Την πρόοδο του ευρωπαϊκού έργου LIFE23-CET-RenoInGR για την ενεργειακή αναβάθμιση δημοτικών κτιρίων παρουσίασαν οι εταίροι του έργου κατά την ενδιάμεση συνάντηση εργασίας που πραγματοποιήθηκε στην ΚΕΔΕ στις 27 Απριλίου, με τη συμμετοχή εκπροσώπων φορέων, δήμων και τεχνικών οργανισμών.
Το έργο RenoInGR έχει ως βασικό στόχο τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου μηχανισμού υποστήριξης (One-Stop-Shop/Υπηρεσία Μίας Στάσης – OSS/ ΥΜΣ) για την προώθηση της ενεργειακής αναβάθμισης δημοτικών κτιρίων στην Ελλάδα, παρέχοντας τεχνική, χρηματοδοτική και συμβουλευτική υποστήριξη προς τους δήμους.
Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος LIFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, όπως επισημαίνει ο συντονιστής του έργου και Ομότιμος Καθηγητής ΕΜΠ Διονύσης Ασημακόπουλος, στοχεύει στη δημιουργία ενός σταθερού πλαισίου υποστήριξης που θα επιτρέψει στους δήμους να σχεδιάζουν συστηματικά έργα ενεργειακής αναβάθμισης και να αξιοποιούν διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία.
Κατά την πρώτη περίοδο υλοποίησης του έργου, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στη δημιουργία της επιχειρησιακής βάσης λειτουργίας του RenoInGR OSS υπό το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, στη συγκρότηση συμβουλευτικής επιτροπής και στην ανάπτυξη του πλαισίου διακυβέρνησης και λειτουργίας της δομής. Παράλληλα, αναπτύχθηκαν εργαλεία διασφάλισης ποιότητας, διαχείρισης κινδύνων και παρακολούθησης του αντικτύπου του έργου.
Σημαντικό μέρος των εργασιών αφορούσε επίσης την ανάπτυξη των υπηρεσιών του OSS και της ψηφιακής πλατφόρμας oss.renoingr.gr, η οποία λειτουργεί ως ψηφιακό περιβάλλον υποστήριξης των Δήμων. Μέσω της πλατφόρμας παρέχονται πληροφορίες, κατευθύνσεις για χρηματοδοτικά εργαλεία, πρότυπα τεύχη και τεχνικά εργαλεία υποστήριξης για έργα ενεργειακής αναβάθμισης δημοτικών κτιρίων. Σύμφωνα με τους συντελεστές του έργου, η πλατφόρμα RenoInGR δεν λειτουργεί απλώς ως ενημερωτική ιστοσελίδα, αλλά ως ολοκληρωμένο ψηφιακό περιβάλλον υποστήριξης που συγκεντρώνει πληροφορίες, κατευθύνσεις, χρηματοδοτικά εργαλεία και πρακτικό υλικό για όλα τα στάδια ωρίμανσης έργων ενεργειακής αναβάθμισης.
Σύμφωνα με την έκθεση προόδου, το έργο αναπτύχθηκε μέσα από εργαστήρια συνδημιουργίας, ερωτηματολόγια και συνεργασία με Δήμους και φορείς της αγοράς, ώστε να διαμορφωθεί ένα λειτουργικό μοντέλο υποστήριξης που ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες της τοπικής αυτοδιοίκησης και στα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι Δήμοι στην ωρίμανση έργων ενεργειακής αναβάθμισης. Παράλληλα, στο πλαίσιο των δράσεων διάχυσης και κινητοποίησης φορέων, το έργο ανέπτυξε εθνικού επιπέδου παρεμβάσεις με συμμετοχή της ΚΕΔΕ και ευρύτερο ενδιαφέρον από την τοπική αυτοδιοίκηση, συμβάλλοντας στην ενημέρωση των δήμων και στη δημιουργία προϋποθέσεων για την αξιοποίηση των υπηρεσιών του OSS.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει το έργο στη στήριξη μικρών και μεσαίων Δήμων, κυρίως νησιωτικών και ορεινών περιοχών, που συχνά αντιμετωπίζουν περιορισμένες τεχνικές και διοικητικές δυνατότητες για την ωρίμανση έργων ενεργειακής αναβάθμισης. Σε αυτό το πλαίσιο πραγματοποιήθηκαν επιτόπιες αυτοψίες σε 40 δημόσια κτίρια σε διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές της χώρας, με έμφαση σε νησιωτικούς και ορεινούς δήμους. Οι έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν, μεταξύ άλλων, στη Σύρο, την Κοζάνη, την Αντίπαρο, τον Μυλοπόταμο, τα Ανώγεια και τα Κεντρικά Τζουμέρκα, ενώ δρομολογούνται αυτοψίες και σε επιπλέον κτίρια στους Δήμους Αμφίπολης και Τήλου.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης παρουσιάστηκαν η πορεία των ενεργειακών επιθεωρήσεων, τα επόμενα βήματα των πακέτων εργασίας και η λειτουργία της ψηφιακής πλατφόρμας του OSS, ενώ συζητήθηκαν και τα πρώτα συμπεράσματα από την εφαρμογή του έργου στους συμμετέχοντες Δήμους.
Όπως επισημαίνεται στην τεχνική έκθεση, το έργο φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα μόνιμο και βιώσιμο μοντέλο υποστήριξης των ΟΤΑ για έργα ενεργειακής αναβάθμισης, διευκολύνοντας την πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία, την ανάπτυξη ώριμων τεχνικών μελετών και την κινητοποίηση επενδύσεων για τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης δημοσίων κτιρίων.
Σημαντικά αποτελέσματα και προκλήσεις
Σημαντικά αποτελέσματα έχουν καταγραφεί ήδη από την πρώτη περίοδο υλοποίησης του έργου, σε οργανωτικό, επιχειρησιακό και θεσμικό επίπεδο, καθώς το RenoInGR συνέβαλε στη δημιουργία ενός λειτουργικού περιβάλλοντος υποστήριξης για την ενεργειακή αναβάθμιση δημοτικών κτιρίων στην Ελλάδα. Όπως επισημαίνεται, μέσα από τη λειτουργία του OSS, τις δράσεις συνδημιουργίας με Δήμους και φορείς της αγοράς, αλλά και την ανάπτυξη της ψηφιακής πλατφόρμας, ενισχύθηκε η ετοιμότητα των δήμων να οργανώσουν πιο συστηματικά έργα ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης, ιδιαίτερα σε περιοχές με περιορισμένες τεχνικές και διοικητικές δυνατότητες.
Παράλληλα, οι εργασίες προετοιμασίας των πιλοτικών κτιρίων, οι ενεργειακές επιθεωρήσεις, οι επισκέψεις πεδίου και η καταγραφή τεχνικών δεδομένων συνέβαλαν στη βελτίωση της ωριμότητας των συμμετεχόντων δήμων, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για την επόμενη φάση υλοποίησης έργων ενεργειακής αναβάθμισης και αξιοποίησης χρηματοδοτικών εργαλείων.
Μέχρι σήμερα, στο πλαίσιο του RenoInGR, οι αυτοψίες που ολοκληρώθηκαν ανέδειξαν επίσης κρίσιμες διαρθρωτικές προκλήσεις, όπως ελλιπή τεκμηρίωση ιδιοκτησιακού καθεστώτος και ανεπαρκή ιστορικά δεδομένα κατανάλωσης, ζητήματα που επηρεάζουν τη διαδικασία ωρίμανσης και τη σύνταξη τευχών δημοπράτησης.
Η συμβολή της ΚΕΔΕ στη διάχυση του έργου
Ιδιαίτερη αναφορά στον ρόλο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), η οποία προωθεί την προσέγγιση της Υπηρεσίας Μίας Στάσης (ΥΜΣ) στους ελληνικούς Δήμους, διευκολύνει δράσεις ενημέρωσης και κατάρτισης και υποστηρίζει την επικοινωνία του έργου.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ΚΕΔΕ έχει υποστηρίξει δράσεις συνδημιουργίας και εθνικού επιπέδου ενημέρωσης, μεταξύ των οποίων και διαδικτυακό workshop (Φεβρουάριος 2025) με τη συμμετοχή περίπου 100 δήμων, ενώ διένειμε πανελλαδικά ερωτηματολόγιο προς τις τεχνικές υπηρεσίες και τους 332 δήμους της χώρας.
Επιπλέον, έχει διοργανώσει διαδικτυακή στρογγυλή τράπεζα για την ενεργειακή αναβάθμιση δημοτικών κτιρίων και τις δυνατότητες υποστήριξης μέσω του RenoInGR, με τη συμμετοχή εκπροσώπων 95 δήμων που είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον για την πρωτοβουλία, ενώ σε μεταγενέστερο στάδιο του έργου προβλέπεται να οργανώσει δύο εθνικά workshops σε συνεργασία με το ΕΜΠ.
Τα συμπεράσματα και η επόμενη φάση του RenoInGR
Τα πρώτα συμπεράσματα από την εφαρμογή του RenoInGR ανέδειξαν ελλείψεις σε τεχνικά και ενεργειακά δεδομένα, αποσπασματική τεκμηρίωση για δημοτικά κτίρια, περιορισμένη διαθεσιμότητα Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης και ανάγκη για επιτόπιες επισκέψεις και τεχνική αξιολόγηση. Τα στοιχεία αυτά ενισχύουν τη σημασία της Υπηρεσίας Μίας Στάσης ως πρακτικού μηχανισμού καθοδήγησης, τεχνικής υποστήριξης και οργάνωσης των δήμων από τα πρώτα στάδια ωρίμανσης έργων.
Όπως επισημαίνουν οι συντελεστές του έργου, το RenoInGR δεν επενδύει μόνο στην ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων, αλλά κυρίως στην ενδυνάμωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, δημιουργώντας ένα σταθερό πλαίσιο γνώσης, τεχνικής υποστήριξης και συνεργασίας για ένα πιο βιώσιμο και ανθεκτικό μοντέλο τοπικής ανάπτυξης. Τέλος, το RenoInGR εξετάζει τη δυνατότητα επέκτασης και αναπαραγωγής του μοντέλου και σε άλλες χώρες, με πρώτη πιλοτική εφαρμογή στην Κύπρο μέσω του Δήμου Λεμεσού.
Δείτε το ενημερωτικό σημείωμα για τον 1ο χρόνο λειτουργίας του RenoInGR ΕΔΩ.
Δείτε το φυλλάδιο του έργου ΕΔΩ.
