Η εξοικονόμηση ενέργειας και η βαθμιαία αντικατάσταση των συμβατικών πηγών από τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, άρα και η προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης, αποτελούν σήμερα τον αντίποδα στη αδιέξοδη πορεία του υφιστάμενου καθεστώτος διαχείρισης της ενέργειας τόσο παγκόσμια όσο και στη χώρα μας.
Στην Ευρώπη έχουν γίνει ήδη σοβαρά βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση, η Ελλάδα όμως καθυστερεί σημαντικά τόσο στον τομέα της εξοικονόμησης ενέργειας όσο και στον τομέα της ανάπτυξης των ΑΠΕ. Αν και η χώρα μας διαθέτει πλούσιο αιολικό δυναμικό, υψηλή ηλιοφάνεια, πολλά διαθέσιμα γεωθερμικά πεδία και σημαντικούς υδάτινους πόρους, ωστόσο κατέχει μία από τις τελευταίες θέσεις σε επίπεδο Ε.Ε. σε ότι αφορά την αξιοποίησή τους. Το ποσοστό συμμετοχής των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή της χώρας μας είναι γύρω στο 10%, όταν η Ε.Ε. θέτει ως στόχο το 20% ως το 2010.
Ο στόχος δε για να καλύψει η χώρα μας αυτήν τη διαφορά μέχρι το 2010, παρά τις διακηρύξεις και της σημερινής κυβέρνησης, κινδυνεύει να καταγραφεί – για άλλη μία φορά – ως ευχολόγιο, αν δεν υπάρξει αλλαγή πλεύσης ΤΩΡΑ, αν δεν ενισχυθούν οι δημόσιες πολιτικές για τη μεγιστοποίηση της διείσδυσης των ΑΠΕ στο ενεργειακό ισοζύγιο.
Τα παραπάνω καταγράφονται στα βασικά συμπεράσματα του 17ου συνεδρίου του ΠΑΝΔΟΙΚΟ, που έγινε στη Μυτιλήνη σε συνεργασία με την ΚΕΔΚΕ και τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Λέσβου.
Η κυβέρνηση ακολουθεί επιθετική πολιτική στο θέμα της προώθησης των ΑΠΕ, σημείωσε ο υφυπουργός Ανάπτυξης Γ. Σαλαγκούδης. Σημείωσε ακόμη ότι η Ευρώπη απεξαρτήθηκε κατά 50% από το πετρέλαιο, ενώ η χώρα μας παραμένει στο ίδιο ποσοστό εξάρτησης. Παρόλα αυτά, υπογράμμισε ότι η χώρα μας έχει θέσει το φιλόδοξο στόχο να φτάσει ως το 2010, σε αυτό που διεκδικεί η Ε.Ε., δηλαδή το 20% της ηλεκτρικής ενέργειας να παράγεται από ΑΠΕ. Αναφερόμενος ο υφυπουργός στα βήματα που έχουν σημειωθεί μέσα στους τελευταίους δέκα εννιά μήνες ανέφερε ότι έχουμε διανύσει το ένα τέταρτο του δρόμου που είχε διανύσει η χώρα μας από το 1994, προσθέτοντας ισχύ 150 MW, κυρίως με ελληνικές επενδύσεις. Σημείωσε ότι το ενδιαφέρον των επενδυτών – ελλήνων και ξένων – είναι τεράστιο, έχουν υποβληθεί αιτήσεις για την δημιουργία μεγάλων αιολικών πάρκων. Μέχρι το τέλος της τετραετίας θα έχουμε ξεπεράσει τα 1000 MW, ενώ μέχρι το 2010 ο στόχος είναι να φτάσουμε τα 2000- 2500 MW – αποτελεί το 20% της ηλεκτρικής ενέργειας που έχει ανάγκη η χώρα μας- αξιοποιώντας κυρίως το αιολικό δυναμικό, την ηλιακή ενέργεια και το επίγειο νερό. Τέλος ο υφυπουργός ανακοίνωσε ότι μέχρι 15 Νοεμβρίου θα κατατεθεί στη Βουλή το νομοσχέδιο για τις ΑΠΕ, το οποίο ρυθμίζει εκκρεμότητες για την προώθηση των ΑΠΕ και καθιστά ελκυστικό το περιβάλλον για την προώθησή τους στη χώρα μας.
Μιλώντας στο συνέδριο το πρόεδρος της ΚΕΔΚΕ Πάρις Κουκουλόπουλος σημείωσε ότι η ενεργειακή κρίση δεν είναι απλώς ένα μελλοντικό σενάριο, αλλά μια πραγματικότητα που καθημερινά αποκτά όλο και πιο δραματικές μέχρι εφιαλτικές διαστάσεις. Αναφερόμενος δε στην κατάσταση στη χώρα μας σήμερα στον τομέα του περιβάλλοντος σημείωσε ότι οι εκπομπές του διοξειδίου του άνθρακα είναι υψηλότερες από το μέσο όρο της Ε.Ε. και έχουν αυξηθεί ταχύτερα, ενώ η ενεργειακή ένταση της οικονομίας, παρά τη μείωση των τελευταίων ετών, παραμένει από τις υψηλότερες στην Ε.Ε. Οι επιδόσεις μας στις ΑΠΕ είναι απογοητευτικές. Στον τομέα του περιβάλλοντος η χώρα μας κατάφερε μόνο να μειώσει την ενεργειακή της εξάρτηση συγκρινόμενη με τις υπόλοιπες χώρες του ευρωπαϊκού νότου και αυτή είναι η μοναδική επιτυχία που έχει να επιδείξει.
Ο κ. Κουκουλόπουλος υπογράμμισε ακόμη ότι ανάπτυξη και περιβάλλον, είναι αλληλένδετα και χρειάζονται επειγόντως πρωτοβουλίες και όχι ευχολόγια.
Επίσης είπε ότι στο Εθνικό Σχέδιο Μεταρρυθμίσεων η Ελλάδα επιβάλλεται να συμπεριλάβει το περιβάλλον ως ύψιστη προτεραιότητα με άξονες μεταξύ των άλλων την ολοκληρωμένη και βιώσιμη διαχείριση υδάτων, την ορθολογική και περιβαλλοντικά αποδεκτή διαχείριση των στερεών αποβλήτων, τη χωρική διάρθρωση κρίσιμων τομέων εθνικής σημασίας, την ολοκλήρωση του κτηματολογίου, τη βιώσιμη λειτουργία των πόλεων, την προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος και την αποτελεσματική συμμετοχή της χώρας μας στην παγκόσμια προσπάθεια για την αντιμετώπιση της κλιματολογικής αλλαγής, με κύριο στόχο την αναδιάρθρωση του ενεργειακού μίγματος της χώρας.
«Ειδικά για τις ΑΠΕ, τόνισε ο πρόεδρος της ΚΕΔΚΕ, πρέπει γρήγορα να καλύψουν το 12% της συνολικής ενέργειας και το 20% της ηλεκτρικής ενέργειας».
Στοιχεία για την πραγματικότητα που επικρατεί σήμερα στη χώρα μας στον τομέα των ΑΠΕ έδωσε ο γενικός γραμματέας της ΚΕΔΚΕ Χρήστος Παλαιολόγος. Συγκεκριμένα ανέφερε ότι η Ελλάδα μαζί με την Πορτογαλία είναι στην τελευταία κλίμακα των χωρών της Ε.Ε., με μεγάλη υστέρηση σε σύγκριση με πολλές βόρειες χώρες.
Η έλλειψη χωροταξικού σχεδιασμού σε συνδυασμό με την τρομακτική γραφειοκρατία για την αδειοδότηση των ΑΠΕ – μέχρι πριν λίγα χρόνια απαιτούνταν 41 διαφορετικά δικαιολογητικά, σήμερα χρειάζονται 26 – έχει ως αποτέλεσμα η ΔΕΗ να παίρνει σήμερα από τις ΑΠΕ το 0,3% της συνολικής εγκατεστημένης ισχύος, που είναι 525 MW και το 0,03% της ηλεκτροπαραγωγής της.
Σήμερα έχουν κατατεθεί επενδυτικές προτάσεις για πλέον των 10000 MW, ενώ έχουν πάρει καταρχήν άδεια για 4200 MW.
¶λλο χαρακτηριστικό απαγορευτικό στοιχείο είναι και το ότι απαγορεύονται εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών σε οικισμούς λόγω όχλησης, ενώ αν και η χώρα μας λούζεται στο φως, έχει εγκατασταθεί μόλις 1 MW φωτοβολταϊκών, εκ των οποίων μόνο 210 KW είναι της ΔΕΗ.
Μέχρι τώρα οι ΑΠΕ αξιοποιούνται για την παραγωγή μόλις του 1,7% της ενέργειας των νησιών, ενώ η ΔΕΗ και η πολιτεία, αντί να επενδύσουν στον ήλιο και στον αέρα, προχωρούν στην κατασκευή νέων εργοστασίων –στη Λέσβο και την Κρήτη – ηλεκτροπαραγωγής από πετρέλαιο.
Σε ότι αφορά τα κίνητρα, στην Ιταλία και τη Γαλλία για τις ΑΠΕ προβλέπεται ΦΠΑ 9%, στη Βρετανία 5% και στην Ελλάδα 19%.
«Πρέπει, σημείωσε ο κ. Παλαιολόγος, με ευθύνη της πολιτείας και σε συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση αλλά και ιδιώτες και Μ.Κ.Ο. να γυρίσουμε σελίδα. Όχι μόνο να κερδίσουμε το χαμένο χρόνο αλλά να βρεθούμε στην πρωτοπορία. Οι Α.Π.Ε. και τα έργα για την αξιοποίησή τους λόγω της φύσης και της κλίμακάς των, συνδέονται στενά με την Τοπική Αυτοδιοίκηση και την τοπική ανάπτυξη.
Οι Δήμοι και οι Κοινότητες της χώρας μας, ιδιαίτερα στην ελληνική περιφέρεια, έχουν ιδιαίτερο συμφέρον να αναπτυχθούν οι Α.Π.Ε., όχι μόνο γιατί αξιοποιούν ήπιες και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αλλά κυρίως γιατί συμβάλουν στην ενδυνάμωση της τοπικής ανάπτυξης, με την προσέλκυση επενδύσεων και τη δημιουργία νέων και υγιών θέσεων απασχόλησης, καθώς και στη λήψη τελών, εισφορών και αντισταθμιστικών ωφελημάτων με έργα τοπικής υποδομής και ενεργειακής αυτάρκειας.
Σημαντική προτεραιότητα για την αποδοτική ανάπτυξη των έργων Α.Π.Ε. στη χώρα μας είναι η ορθολογικοποίηση και απλοποίηση των αδειοδοτικών διαδικασιών, οι οποίες εμφανίζονται σήμερα ιδιαίτερα πολύπλοκες και γραφειοκρατικές. Απαιτείται περιορισμός του αριθμού των γνωμοδοτούντων φορέων και των χρονικών προθεσμιών γνωμοδότησης στο απολύτως αναγκαίο και περιβαλλοντικά ορθό, λαμβάνοντας υπόψη τον φιλικό χαρακτήρα στο περιβάλλον των Α.Π.Ε. και την υψηλή προτεραιότητά τους, όσον αφορά την επίτευξη των εθνικών ενεργειακών και περιβαλλοντικών στόχων και δεσμεύσεων (Πρωτόκολλο του Κιότο, Ε.Ε. κ.ά.).
Ένα από τα σημαντικά εμπόδια στην ανάπτυξη των Α.Π.Ε. έχει αναδειχθεί η μη ύπαρξη του κατάλληλου ειδικού χωροταξικού σχεδιασμού όπως επιβάλλουν το Σύνταγμα, η νομοθεσία και η νομολογία του Συμβουλίου Επικρατείας.
Θεωρούμε θετικό ότι επιτέλους και με μεγάλη καθυστέρηση αρχίζει η εκπόνησή του.
Η αναμενόμενη έναρξη εκπόνησης του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.), σίγουρα θα καλύψει το κενό ως προς τις «θεσμικές απαιτήσεις» για εθνικό στρατηγικό σχεδιασμό και χωρική ένταξη των έργων Α.Π.Ε.»
Σας επισυνάπτουμε ολόκληρη την απόφαση του συνεδρίου για τις ΑΠΕ.
ΑΠΟΦΑΣΗ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ