Άρθρο Localit 01 Φεβρουαρίου, 2021

The New European Bauhaus – Μία νέα Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία

Της  Κατερίνα Μήτσου, συνεργάτης ΚΕΔΕ

Το Bauhaus (Μπαουχάους) είναι γνωστό ως η καλλιτεχνική και αρχιτεκτονική σχολή που ιδρύθηκε από τον Βάλτερ Γκρόπιους και λειτούργησε κατά την περίοδο 1919 – 1933, κυρίως στην Γερμανία, επηρεάζοντας όμως και ένα μεγάλο αριθμό άλλων χωρών.

Το κίνημα έγινε διάσημο για την προσέγγιση του σχεδιασμού που δημοσιοποίησε και δίδασκε. Ο απώτερος σκοπός του Bauhaus ήταν να αποτελέσει μια ενιαία σχολή, με βασική αρχή το ανοιχτό πνεύμα μπροστά στις νέες προκλήσεις της εποχής. Ουσιαστικά το Bauhaus κατάφερε να αποδώσει πρακτικές εφαρμογές στις θεωρητικές αναζητήσεις της εποχής, καθιστώντας την τέχνη αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας και δημιουργώντας αντικείμενα, που δεν είχαν μόνο υψηλή αισθητική, αλλά και ουσιαστική χρησιμότητα. Επιδίωξη της σχολής ήταν να υπηρετήσει τον «νέο άνθρωπο», μέσα από τις εφαρμοσμένες τέχνες, αναπτύσσοντας παράλληλα νέες ιδέες για μία καλύτερη κοινωνία.

Το ύφος της σχολής Bauhaus επέδρασε καταλυτικά στην εξέλιξη της σύγχρονης τέχνης, της αρχιτεκτονικής και του βιομηχανικού σχεδιασμού, ενώ τα έργα που παράχθηκαν μέσα από τα εργαστήρια της σχολής έγιναν αντικείμενα εκτεταμένης αναπαραγωγής και συλλογής.

Πρόσφατα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την έναρξη ενός διαφορετικού κινήματος Bauhaus, της πρωτοβουλίας New European Bauhaus (NEB)[1], που αν και δεν είναι ένα αμιγώς καλλιτεχνικό κίνημα φαίνεται να μοιράζεται βασικές αρχές με τη γνωστή Σχολή.

Το New European Bauhaus είναι ένα περιβαλλοντικό, οικονομικό και πολιτιστικό έργο, που στοχεύει στο συνδυασμό, ανάμεσα σε άλλα, του σχεδιασμού, της βιωσιμότητας, της προσβασιμότητας και τωνεπενδύσεων, προκειμένου να συμβάλει στην υλοποίηση της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας[2]. Αποτελεί επιπλέον μια δημιουργική και διεπιστημονική πρωτοβουλία, που στόχο έχει τη δημιουργία ενός χώρου συνάντησης για να σχεδιάσει μελλοντικούς τρόπους ζωής, μετά και τη λήξη της παρούσας υγειονομικής κρίσης, συνδυάζοντας την τέχνη, τον πολιτισμό, την κοινωνική ένταξη, την επιστήμη και την τεχνολογία. Ουσιαστικά το ΝΕΒ επιδιώκει να λειτουργήσει ως μία γέφυρα ανάμεσα στον κόσμο της επιστήμης και της τεχνολογίας και αυτόν της τέχνης και του πολιτισμού.

Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, δήλωσε ότι: «Το νέο ευρωπαϊκό Bauhaus είναι ένα έργο ελπίδας για να διερευνήσει πώς ζούμε καλύτερα μαζί μετά την πανδημία. Πρόκειται για την αντιστοίχιση της βιωσιμότητας με το στυλ, για να φέρουμε την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία πιο κοντά στο μυαλό των ανθρώπων. Χρειαζόμαστε όλα τα δημιουργικά μυαλά: σχεδιαστές, καλλιτέχνες, επιστήμονες, αρχιτέκτονες και πολίτες, για να κάνουμε το Νέο Ευρωπαϊκό Bauhaus μια επιτυχία».

 

Γιατί χρειαζόμαστε την πρωτοβουλία NEB;

Το New European Bauhaus επιδιώκει να μετατρέψει την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία σε μια πολιτιστική, ανθρωποκεντρική και θετική, «απτή» εμπειρία, συνδέοντας διαφορετικές πραγματικότητες. Η υγειονομική κρίση του COVID έδειξε ότι πολλά καθημερινά ζητήματα αλληλοσυνδέονται και ότι η διαδικασία ενός νέου τρόπου σκέψης θα είναι ουσιαστικά αποτέλεσμα απομάκρυνσης από τα διάφορα στεγανά και ανταλλαγής γνώσεων μεταξύ ανθρώπων από όλη την Ευρώπη.  Πρόκειται για μία προσέγγιση που επιθυμεί να συνδυάσει θεματικές από διαφορετικές αφετηρίες, που όμως έχουν τελικό στόχο τη βελτίωση της ποιότητας της ανθρώπινης ζωής, παρόμοια με το κίνημα Bauhaus πριν από εκατό χρόνια.

Το New European Bauhaus θέλει να δημιουργήσει ένα σχεδιαστικό κίνημα που θα ενσωματώνει τρεις διαστάσεις: τη βιωσιμότητα, την ποιότητα της εμπειρίας και την προσβασιμότητα. Με τον τρόπο αυτό θέλει να δείξει ότι η δημιουργικότητα είναι η εύρεση προσιτών, χωρίς αποκλεισμούς και ελκυστικών λύσεων για τις κλιματικές μας και όχι μόνο προκλήσεις.

 

Τι είναι ουσιαστικά το New European Bauhaus;

Το New European Bauhaus είναι μια δεξαμενή σκέψης. Ένα εργαστήριο σχεδιασμού, που λειτουργεί παράλληλα και ως δίκτυο, που προωθεί καινοτόμες λύσεις. Ένα δημιουργικό και διεπιστημονικό κίνημα, που συγκροτεί έναν χώρο συνάντησης για να ανακτήσει και να επανεξετάσει βιώσιμες πρακτικές, ώστε να ενδυναμώσει τις πιο εμπνευσμένες πρακτικές του σήμερα και να σχεδιάσει μελλοντικούς τρόπους ζωής, στο σταυροδρόμι μεταξύ τέχνης, πολιτισμού και επιστήμης.

Η πρωτοβουλία στοχεύει στο να συνδέσει την καινοτομία και τη δημιουργικότητα, με την ποιότητα ζωής των πολιτών σε πόλεις και περιοχές. Με αυτόν τον τρόπο το έργο φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως η έμπνευση εκείνη που θα αποφέρει όφελος σε ολόκληρη την κοινωνία, συμβάλλοντας στην επανεξέταση της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ευρώπης και τη διαμόρφωση του μέλλοντός της.

 

Ποια είναι τα επόμενα βήματα;

Το Νέο Ευρωπαϊκό Bauhaus θα εξελιχθεί σε τρεις φάσεις: Σχεδιασμός, Παράδοση και Διάχυση / Διάδοση. Οι φάσεις θα λειτουργούν εν μέρει παράλληλα, καθώς άτομα και κοινότητες που ενδιαφέρονται για τις πρώτες ιδέες είναι πιθανό να γίνουν εταίροι για την υλοποίηση και την κλιμάκωση της πρωτοβουλίας. Παράλληλα, η πρωτοβουλία πρέπει να αναπτύξει ένα πλαίσιο παράδοσης, για να ευθυγραμμιστεί με τον συνεχιζόμενο σχεδιασμό του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.

 

Η φάση του Σχεδιασμού

Ο στόχος της φάσης σχεδιασμού, που θα ολοκληρωθεί μέσα σε διάστημα ενός χρόνου, είναι η σύνδεση του NEB με υπάρχουσες δράσεις και πρωτοβουλίες και η διερεύνηση του κατά πόσο το ΝΕΒ μπορεί να  επιταχύνει, να συγκεκριμενοποιήσει και να υλοποιήσει καινοτόμες ιδέες. Το αποτέλεσμα θα πρέπει να είναι ένα πλαίσιο που θα περιλαμβάνει την πρόσκληση υποβολής προτάσεων, για τουλάχιστον πέντε μέρη, στα οποία μπορεί να υλοποιηθεί η νέα ιδέα Bauhaus. Αυτά τα πιλοτικά έργα πρέπει να διανέμονται σε διαφορετικά κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Κύρια χαρακτηριστικά τους θα πρέπει να είναι ο συνδυασμός βιωσιμότητας και πολιτισμού, η προσαρμογή στις τοπικές ιδιαιτερότητες και η καινοτομία.

Οι Δήμοι μπορούν να παίξουν πρωταγωνιστικό ρόλο στο κομμάτι του σχεδιασμού της πρωτοβουλίας. Αυτό γιατί είναι σε θέση να γνωρίζουν τόσο τις τοπικές ανάγκες και τα προβλήματα μιας περιοχής, όσο και τα ιδιαίτερα εκείνα συγκριτικά πλεονεκτήματα των τοπικών κοινωνιών, που μπορούν να συμβάλλουν στο σχεδιασμό ενός ολοκληρωμένου προγράμματος, που θα εξασφαλίζει τη συμμετοχή όλων των τοπικών εταίρων και θα ανταποκρίνεται σε ανάγκες με ρεαλιστικές λύσεις. Για το λόγο αυτό είναι βασική η συμμετοχή των Δήμων, σε πρώτη φάση στη συζήτηση και το σχεδιασμό της πρωτοβουλίας, μέσα από τις δράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και η αναζήτηση εταίρων για να μπορέσουν να ενταχθούν στα πιλοτικά έργα.

Μέσω της πρωτοβουλίας θα παρέχονται ειδικές μέθοδοι διευκόλυνσης και εργαλεία συλλογής απόψεων, ώστε να είναι δυνατή η ανάγνωση κάθε συμβολής και να δημιουργούνται ιδέες που μπορούν να μοιραστούν με τους υπόλοιπους συμμετέχοντες.

Επιπλέον, μια σειρά συνεντεύξεων με κορυφαίους στοχαστές και επαγγελματίες θα είναι διαθέσιμη σε κάθε ενδιαφερόμενο, προκειμένου να δημιουργηθεί ένα στρογγυλό τραπέζι συζήτησης και ανταλλαγής απόψεων. Στη φάση αυτή και για την καλύτερη προετοιμασία, οι ενδιαφερόμενοι θα κληθούν να διερευνήσουν κάποια από τα παρακάτω ενδεικτικά ερωτήματα:

  • Που εντοπίζονται κενά στις τοπικές μας κοινωνίες;
  • Ποια είναι τα έντονα προβλήματα που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε;
  • Ποιοι είναι οι πιο αποτελεσματικοί τρόποι παρέμβασης;
  • Πώς μπορούμε να εξασφαλίσουμε την καλύτερη δυνατή συμμετοχή και με ποιόν τρόπο θα εμπλέξουμε διαφορετικέ κοινότητες και πολιτισμούς;

Στο πλαίσιο της φάσης του σχεδιασμού, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ξεκινήσει την άνοιξη του 2021 την πρώτη έκδοση του νέου ευρωπαϊκού βραβείου Bauhaus, που θα απονεμηθεί στα πιο εμπνευσμένα παραδείγματα. Τα βραβεία θα απονεμηθούν το καλοκαίρι του 2021, όταν θα τελειώσει η φάση σχεδιασμού.

 

Η Φάση της Παράδοσης

Η φάση της παράδοσης θα ξεκινήσει με τη δημιουργία τουλάχιστον πέντε νέων ευρωπαϊκών πιλότων Bauhaus. Συνοδευτικές πρωτοβουλίες και ψηφιακά δίκτυα και πλατφόρμες θα υποστηρίξουν τα πιλοτικά έργα. Μια ομάδα που θα αποτελείται από όλους τους συμμετέχοντες στη φάση σχεδιασμού, θα εποπτεύει τις πέντε πιλοτικές πρωτοβουλίες.

 

Η Φάση της Διάχυσης / Διάδοσης

Σε αυτήν τη φάση, το New European Bauhaus θα επικεντρωθεί στη διάδοση καλών ιδεών και πρακτικών σε ένα ευρύτερο κοινό, όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά και πέραν αυτής. Αυτό θα αφορά στη δικτύωση και την ανταλλαγή γνώσεων μεταξύ των επαγγελματιών, σχετικά με τις βέλτιστες διαθέσιμες μεθόδους, λύσεις και πρότυπα. Στόχος είναι οι εμπειρίες αυτές να ανασχεδιαστούν και να επαναληφθούν σε πόλεις, αγροτικές περιοχές και κοινότητες, ώστε να λειτουργήσουν ως έμπνευση για μία νέα γενιά αρχιτεκτόνων και σχεδιαστών. Τέλος, η πρωτοβουλία θα υποστηρίξει την εμφάνιση πρωτοπόρων αγορών για νέους τρόπους διαβίωσης σε κτίρια που είναι αρμονικά με το φυσικό περιβάλλον και το κλίμα.

Και στη φάση αυτή η συμβολή των Δήμων μπορεί να είναι ουσιαστική, καθώς αποτελούν τους φορείς εκείνους που με εύκολο και αποτελεσματικό τρόπο θα διαχύσουν τις καλές πρακτικές του προγράμματος σε ένα ευρύ αριθμό τοπικών κοινωνιών. Τέλος, μπορούν να λειτουργήσουν ως υποστηρικτές ανάλογων δράσεων σε δεύτερη φάση, σε περιοχές που ενδεχομένως δεν εντάχτηκαν στην πρωτοβουλία, σχεδιάζοντας ανάλογες δράσεις.

[1] Το κείμενο αποτελεί μία περιγραφή της πρωτοβουλίας, βασισμένη στα κείμενα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που μπορεί να βρεθούν στη σελίδα: https://europa.eu/new-european-bauhaus/index_en

 

[2] Η νέα αναπτυξιακή στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο τη μετατροπή της Ευρώπης σε μια σύγχρονη, αποδοτική ως προς τη χρήση των πόρων και ανταγωνιστική οικονομία. περισσότερες πληροφορίες: https://ec.europa.eu/info/strategy/priorities-2019-2024/european-green-deal_el

ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

Ετικέτες

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ

Βιώσιμες Πόλεις 27 Οκτωβρίου, 2021
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Προμήθεια 12 υπόγειων κάδων σε Λυκόβρυση-Πεύκη

Στην  προμήθεια 12 υπόγειων κάδων, που θα εγκατασταθούν σε κοινόχρηστα σημεία στη Λυκόβρυση και στην…

Βιώσιμες Πόλεις 27 Οκτωβρίου, 2021
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Καλαμάτα: Σε α΄βάθμιο προσεισμικό έλεγχο δημοτικών κτηρίων προχωράει ο Δήμος σε συνεργασία με το ΤΕΕ Πελοποννήσου

Προγραμματική Σύμβαση για την υλοποίηση του έργου «Δράσεις για υποδομές του Δήμου Καλαμάτας που χρήζουν…

Βιώσιμες Πόλεις 27 Οκτωβρίου, 2021
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
Άλμα της Σαντορίνης στην ψηφιακή εποχή

Χρηματοδότηση ύψους 2.348.369€ εξασφάλισε ο δήμος Θήρας, από το πρόγραμμα “Αντώνης Τρίτσης” προκειμένου να υλοποιήσει…