Το μοντέλο ανάπτυξης της τοπικής οικονομίας και της ζωής των κατοίκων στη μεταλιγνιτική περίοδο ήταν το αντικείμενο συνεδρίου που πραγματοποίησε ο Δήμος Κοζάνης με την υποστήριξη της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας και με τη συνεργασία του Δικτύου Ενεργειακών Δήμων, της ΑΝΚΟ, του Πανεπιστημίου και του ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας, του ΤΕΕ/ΤΔΜ και του ΕΚΕΤΑ/ΙΔΕΠ.
Στο συνέδριο παρουσιάστηκαν παραδείγματα και εμπειρίες καλών πρακτικών διαχείρισης ανάλογων προκλήσεων από άλλες χώρες (Γαλλία, Γερμανία), το σχέδιο της περιοχής για μια ομαλή μετάβαση στη νομοτέλεια της μεταλιγνιτικής περιόδου (ΔΕΗ, ΑΝΚΟ, ΤΕΕ), ο ρόλος των εκπαιδευτικών και ερευνητικών ιδρυμάτων, καθώς και οι απόψεις όλων των φορέων αλλά και των φυσικών προσώπων.
Είναι η πρώτη δημόσια συζήτηση που οργανώνεται για το σκοπό αυτό και σύμφωνα με τους οργανωτές, η περιοχή μετά από 65 χρόνια συνεχούς εξορυκτικής δραστηριότητας έχει εισέλθει στην μεταλιγνιτική περίοδο.
Τα λιγνιτικά αποθέματα έχουν περιοριστεί, ενώ έχει μεγαλώσει δραματικά εις βάρος του κόστους, ο δείκτης εκμετάλλευσης τους.
Επίσης η συμμετοχή του λιγνίτη στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας ολοένα και λιγοστεύει.
Ο δήμαρχος Κοζάνης Λ. Ιωαννίδης στο κλείσιμο της ημερίδας αναφερόμενος στην επόμενη ημέρα και τις συνέπειες που έχει υποστεί η περιοχή από την μακροχρόνια λιγνιτική δραστηριότητα τόνισε ότι «υπάρχει ένα πολύ σημαντικό ηθικό δίλημμα με το τι θα αφήσουμε στις επόμενες γενιές.
Οι συνέπειες στην τοπική μας οικονομία είναι σημαντικές και η αναγκαιότητα προσαρμογής αναγκαία παρά ποτέ. Είμαστε υποχρεωμένοι να προσαρμοστούμε στα νέα δεδομένα της αλλαγής του κλίματος και της νέας τεχνολογίας».
Το συνέδριο κατέληξε σε ένα «Κείμενο Αρχών για το σχεδιασμό της Μεταλιγνιτικής Εποχής», το οποίο, μετά από διαβούλευση με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, μπορεί να αποτελέσει έναν κοινό τόπο για το αύριο το οποίο καταλήγει στα εξής:
- Η Δυτική Μακεδονία έχει εισέλθει πλέον σε συνθήκες με ευδιάκριτα χαρακτηριστικά Μεταλιγνιτικής Εποχής
- Η διαμόρφωση κοινής αντίληψης μεταξύ των περιφερειακών και τοπικών φορέων, αποτελεί αναγκαία συνθήκη για την αντιμετώπιση των αναδυόμενων προκλήσεων
- Η κοινή αντίληψη αποτελεί προϋπόθεση τόσο για την εκπόνηση, όσο κυρίως για την ολοκλήρωση και υλοποίηση του Επιχειρησιακού Σχεδίου μετάβασης της Δυτικής Μακεδονίας σε καθεστώς χαμηλής και νομοτελειακά μηδενικής λιγνιτικής εκμετάλλευσης με την διαμόρφωση σαφώς κοστολογικά και χρονικά προσδιορισμένου Οδικού Χάρτη ενεργειών.
- Τα έσοδα από τα δικαιώματα εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO2) μπορούν να αποτελέσουν μια σημαντική πηγή χρηματοδότησης, ικανή να συμβάλει κατά ένα μέρος στην κατεύθυνση υποστήριξης και αλλαγής του παραγωγικού μοντέλου της περιοχής μας
- Η διαχείριση της Μεταλιγνιτικής Εποχής για τη Δυτική Μακεδονία και των αναγκών της μεταβατικής περιόδου, πρέπει να προσλάβει νομική ισχύ από την πλευρά της Ελληνικής Κυβέρνησης, στο υψηλότερο δυνατό θεσμικό επίπεδο
Στο πλαίσιο αυτό, η Περιφέρεια και οι Δήμοι της Δυτικής Μακεδονίας, θα συνεισφέρουν από κοινού, με συντονισμένο και διακριτό τρόπο, έτσι ώστε να εξασφαλίζουν το αναπτυξιακό και περιβαλλοντικά αειφόρο μέλλον της περιοχής.