Ως πρώτο βήμα για την αντιμετώπιση της κρίσης με τη διαχείριση των απορριμμάτων στην Αττική, θεωρείται η προκήρυξη του έργου για την ανάδειξη του αναδόχου επενδυτή, ο οποίος θα αναλάβει την ολοκληρωμένη επεξεργασία και διαχείριση 1.350.000 τόνων απορριμμάτων του λεκανοπεδίου. Υπενθυμίζεται ότι η κατασκευή των τεσσάρων μονάδων επεξεργασίας απορριμμάτων στην Αττική αποτελούν μέρος του Περιφερειακού Σχεδιασμού που σε συνδυασμό με τους ΧΥΤΥ θα δώσουν «ανάσα» στο λεκανοπέδιο.
Τα χρονοδιαγράμματα ωστόσο είναι ασφυκτικά και τα συναρμόδια υπουργεία Εσωτερικών και Περιβάλλοντος, σε συνεργασία με την Περιφέρεια Αττικής καθώς και τον επενδυτή που θα προκύψει θα πρέπει να «τρέξουν» τις διαδικασίες προκειμένου τα έργα να είναι σε πλήρη λειτουργία εντός του 2014. Σημειώνεται πως η διαχείριση θα ανατεθεί για περίοδο περίπου 20 ετών, ενώ ο ακριβής σχεδιασμός των μονάδων επεξεργασίας, αποτελεί ευθύνη των υποψηφίων αναδόχων. Για το σκοπό αυτό θα πρέπει να ληφθούν υπόψη όλα τα σχετικά δεδομένα (προϋπάρχουσες μελέτες, αναλύσεις απορριμμάτων, επιθυμητά αποτελέσματα, αδειοδοτήσεις).
Τέσσερις μονάδες επεξεργασίας μέσω ΣΔΙΤ
Οι μονάδες επεξεργασίας θα κατασκευαστούν σε Φυλή, ΄Ανω Λιόσια, Κερατέα και Γραμματικό, σε ήδη αδειοδοτημένες, επαρκείς εκτάσεις. Στο διαγωνισμό θα γίνουν δεκτές όλες οι δόκιμες τεχνολογίες επεξεργασίας στερεών αποβλήτων υπό την προϋπόθεση ότι τηρούν τις απαιτήσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης και ότι έχουν ήδη δοκιμαστεί με επιτυχία
Το έργο αναμένεται να υλοποιηθεί μέσω Σύμπραξης Δημόσιου Ιδιωτικού Τομέα και ο προϋπολογισμός κατασκευής του υπερβαίνει τα 430 εκατ. ευρώ, από τα οποία ποσό μέχρι 140 εκατ. ευρώ θα καλυφθεί μέσω κοινοτικών ενισχύσεων και το υπόλοιπο από ιδιωτικά κεφάλαια και τραπεζικό δανεισμό, που θα εξασφαλίσει ο ανάδοχος επενδυτής. Παράλληλα, όπως έγινε γνωστό ξεκινούν συζητήσεις με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για τη συμμετοχή της στη χρηματοδότηση του έργου.
Ο ανάδοχος θα αμείβεται με βάση την ποσότητα των εισερχόμενων απορριμμάτων, την επίτευξη συγκεκριμένων περιβαλλοντικών στόχων και ποιοτικών χαρακτηριστικών. Κατά τη διάρκεια της λειτουργίας των έργων, το ελληνικό δημόσιο θα διασφαλίσει την πιστή τήρηση των υποχρεώσεων των εξυπηρετούμενων δήμων προς τον ανάδοχο του έργου, εφόσον η λειτουργία των έργων επιτυγχάνει τα επιθυμητά αποτελέσματα και διασφαλίζεται η αυστηρή τήρηση των περιβαλλοντικών όρων.
Διευκρινίζεται ότι το ελληνικό δημόσιο εγγυάται την αποπληρωμή της επένδυσης προς τον ανάδοχο του έργου και θα λάβει όλα τα αναγκαία θεσμικά και οικονομικά μέτρα για αυτό το σκοπό. Να σημειωθεί ότι η επένδυση αυτή είναι από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη στην κατηγορία των υποδομών περιβάλλοντος και θα συμβάλει σημαντικά στην άρση της χρόνιας καθυστέρησης της χώρας στο θέμα της επεξεργασίας των απορριμμάτων, θέτοντας τέλος στις χωματερές και βελτιώνοντας σημαντικά το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής των κατοίκων του λεκανοπεδίου.
Μέσα στο 2012 η επιλογή του αναδόχου
Οι διαδικασίες ανάδειξης του αναδόχου θα πρέπει βάση χρονοδιαγράμματος να ολοκληρωθούν εντός του 2012, ενώ λόγω της πολυπλοκότητας και του επείγοντος χαρακτήρα του έργου, η κυβέρνηση ξεκινά παράλληλα και τη δημόσια διαβούλευση με όλους τους ενδιαφερόμενους υποψήφιους επενδυτές για το έργο έτσι ώστε:
- Να διαμορφωθεί το τελικό πλαίσιο της διαγωνιστικής διαδικασίας με όρους απόλυτης διαφάνειας.
- Να διασφαλιστούν συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού.
- Να προσελκυστούν αξιόπιστοι, έμπειροι και ικανοί ΄Ελληνες και διεθνείς επενδυτές.
Κατά τη διαβούλευση του έργου θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση για να προσδιοριστούν:
- Οι ελάχιστοι στόχοι του έργου.
- Η βέλτιστη διαγωνιστική διαδικασία και το σχετικό χρηματοδοτικό σχήμα.
- Το ύψος της ποσότητας απορριμμάτων, σε συνάρτηση με τους στόχους ανακύκλωσης και πρόληψης της χώρας, για την οποία θα εγγυηθεί το ελληνικό δημόσιο.
- Η τελική μορφή του διαγωνισμού αναφορικά με πιθανή τμηματοποίησή του.
- Σημαντικά τεχνολογικά ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν.
Ειδικότερα, με τη λειτουργία των νέων εγκαταστάσεων θα πρέπει να επιτυγχάνεται:
- Η εξεύρεση άμεσης λύσης στη διαχείριση των απορριμμάτων της Αττικής ενόψει του επικείμενου κορεσμού των υπαρχόντων διατιθέμενων χώρων υγειονομικής ταφής.
- Η εκπλήρωση των υποχρεώσεων της Ελλάδας έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αποφυγή ταφής των βιοαποδομήσιμων υλικών, σύμφωνα με τους στόχους της οδηγίας 99/31 για το έτος 2013 καθώς και το έτος 2020.
- Η αξιοποίηση χρήσιμων πρώτων υλών που βρίσκονται στα απορρίμματα με την ανακύκλωση και την επαναχρησιμοποίησή τους καθώς και την αξιοποίηση του παραγόμενου βιοαερίου κατά τη διαδικασία αποδόμησης των απορριμμάτων.
- H ενεργειακή αξιοποίηση τυχόν παραγόμενων δευτερογενών καυσίμων.
- Η αξιοποίηση πιθανώς παραγομένου κατάλληλου εδαφοβελτιωτικού υλικού (compost).
- Η ελαχιστοποίηση του υπολείμματος προς ταφή σε ποσοστό κάτω του 25% των συνολικά παραγόμενων αποβλήτων.