Σημαντική προσπάθεια να μπουν και πάλι οι Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης – Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) στο “κάδρο” και να αντιμετωπισθούν χρόνια προβλήματά τους που βάζουν “φρένο” στην εύρυθμη λειτουργία τους, καταβάλλεται το τελευταίο διάστημα από την Ένωση ΔΕΥΑ με αρωγό την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ). Ήδη έχουν πραγματοποιηθεί σειρά επαφών με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εσωτερικών και αρκετά από τα θέματα που συζητήθηκαν, οδεύουν προς τη λύση τους.
«Οι ΔΕΥΑ είναι ένα αναπτυξιακό εργαλείο που από το 1980 ως σήμερα έχει προσφέρει σημαντικές υπηρεσίες στην ανάπτυξη και το περιβάλλον των τοπικών κοινωνιών», δηλώνει στο localit.gr ο πρόεδρος της Ένωσης ΔΕΥΑ, δήμαρχος Ρεθύμνου, Γ. Μαρινάκης, υπογραμμίζοντας τη σημασία του ρόλου τους. «Είναι καλό η Πολιτεία να αναγνωρίσει την ιδιαιτερότητα και τη σημασία αυτού του συστήματος καθώς και τις ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες κάτω από τις οποίες εργάζονται οι απασχολούμενοι σε αυτές τις επιχειρήσεις και διά των νομοθετικών της ρυθμίσεων να διευκολύνει τη λειτουργία τους ως κοινωφελών επιχειρήσεων», μας επισημαίνει ο δήμαρχος Ρεθύμνου.
Μείωση μισθών όχι μεγαλύτερη από το 35% των αποδοχών του 2009
Ένα από τα βασικά ζητήματα που προβληματίζουν την ΕΔΕΥΑ είναι εκείνο της ένταξης των υπαλλήλων των επιχειρήσεων στο μισθολογικό καθεστώς του Δημοσίου. Όπως επισημαίνει ο κ. Μαρινάκης θα ήταν δικαιότερο να ληφθεί ως βάση υπολογισμού για τις μισθολογικές ρυθμίσεις το κόστος ανά εργαζόμενο και όχι κατά επιχείρηση, ώστε κανείς εργαζόμενος να μην έχει μείωση μεγαλύτερη από ένα ποσοστό που κρίνεται δίκαιο, σύμφωνα με την υφιστάμενη δημοσιονομική συγκυρία. Η πρόταση που διατυπώνει είναι κανένας εργαζόμενος των ΔΕΥΑ να μην έχει μείωση των αποδοχών του μεγαλύτερη από 35% σε σχέση με τις αποδοχές του στις 31/12/2009.
Εξαίρεση των εργαζομένων από την εφεδρεία
Προβλήματα έχουν δημιουργηθεί στις ΔΕΥΑ και από τις προβλέψεις για την εφεδρεία. Για το λόγο αυτό έχει ζητηθεί εξαίρεση των εργαζομένων των ΔΕΥΑ αφού στην ουσία, δεν επιβαρύνουν τον κρατικό προϋπολογισμό. Επιπλέον, λόγω της εφαρμογής του «Καλλικράτη» και τη διεύρυνση των αρμοδιοτήτων τους, ζητείται να τους επιτραπεί να κάνουν κατ’ εξαίρεση προσλήψεις προσωπικού εφόσον είχαν μεγάλο αριθμό συνταξιοδοτηθέντων υπαλλήλων ή έχει αυξηθεί σημαντικά η περιοχή αρμοδιότητάς τους.
Νέο θεσμικό πλαίσιο ελέγχου των ΔΕΥΑ
Ένα σημαντικό ζήτημα στο οποίο – όπως όλα δείχνουν – υπάρχει θετική εξέλιξη ήταν και ο έλεγχος από το Ελεγκτικό Συνέδριο, ο οποίος είχε δημιουργήσει σοβαρότατα προβλήματα δυσλειτουργίας στις ΔΕΥΑ καθώς επέτεινε τη γραφειοκρατία. Ο έλεγχος των δαπανών από τις κατά τόπους υπηρεσίες του Ελεγκτικού Συνεδρίου συνοδεύθηκε από πολλά προβλήματα, αφού οι Επίτροποι στην πλειοψηφία τους δεν γνώριζαν επαρκώς το νομικό καθεστώς των ΔΕΥΑ (ιδιαίτερα το καθεστώς προμηθειών) με συνέπεια να μην υφίσταται ενιαία και ομοιόμορφη αντιμετώπιση των ΔΕΥΑ κατά τη διενέργεια του ελέγχου. Επιπλέον, είχαν παρατηρηθεί σημαντικές καθυστερήσεις όσον αφορά στην έγκριση των δαπανών με αποτέλεσμα να παρεμποδίζεται η εύρυθμη λειτουργία των επιχειρήσεων. Με σκοπό να αντιμετωπισθούν τα προβλήματα έγινε τελικώς αποδεκτή η πρόταση για εξαίρεση των ΔΕΥΑ από τον έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, μέχρις ότου υπάρξει η Κοινή Υπουργική Απόφαση (KYA) που θα θέσει το νέο θεσμικό πλαίσιο ελέγχου των ΔΕΥΑ.
Συγχωνεύσεις ΔΕΥΑ εντός των ορίων των «Καλλικρατικών» δήμων
Παράλληλα προωθείται ρύθμιση για την επέκταση των ορίων των ΔΕΥΑ στη διοικητική περιφέρεια των νέων «Καλλικρατικών» Δήμων, ώστε να καλύψουν ως προς τη χωρική τους αρμοδιότητα το σύνολο της διοικητικής περιφέρειας, καθώς δεν είναι δυνατό μία υπηρεσία να παρέχεται ταυτοχρόνως από δύο φορείς και στην προκειμένη περίπτωση από Δήμο και ΔΕΥΑ.
Ζητείται επίσης να διευκρινισθεί από το υπουργείο «με τρόπο σαφή και κατηγορηματικό τρόπο ότι Δήμοι με πληθυσμό μεγαλύτερο από 10.000 κατοίκους που δεν διαθέτουν ΔΕΥΑ δεν πρόκειται να τύχουν οποιασδήποτε χρηματοδότησης για έργα ύδρευσης και αποχέτευσης». Όπως τονίζεται οποιαδήποτε άλλη ερμηνεία των προβλέψεων του νόμου θα οδηγήσει στην αποδυνάμωση των ΔΕΥΑ και στην «οπισθοδρόμηση» του τομέα, αφού οι Δήμοι δεν είναι σε θέση να διαχειρισθούν με επιτυχία το αντικείμενο της ύδρευσης και αποχέτευσης, μη διαθέτοντας εξειδικευμένο προσωπικό και την απαιτούμενη εμπειρία.
Θετική εξέλιξη υπήρξε και αναφορικά με το οικονομικό αίτημα των ΔΕΥΑ για άμεση κατανομή 33 εκ. ευρώ στις ΔΕΥΑ μέσω των ΚΑΠ, κατ΄ εφαρμογή της σχετικής απόφασης του Δ.Σ. της ΚΕΔΕ, με δεδομένες και τις αυξημένες οικονομικές ανάγκες τους λόγω του «Καλλικράτη». Ήδη για το 2012 έχουν εγγραφεί 23 εκατομμύρια ευρώ από τους ΚΑΠ που θα «κινηθούν» προς τις ΔΕΥΑ.
Το «ΕΛΛ.Α.Δ.Α» και για τις ΔΕΥΑ
Στο πεδίο των οικονομικών ζητημάτων η ΕΔΕΥΑ ζητεί επίσης την εφαρμογή του προγράμματος «ΕΛΛ.Α.Δ.Α» και για τις επιχειρήσεις αυτές. Προκειμένου να ανταποκριθούν στις αυξημένες επενδυτικές ανάγκες λόγω «Καλλικράτη», προτείνεται να ενισχυθούν οικονομικά και να χρηματοδοτηθούν απευθείας με κονδύλια που προορίζονται για έργα και υποδομές τόσο ύδρευσης και αποχέτευσης όσο και των υπόλοιπων αντικειμένων και δραστηριοτήτων που μπορούν να αναλάβουν οι ΔΕΥΑ.
Τέλος, ο πρόεδρος της Ένωσης ΔΕΥΑ έχει θέσει ακόμη, μια σειρά άλλων εκκρεμών θεσμικών ζητημάτων όπως :
- · να προωθηθεί το συντομότερο δυνατό νομοθετική ρύθμιση από το υπουργείο Εσωτερικών με την οποία να διευκρινίζεται ότι δεν απαλλάσσονται από το ειδικό τέλος 80% και τα τέλη αποχέτευσης το Δημόσιο και όλα τα εξομοιούμενα με αυτό ΝΠΙΔ.
- · σε ό,τι αφορά την υποχρέωση ανάρτησης όλων αδιακρίτως των δαπανών μέσω του προγράμματος «ΔΙΑΥΓΕΙΑ», προτείνεται να αναρτώνται μόνο οι αποφάσεις του Δ.Σ, του προέδρου και του διευθυντή της ΔΕΥΑ, αφού η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί δεν συμβάλλει στη διαφάνεια, αλλά αντιθέτως επιδεινώνει τη γραφειοκρατία.