Ένα σύμπλεγμα τριών διαδρομών περιπάτου, διαφορετικού χαρακτήρα και ενδιαφέροντος, τμημάτων πρασίνου που θα συνδέονται και θα επικοινωνούν μεταξύ τους, με ταυτόχρονο εμπλουτισμό του αστικού πρασίνου, βιοκλιματικές αναπλάσεις πεζοδρομίων , θα συνθέτουν το αειφορικό ολοκληρωμένο δίκτυο πρασίνου που σχεδιάζεται στο δήμο Θέρμης και πρόκειται να υλοποιηθεί τα επόμενα χρόνια. Η μελέτη για το δίκτυο, το οποίο θα συναρτάται άμεσα με τις λειτουργίες της πόλης και θα συνδέεται με πολιτιστικούς, ιστορικούς και κοινωνικούς πόλους έλξης, εκπονείται στο πλαίσιο προγραμματικής σύμβασης, από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Με την ολοκλήρωση του έργου, η πόλη της Θέρμης θα κατατάσσεται στις πιο πράσινες της χώρας, αφού το ποσοστό πρασίνου της συνολικής έκτασης του πολεοδομικού συγκροτήματος της θα φθάσει σε ποσοστό 16,4%.από 14% σήμερα. Η συγκεκριμένη μελέτη παρουσιάστηκε στο κοινό την Τρίτη 31 Ιανουαρίου.
Ο μελετητής Γιάννης Τσαλικίδης, καθηγητής Αρχιτεκτονικής Τοπίου, στο Τμήμα Γεωπονίας της Σχολής Γεωτεχνικών Επιστημών του ΑΠΘ, μιλώντας στο Localit.gr, χαρακτήρισε το εγχείρημα καινοτόμο, καθώς η πολεοδομική επέκταση που προωθείται, συνοδεύεται από μια ολοκληρωμένη πρόταση για δημιουργία δικτύου πρασίνου. Στόχος είναι το πράσινο να καλύψει κάθε κοινόχρηστο χώρο ενώ τα νέα δέντρα που θα φυτευτούν ανέρχονται σε 22.500. Η μελέτη περιλαμβάνει επίσης σενάριο, που προβλέπει αύξηση του σημερινού πληθυσμού της πόλης από 20.000 κατοίκους σήμερα σε 30.000 το 2016.
Χωρίζεται σε τρία κομμάτια: Το πρώτο αφορά στη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου δικτύου πρασίνου. Το δεύτερο στη σύνταξη οδηγιών διαμόρφωσης με ενιαία αντιμετώπιση στις κατηγορίες δρόμων, πεζοδρόμων ,πεζοδρομίων. Το τρίτο αφορά στην εκπόνηση μακρομελέτης για το κεντρικό ρέμα της Θέρμης και ειδικότερα της διαμόρφωσης των πρανών του συνολικού μήκους 2,5 χλμ.
Πρόκειται για ένα γραμμικό πάρκο 60 στρεμμάτων, όπως είπε ο καθηγητής ,με δρόμους περιπάτου, ποδηλατοδρόμους , κιόσκια, ενώ πρόσθεσε ότι το δίκτυο μεγαλώνει με την ένταξη των αύλειων χώρων των σχολείων, των εκκλησιών των δημόσιων κτιρίων .
Τρεις κατηγορίες περιπάτων
Στη μελέτη προτείνονται τρεις μεγάλες κατηγορίες περιπάτων διαδρομών με διαφορετικό χαρακτήρα και ενδιαφέρον :
• Αστικός περίπατος, ο οποίος αποτελείται από ένα δίκτυο διαδρομών στα όρια της πόλης και συνδέει χώρους πολιτιστικού, ιστορικού και λειτουργικού ενδιαφέροντος, καθώς και τις βασικές λειτουργίες κάθε γειτονιάς
• Περίπατος νερού, ο οποίος αποτελείται από άξονες που ενοποιούν τις διαδρομές των ρεμάτων καθιστώντας τους, πράσινες διαδρομές ενεργητικής και παθητικής αναψυχής και δίνουν τη δυνατότητα της συνεχούς κίνησης δίπλα στο νερό και
• Ποδηλατικός περίπατος, ο οποίος διασχίζει τον περίπατο του νερού και τον αστικό περίπατο, με στόχο την εύκολη σύνδεση σημείων ενδιαφέροντος, λειτουργίες και πάρκα σε όλο το αστικό δίκτυο
Στο ίδιο πλαίσιο μελετήθηκε μια πρόταση διαχείρισης των πεζοδρομίων των οδών της περιοχής της επέκτασης του οικισμού της Θέρμης, λαμβάνοντας υπόψη το βιοκλιματικό σχεδιασμό των υπαίθριων χώρων και το δεδομένο της υφιστάμενης κατασκευής των κρασπέδων και προέκυψαν τρεις διαφορετικοί τύποι πεζοδρομίων οι οποίοι κατηγοριοποιήθηκαν ανά πλάτος οδών του οδικού δικτύου της περιοχής, και δύο τύποι πεζοδρόμων μικτής χρήσης, καθώς επίσης και εναλλακτικές προτάσεις στρώσης δαπέδων. Επίσης εξετάστηκε η χρήση του ποδηλάτου εντός και εκτός του πεζοδρομίου, καθώς και ο ρόλος της φύτευσης στον υπαίθριο αστικό χώρο. Προέκυψαν οκτώ (8) κατηγορίες προτεινόμενου φυτικού υλικού ανάλογα με το σχεδιασμό και το είδος των οδών.
Θετικές επιδράσεις δικτύων πρασίνου
Τις θετικές επιδράσεις των ολοκληρωμένων δικτύων πρασίνου καταγράφει το Εργαστήριο Ανθοκομίας και Αρχιτεκτονικής Πρασίνου της Γεωπονικής Σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, επισημαίνοντας ότι η συμβολή τους εντοπίζεται στους παρακάτω τομείς:
- Στο σύστημα των μετακινήσεων: οι διαδρομές του δικτύου σε συνδυασμό με τους ανοιχτούς χώρους και με πιθανές διαπλατύνσεις πεζοδρομίων στις άκρες των δρόμων, καθιερώνουν ένα περιβαλλοντικά ευχάριστο υπαίθριο χώρο, που λειτουργεί ανταγωνιστικά και προσελκύει χρήστες, προτρέπει σε αειφόρες μετακινήσεις, εξοικονομώντας ενέργεια, συμβάλλοντας στη μείωση των ρύπων, ενισχύοντας την αυτονομία κίνησης ατόμων με κινητικές δυσκολίες και συμβάλλοντας στην ψυχική και σωματική υγεία. Ο σχεδιασμός προβλέπει χώρους για τη χρήση ποδηλάτων και μέσων μαζικής μεταφοράς. Οι διαδρομές ποδηλάτων, όπως και οι διαδρομές για πεζούς, αποτελούν παράλληλα αναψυχή και εξυπηρέτηση μετακινήσεων, ενώ η χάραξή τους εξυπηρετεί καθημερινές ανάγκες.
- Στην αναψυχή: τα πάρκα και οι περισσότεροι κοινόχρηστοι χώροι σχεδιάστηκαν στο παρελθόν για να καλύψουν ψυχαγωγικές ανάγκες της εποχής τους. Ο τρόπος ψυχαγωγίας σήμερα δεν αφορά στατικές δραστηριότητες, αλλά δίνει έναυσμα για ενεργητικές μορφές αναψυχής, προσφέροντας κίνηση και δράση, συμπεριλαμβανομένου του περιπάτου, της ποδηλασίας και της εξερεύνησης, δραστηριοτήτων δηλαδή που μπορούν να ενταχθούν στο σύνολο ενός πράσινου ιστού.
- Στην ψυχική και σωματική υγεία: συμβάλλουν στην ψυχική και σωματική υγεία του πληθυσμού, αυξάνουν την παραγωγικότητα του ενεργού πληθυσμού και μειώνουν το κόστος της πολιτείας για την αποκατάσταση της υγείας.
- Στην οικολογία του τοπίου: οι πράσινοι χώροι μαζί με τις κοίτες των χειμάρρων, τα θαλάσσια μέτωπα, τις διαδρομές και το περιαστικό πράσινο αποτελούν ένα δίκτυο διαδρόμων της φύσης που εισρέει στην πόλη και συνδιαλέγεται με τον αστικό ιστό. Αποτελούν οικολογικές διαδρομές που συνδέουν τεχνικούς και φυσικούς βιότοπους και επιτρέπουν την διάχυση της χλωρίδας και της πανίδας στην πόλη, συντηρούν και αυξάνουν τη βιοποικιλότητα των φυτικών και ζωικών ειδών. Η εγκατάσταση και επέκταση διαφόρων τύπων χώρων πρασίνου βοηθά στη διατήρηση και ανάπτυξη των ποικίλων φυτικών και ζωικών ειδών, η εξέλιξη των οποίων (αριθμός, ανάπτυξη, είδη) συνδέεται άμεσα από το μέγεθος, το βαθμό συντήρησης και τη διασπορά στον αστικό ιστό. Το δίκτυο πρασίνου εισάγει τη φύση στην πόλη και αποτελεί γέφυρα μεταξύ αστικού, περιαστικού και αγροτικού περιβάλλοντος.
- Στη βελτίωση του μικροκλίματος: η κίνηση αέριων μαζών μέσω των διαδρομών πρασίνου και των ανοιχτών χώρων, βελτιώνει το δροσισμό και την ανανέωση του αέρα, ενώ σε συνδυασμό με τη σκίαση και την υδατοδιαπερατή εδαφοκάλυψη που επιτυγχάνεται σε περιοχές πρασίνου, σταθεροποιεί και μειώνει τις θερινές θερμοκρασιακές μεταβολές.
- Στη διαχείριση των υδάτων: η αποστράγγιση των επιφανειακών και ομβρίων υδάτων, η αποφυγή πλημμύρων, η δημιουργία κήπων βροχής συνδυαζόμενες με τη χρήση υδατοδιαπερατών επιφανειών ευνοούνται ιδιαίτερα από την παρουσία δικτύου πρασίνου.
- Στην εξοικονόμηση πόρων: επιτυγχάνεται ορθότερη διαχείριση των μετακινήσεων καθώς ενισχύεται η χρήση ήπιων μέσων μεταφοράς και εξασφαλίζεται θερμική και οπτική άνεση.
- Στην αναβάθμιση της ποιότητας του αστικού κέντρου: η καλύτερη σύνδεση των περιοχών κεντρικών λειτουργιών βελτιώνει την προσπελασιμότητα του αστικού κέντρου και δημιουργεί χώρους βιώσιμους και φιλικούς στους χρήστες.
- Στην αισθητική του τοπίου: αναμορφώνουν τους υπαίθριους χώρους και αναβαθμίζουν την εικόνα και ποιότητα του αστικού τοπίου συνδέοντας το δομημένο περιβάλλον με τον αδιαμόρφωτο χώρο των πόλεων
- Στον τουρισμό: Οι πράσινες διαδρομές αποτελούν πόλο έλξης για τους τουρίστες και φιλικότερο τρόπο μετακίνησης
- Στην οικονομία: Δημιουργούνται νέοι πόλοι έλξης πολιτιστικού, αναψυχικού και εμπορικού ενδιαφέροντος, προωθώντας την ανάπτυξη οικονομικών δραστηριοτήτων στο σύνολο της πόλης και ενισχύοντας τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
Γενικά διαπιστώνεται, ότι ο βαθμός επιρροής του πρασίνου στον αστικό ιστό εξαρτάται βασικά από τον ολοκληρωμένο σχεδιασμό του τοπίου, τις δημιουργούμενες σχέσεις αλληλεπίδρασης μεταξύ δομημένου και φυσικού περιβάλλοντος, αλλά και την ορθή διαχείριση του περιβάλλοντος από τους χρήστες και τις τοπικές αρχές.