Του Θεόδωρου Γκοτσόπουλου, πρ. δημάρχου-δημοτικού συμβούλου Παλλήνης, μέλους της Επιτροπής Περιφερειών της Ε.Ε , εκπροσώπου της «Αυτοδιοικητικής Πρωτοβουλίας»
Δυστυχώς, σε ολόκληρη την Ευρώπη, ανατρέπονται οι κατακτήσεις της μεταπολεμικής περιόδου στο κέντρο των οποίων ήταν ο εκτεταμένος δημόσιος χώρος που με τις πολιτικές κοινωνικής ωφέλειας μείωνε τις ανισότητες και άμβλυνε τις μεγάλες κοινωνικές διαφορές. Σημαντικός παράγοντας αυτής της πολιτικής ήταν η αυτοδιοίκηση σε όλα τα επίπεδα με σημαντικές αρμοδιότητες, εξουσίες, πόρους (17% ΑΕΠ, 30-40% Προϋπολογισμοί).
Όλα αυτά φαίνεται ότι υπό τη σφοδρή επίθεση του νεοφιλελευθερισμού ανατρέπονται. Ιδιωτικοποίηση δημοσίων υπηρεσιών, μεγάλη μείωση χρημάτων των ΟΤΑ, αμφισβήτηση του πολιτικού τους ρόλου. Σοβαρότατη, γενικότερα, υποχώρηση του δημόσιου τομέα υπέρ των ιδιωτικών συμφερόντων.
Στην Ιταλία, στην Ισπανία και την Πορτογαλία οι πρώτες μεγάλες μειώσεις στα έσοδα των δήμων και οι απολύσεις του προσωπικού τους προκαλούν μεγάλες αντιδράσεις που ιδιαίτερα στη γειτονική μας χώρα οδήγησαν σε απεργίες και διαδηλώσεις των αιρετών και των εργαζομένων.
Στη Γαλλία που μετά το 1981 γνώρισε μια σοβαρή μεταρρύθμιση με ισχυρούς αποκεντρωμένους θεσμούς (Δήμοι, Καντόνια, Περιφέρειες), επλήγει τα 5 τελευταία χρόνια η επενδυτική ικανότητα της αυτοδιοίκησης με αλλεπάλληλες περικοπές.
Όσον αφορά την Ελλάδα η κατάσταση είναι γνωστή. Ο στόχος, οι δημόσιες δαπάνες να περιοριστούν στο 33% του ΑΕΠ (βλ. έκθεση τρόικα για την 6η δόση), πρακτικά οδηγεί στην κατάργηση της αυτοδιοίκησης και τη μετατροπή της σε τοπικό διοικητικό μηχανισμό του κράτους με περιορισμένα έσοδα, αρκετές βέβαια αρμοδιότητες (βλ. Καλλικράτης), μειωμένη πολιτική δυνατότητα. Η κατά 60% περίπου μείωση των κρατικών πόρων (βλ. σημείωμα της ΚΕΔΕ για τον προϋπολογισμό του 2012) τα 3 τελευταία χρόνια, η συνεχιζόμενη υποχώρηση των ίδιων εσόδων εξαιτίας των συμπολιτών μας να πληρώσουν τους λογαριασμούς της ΔΕΗ (ανεξάρτητα από το χαράτσι) και του λουκέτου στα μαγαζιά, έχει φέρει σε πραγματικό αδιέξοδο τους ΟΤΑ της χώρας δηλαδή η αυτοδιοίκηση μετατρέπεται σε έναν ενδιάμεσο μηχανισμό ιδιωτικοποίηση βασικών δημοσίων δραστηριοτήτων και μεταφοράς οικονομικών βαρών στους πολίτες (πχ σχολεία, βρεφον. Σταθμοί, συλλογή και διαχείριση απορριμμάτων). Άρα η μεταφορά αρμοδιοτήτων που έγινε με τον Καλλικράτη δεν ήταν μια διαδικασία αποκέντρωσης αλλά μια ομολογία αδυναμίας του κράτους και συνειδητής επιλογής επιβάρυνσης των δημοτών.
Είναι σαφές , μετά τις σύντομες αυτές αναφορές, ότι βρισκόμαστε ενώπιον κατακλυσμιαίων αλλαγών και ανατροπών της θέσης της αυτοδιοίκησης. Πρέπει να δώσουμε μάχη, όχι μόνο ως αιρετοί αλλά συνολικά ως κοινωνία για την υπεράσπιση του δημόσιου ρόλου και χαρακτήρα των ΟΤΑ. Γιατί το ζήτημα δεν είναι αν θα καταφέρουμε να << κερδίσουμε>> 400 ή 500. Εκ. φέτος (πράγμα σχεδόν αδύνατο), αλλά αν θα ανατρέψουμε την κυρίαρχη τάση.
Είναι ένα τεράστιο κοινωνικό, πολιτικό, πολιτισμικό ζήτημα το οποίο πρέπει να συνειδητοποιήσουμε για να αντιδράσουμε κατάλληλα και αποτελεσματικά.