χωρίς κοινωνικούς κραδασμούς μπορούσε να ανακατωθεί η οικονομική μας τράπουλα, έστω και αν ορισμένοι ατυχώς την εξορκίζουν σήμερα, έστω και αν ορισμένοι που βίωσαν την έντονη πολιτική απομόνωση εκείνη τη δεκαετία σήμερα επανέρχονται με περισσή κακεντρέχεια αλλά και άλλη τόση έλλειψη ιστορικής διδαχής. Πέρασε και δεν μπορεί να αναβιώσει, αφού ούτε οι δανειστές μας το επιτρέπουν πλέον και επειδή απλώς δεν μπορείς να δαπανάς διαρκώς περισσότερα απ’ όσα παράγεις. Χρειάζεται γρήγορα απόλυτη αλλαγή. Ενα ισχυρό οργανωτικό, λειτουργικό και καταστατικό ταρακούνημα, χωρίς χρονοτριβή.
Κατά τη γνώμη μου η οριακότητα της κρατικής μας οντότητας είναι εξαιρετικά πιο σοβαρή ακόμη και από την απευκταία οικονομική μας ανικανότητα, αφού χωρίς κράτος που μπορεί να καθορίζει εγκαίρως και να εγγυάται κανόνες μέτρα πολιτικής και μετρήσιμα αποτελέσματα προκαθορισμένων στόχων καμία ανάκαμψη, καμία επανεκκίνηση και σε κανένα τομέα δεν μπορεί να προκύψει. Το συγκεντρωτικό μοντέλο κράτους, ακόμα και το «δημοκρατικά» συγκεντρωτικό, που ορισμένοι ονειρεύονται, χωρίς όμως ευθέως να το προτείνουν, το ζήσαμε στη χειρότερη ίσως εκδοχή, της χειραγωγού γραφειοκρατίας κάθε δημιουργικής πρωτοβουλίας, των καθετοποιημένων δικτύων της πολιτικής διασύνδεσης, της αδιαφάνειας και των κυκλωμάτων της κλειστής οικονομίας των προνομιακών συνομιλητών με τις εξουσίες κορυφής.
Δεν έχει καμία σημασία, όμως, στις μέρες μας, αν η αυθεντία της εξουσίας εκπορεύεται από την κομματική ολιγαρχία ή από βασιλικούς τιτλούχους ή από οιαδήποτε «χαρισματική» κεντρική εξουσία. Γιατί είναι πάντα ανεπίκαιρη και πάντα έξω από τις απαιτήσεις της ζώσας πολιτικής πράξης, που καθημερινά τρέχει με ιλιγγιώδεις ρυθμούς και που πρέπει να ανατροφοδοτείται και να ανανεώνεται, να είναι ευέλικτη, να είναι συνεκτική και με ευδιάκριτους στόχους, αντιληπτούς από το λαό και τους πολίτες, να είναι ανταγωνιστική και να αντέχει στο χρόνο.
Σημασία, λοιπόν, δεν έχει να επιχειρούμε τη διατήρηση ενός υπαίτιου της κατάστασης κεντροβαρικού μοντέλου εξουσίας, αλλά να αποκεντρωθεί τάχιστα η κάθε εξουσία, με τρόπο όμως που θα εγγυάται την εθνική και κρατική μας συνοχή, βάζοντας στο παιχνίδι και αξιοποιώντας ολόκληρο το ενδογενές δυναμικό της χώρας μας, αφού μόνον έτσι μπορούμε να γίνουμε πιο ενεργητικοί ως λαός και ασφαλώς πιο δημιουργικοί και πιο παραγωγικοί.
Η ελληνική διοίκηση διαθέτει –είναι αλήθεια αυτό– σημαντικό ανθρώπινο κεφάλαιο με εμπειρία, υπευθυνότητα, κατάλληλες γνώσεις και ιδιαίτερες ικανότητες, όπως βεβαίως και άλλους με αντίθετα χαρακτηριστικά. Ομως δεν μπορεί να αποδώσει, γιατί η οργάνωσή της, η στατική πυραμιδική της δομή, που αποκλείει κάθε μορφή παράλληλης ή και οριζόντιας λειτουργίας, η έλλειψη κινήτρων, η απεξαρτημένη εξέλιξη από στόχους και αποτελέσματα, η ανυπαρξία έστω και στοιχειώδους διευθυντικού δικαιώματος και συστημάτων ελέγχου, οι ανακλαστικές αντιδράσεις σε κάθε είδους εκσυγχρονισμό και νέα δεδομένα διάρθρωσης και εργασίας τη φρενάρουν.
Τα μεταρρυθμιστικά μέτρα που λαμβάνονται σήμερα και ξενίζουν ορισμένους είναι αυτονόητες υποχρεώσεις αναβάθμισης ενός κρατικού συστήματος που θα έπρεπε να είχε προ πολλού αλλάξει . Και αν έπρεπε να υπάρχει κάποια κριτική, αυτή αφορά την ένταση και την ταχύτητα των μεταβολών και όχι το γιατί αυτές συντελούνται. Γνωρίζω καλά –και από πρώτο χέρι– ότι το πολιτικοδιοικητικό προσωπικό των δήμων και των περιφερειακών αυτοδιοικήσεων της χώρας δέχθηκε ήδη τεράστιο όγκο νέων και σύνθετων δημοσιονομικών και διοικητικών υποχρεώσεων χωρίς πίστωση χρόνου και πόρους. Επέδειξε, όμως, πρωτοφανή αποτελεσματικότητα. Το γεγονός που πιστώθηκε δημόσια και από τον ΥΠΕΣΑΗΔ και από τη Eurostat δείχνει καθαρά ότι ακόμη και σε περιόδους κρίσης, η άλλη διοίκηση, η τοπική αυτοδιοίκηση, ανταποκρίνεται. ΄Ομως αυτή διαχειρίζεται μόνο το 3,5% του ΑΕΠ, ενώ το υπόλοιπο 96,5% ανήκει ακόμη στην κεντρική γραφειοκρατία, της οποίας όλοι επιβεβαιώνουμε τις μετριότατες επιδόσεις. Δεν υπονοώ αυτό που ο νεοφιλελευθερισμός εκβιάζει, δηλαδή την κρατική αποδιάρθρωση, για τη σωτηρία της κρατικοδίαιτης αγοράς, αφού πιστεύω ότι η κοινωνική συνοχή και ο ρυθμιστικός παρεμβατισμός είναι προϋποθέσεις για την ύπαρξη κράτους. Απλώς υποστηρίζω ότι πρέπει να ξαναφτιάξουμε από την αρχή αυτό που σήμερα δεν έχουμε. Το κράτος μας, καθιστώντας το απολύτως επιτελικό και ισχυροποιώντας τους θεσμούς της αποκεντρωμένης δημοκρατίας, με νέο και μεγαλύτερο κύμα αρμοδιοτήτων, με ισχυρότερο μερίδιο στη διαχείριση και αξιοποίηση του εθνικού πλούτου. Ο «Καλλικράτης» άνοιξε το δρόμο. Η εγγύτητα στην άσκηση της εξουσίας δίνει ήδη αποτελέσματα και σοβαρές οικονομίες κλίμακας. Αυτή η προσπάθεια παράγει και γι’ αυτό και πρέπει να ενταθεί