Οι συνεχείς οχλήσεις και πιέσεις του Δήμου Σητείας για την εξασφάλιση του αναγκαίου προσωπικού για την απρόσκοπτη λειτουργία της ενετικής έπαυλης DeMezzo στην ΕΤΙΑ, ιδίως κατά τη θερινή περίοδο, όπου η επισκεψιμότητα του αρχαιολογικού χώρου είναι ιδιαίτερα αυξημένη, απέδωσαν καρπούς.
Όπως σημειώνει ο Δήμος σε σχετική ανακοίνωσή του, το Υπουργείο Πολιτισμού, αναλογιζόμενο τις ευθύνες του, απεδέχθη το αίτημα του Δήμου για τον ορισμό ενός δημοτικού υπαλλήλου, ο οποίος θα αναλάβει καθήκοντα ημερησίου φύλακα της ενετικής έπαυλης DeMezzo στην Ετιά κατά τις ημέρες και ώρες λειτουργίας της.
Για άλλη μία φορά ο Δήμος Σητείας, με τα πενιχρά μέσα που έχει στη διάθεσή του, έρχεται να καλύψει τα κενά και τις αδυναμίες της κεντρικής διοίκησης για την ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
Ετιά – Ενετική Επαυλη
Η Ενετική έπαυλη στην Ετιά θεωρείται ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά δείγματα της Ενετικής αρχιτεκτονικής στην Κρήτη.
Το τριώροφο κτίσμα κτίστηκε πιθανότατα στο τέλος του 15ου αιώνα ανήκε στην οικογένεια των Ενετών De Mezzo και σήμερα είναι γνωστή σαν «Σεράγιο-Σεράϊ».
Στην εποχή της τουρκοκρατίας Τούρκοι πρόκριτοι εγκαταστάθηκαν στην έπαυλη μεταξύ των οποίων και ο περίφημος Μεμέτακας, γνωστός για τις θηριωδίες του κατά των χριστιανών.
Στα 1828 και κατά τη διάρκεια μιας εξέγερσης των χριστιανών εναντίον των Τούρκων καταστράφηκε ο τρίτος όροφος και αργότερα ο δεύτερος. Σήμερα διατηρείται μόνο το ισόγειο σε αρκετά καλή κατάσταση.
Στις μέρες μας, η αρχαιολογική υπηρεσία κήρυξε το κτίσμα διατηρητέο μνημείο και άρχισε εργασίες αναστήλωσης.
Το οικοδόμημα περιβάλλονταν από αυλή με μεγαλόπρεπη είσοδο, που σήμερα είναι κατεστραμμένη. Στην είσοδο δεξιά ήταν κτισμένη βρύση της οποίας το νερό χυνόταν σε γούρνες στην εξωτερική πλευρά του δρόμου. Στην εσωτερική πλευρά της βρύσης υπάρχει εντοιχισμένη επιγραφή με επίγραμμα όπου αναφέρεται η ημερομηνία που κτίστηκε (1701) και το όνομα του Επισκόπου Ιεράς Μελετίου Τριβιζά.
Πάνω από την επιβλητική είσοδο του κυρίως μεγάρου υπάρχει το οικόσημο των Dei Mezzo. Ο προθάλαμος είναι καμαροσκέπαστος, με λιθόστρωτο δάπεδο. Απέναντι από την είσοδο λίγο δεξιά είναι η σκάλα που οδηγούσε στο δεύτερο όροφο. Στο υπέρθυρο της εισόδου προς τους ορόφους υπάρχει μέσα σε ανάγλυφη κυκλική ταινία η παρακάτω επιγραφή:
“INTRA VOSTRA SIGNIORIA SENZA RISPETTO”
δηλαδή: ας μπει μέσα η αφεντιά σας χωρίς να ντρέπεται.
Ο δεύτερος όροφος έχει αναστηλωθεί μόνο εξωτερικά.