Την καθοριστική συμβολή των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην εκπόνηση και εφαρμογή πολιτικών μετανάστευσης προωθεί η Επιτροπή των Περιφερειών, ζητά τη στρατηγική σύμπραξή της με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα ευρωπαϊκά δίκτυα δήμων και περιφερειών, προτείνοντας ταυτόχρονα οι μελλοντικές χρηματοδοτήσεις της Ένωσης, να επικεντρωθούν περισσότερο στην προώθηση της ένταξης στο τοπικό επίπεδο.
Η μετανάστευση, τονίζει η Επιτροπή των Περιφερειών, αποτελεί μια πραγματικότητα σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, πολλώ δε μάλλον μετά το ξεκίνημα της «Αραβικής Άνοιξης», η οποία προκάλεσε νέες μαζικές μετακινήσεις ανθρώπων προς της Ευρώπη. Η εμβέλεια του φαινομένου καθιστά επιτακτική την εκπόνηση αποτελεσματικών πολιτικών υπέρ της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτισμικής ενσωμάτωσης των μεταναστών στις κοινότητες υποδοχής.
Μολονότι η πολιτική ένταξης εμπίπτει κυρίως στις αρμοδιότητες των κρατών μελών, η υλοποίησή της επαφίεται σε μεγάλο βαθμό στις τοπικές και περιφερειακές αρχές.
«Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές διαδραματίζουν αποφασιστικό ρόλο στη δημιουργία των κατάλληλων προϋποθέσεων υπό τις οποίες οι υπήκοοι τρίτων χωρών μπορούν να έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες και υπηρεσίες που αφορούν στην εκπαίδευση, στην υγειονομική περίθαλψη, στην απασχόληση, στη στέγαση και σε άλλες υπηρεσίες δημοσίου χαρακτήρα. Αποτελούν τον συνδετικό κρίκο που επιτρέπει στους μετανάστες να αναπτύξουν μια ισχυρή και εποικοδομητική σχέση με την κοινωνία υποδοχής. Αυτές είναι που συμβάλλουν ουσιαστικά στην ανάπτυξη κλίματος εμπιστοσύνης και στη διατήρηση της συνοχής στις κοινωνίες υποδοχής», επισημαίνεται στη γνωμοδότηση της ΕτΠ με θέμα την «Ανανεωμένη ευρωπαϊκή ατζέντα για την ένταξη» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και εισηγητή τον κ. Δημήτριο Καλογερόπουλο (EL/EPP).
Υπό αυτή την έννοια η γνωμοδότηση επιδοκιμάζει τις θέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στις οποίες υπογραμμίζεται ο καταλυτικός ρόλος των τοπικών και περιφερειακών φορέων υπέρ της πλήρους συμμετοχής των μεταναστών σε όλες τις εκφάνσεις του κοινωνικού βίου. Για αυτό το λόγο προτείνει οι μελλοντικές χρηματοδοτήσεις της Ένωσης, να επικεντρωθούν περισσότερο στην προώθηση της ένταξης στο τοπικό επίπεδο. Οι πολιτικές ένταξης, σύμφωνα με τον εισηγητή, πρέπει να αναπτυχθούν «από κάτω προς τα πάνω» με γνώμονα τον μετανάστη και την ενεργοποίηση όλων των ενδιαφερομένων σε τοπική, περιφερειακή, εθνική και ενωσιακή κλίμακα.
Με αυτή την προοπτική οι δήμαρχοι και οι περιφερειάρχες των κρατών μελών της ΕΕ ζητούν η Επιτροπή των Περιφερειών να προβεί σε μια στρατηγικού χαρακτήρα σύμπραξη με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα ευρωπαϊκά δίκτυα δήμων και περιφερειών με σκοπό την περαιτέρω αξιοποίηση της πείρας των τελευταίων, την ανταλλαγή ορθών πρακτικών και τον αρτιότερο συντονισμό των σχετικών πρωτοβουλιών.
Πέραν των υπολοίπων προτάσεων της γνωμοδότησης, τα μέλη της ΕτΠ καλούν τα κράτη μέλη και τις τοπικές και περιφερειακές αρχές να διευκολύνουν την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων των μεταναστών, να εκπονήσουν προγράμματα εκμάθησης ξένων γλωσσών που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες των μεταναστών, καθώς και να ενθαρρύνουν τις τοπικές επιχειρήσεις να δρουν κοινωνικά πιο υπεύθυνα. Επιπλέον, εισηγούνται την ενίσχυση της παρουσίας της ΕτΠ στις δραστηριότητες του Ευρωπαϊκού φόρουμ για την ένταξη, που έχει εγκαθιδρύσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Τέλος, ζητείται η ΕτΠ να συμμετέχει άμεσα στον καθορισμό των προτεραιοτήτων της ΕΕ ως προς τα χρηματοδοτικά μέσα για την προώθηση της ένταξης των μεταναστών, καθώς και στην αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των προγραμμάτων ένταξης, προκειμένου να βοηθήσει στην επιλογή των καταλληλότερων πολιτικών και να στηρίξει πιο αποτελεσματικές στρατηγικές ενσωμάτωσης.