Δραστική μείωση της δαπάνης που καταβάλλεται προς το ΧΥΤΑ και η οποία το 2012 έφθασε περίπου τα 11,5 εκ. ευρώ, επιχειρεί ο δήμος Αθηναίων, που σύμφωνα με τους σχεδιασμούς της Διεύθυνσης Καθαριότητας και Ανακύκλωσης θα επιτευχθεί μέσω της πρόληψης παραγωγής αποβλήτων, της επαναχρησιμοποίησης και της ανακύκλωσης- κομποστοποίησης.
Βασικός παράγοντας επιτυχίας της ανακύκλωσης, σύμφωνα με το δήμο, είναι η διαλογή στην πηγή, που διασφαλίζει χαμηλότερα κόστη επεξεργασίας και καθαρότερα ρεύματα αποβλήτων.
Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία του απολογισμού που δόθηκε στη δημοσιότητα, καταγράφεται μία ενθαρρυντική τιμή εσόδων από ανακύκλωση της τάξης των 369 χιλιάδων ευρώ με πιο προσοδοφόρα ρεύματα αυτά των μετάλλων, του χαρτιού και των Οχημάτων Τέλους Κύκλου Ζωής.
Από πλευράς ποσότητας τα ρεύματα προς ανακύκλωση ανέρχονται σε 51.638 χιλιάδες τόνους, χωρίς να συνυπολογιστούν τα ΟΤΚΣ και οι ξύλινες παλέτες που παραδίδονται για ανακύκλωση σε τεμάχια. Εάν τα ρεύματα αυτά δεν είχαν εκτραπεί από το ΧΥΤΑ, ο δήμος θα αναγκαζόταν να καταβάλει ως τέλος πύλης ΧΥΤΑ ποσό μεγαλύτερο των δύο εκατομμυρίων ευρώ.
Σύμφωνα με τον απολογισμό, το 2012 συλλέχθηκαν από την Αθήνα 256.534 τόνοι σύμμεικτων αποβλήτων. Η αποκομιδή γίνεται από 14.000 κάδους χωρητικότητας 1.100 λίτρων, καθώς και από 130 press containers, τα οποία είναι τοποθετημένα σε διάφορα σημεία της πόλης. Η συλλογή πραγματοποιείται από 150 απορριμματοφόρα με την εξυπηρέτηση αντίστοιχου αριθμού προγραμμάτων αποκομιδής. Τις κύριες κατηγορίες σύμμεικτων αποβλήτων αποτελούν οι κάδοι σύμμεικτων αποβλήτων, τα ογκώδη αντικείμενα που συλλέγονται από τους δρόμους, οι λαϊκές αγορές και τα νοσοκομεία. Το 2012 οι ποσότητες αυτές οδηγήθηκαν κατά 39% στο Εργοστάσιο Μηχανικής Ανακύκλωσης-Κομποστοποίησης (ΕΜΑΚ), ενώ το άλλο 61% στο Χώρο Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων (ΧΥΤΑ) στα Άνω Λιόσια.
Από το εργοστάσιο μηχανικής ανακύκλωσης, ανά 1.000 τόνους αποβλήτων, παράγονται 450 τόνοι στερεό καύσιμο (RDF), 120 τόνοι οργανικό λίπασμα (κόμποστ), 900 κιλά μετάλλων, όπως αλουμίνιο και σίδηρος καθώς και 250 τόνοι υπόλειμμα.
Το Πρόγραμμα Ανακύκλωσης του Δήμου Αθηναίων περιλαμβάνει:
– Συνεργασία με εγκεκριμένα από το ΥΠΕΚΑ συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης αποβλήτων
– Οργάνωση, από τον ίδιο το Δήμο, της εναλλακτικής διαχείρισης υλικών που δεν καλύπτονται ακόμη από συλλογικά συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης
– Γωνιές Ανακύκλωσης στη Δ/νση Καθαριότητας – Ανακύκλωσης & Συντήρησης Μηχανολογικού Εξοπλισμού
Ο κύριος στόχος του δήμου, όπως αναφέρεται στη μελέτη, είναι η «εξοικονόμηση οικονομικών, φυσικών και ανθρώπινων πόρων, μέσα από την ολοκληρωμένη διαχείριση αποβλήτων. Συγκεκριμένα αποσκοπεί στην εκτροπή αξιοποιήσιμων υλικών από το ΧΥΤΑ, αύξηση ανακύκλωσης μέσω διαλογής στην πηγή, και εισαγωγή μεταφόρτωσης. Ενδεικτικά μία από τις σχετικές δράσεις είναι η κατασκευή του πρώτου «Πράσινου Σημείου», ενός χώρου δηλαδή, όπου συλλέγονται και αποθηκεύονται αξιοποιήσιμα υλικά, τόσο από δημότες, όσο και από τον ίδιο το Δήμο. Με τον τρόπο αυτό διευκολύνεται η εκτροπή των υλικών αυτών από το ΧΥΤΑ, αντιμετωπίζεται η αμηχανία του δημότη για το πώς μπορεί να διαχειριστεί υλικά που δεν μπαίνουν σε κάδο, τα επικίνδυνα υλικά οδηγούνται προς περιβαλλοντικά ορθή διαχείριση και ο Δήμος αυξάνει τα έσοδά του από την πώληση των προδιαλεγμένων ανακυκλώσιμων υλικών.
Εξάλλου, με δεδομένο ότι η συλλογή και μεταφορά των αποβλήτων είναι ένας από τους τομείς που εντοπίζονται τα μεγαλύτερα κόστη αποτελεί πάγιο αίτημα του Δήμου η δημιουργία Σταθμού Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ) στον Ελαιώνα για την εξυπηρέτηση των Δήμων Αθηναίων και Αιγάλεω, με προφανή οφέλη την οικονομία καυσίμων, την καλύτερη αξιοποίηση των οδηγών και μείωση των επιπτώσεων στο περιβάλλον, λόγω της μείωσης του κυκλοφοριακού φόρτου από και προς τον ΧΥΤΑ. Ο ΣΜΑ θα είναι δυναμικότητας τετρακοσίων τόνων ημερησίως (300 τόνους θα καλύπτει ο Δήμος Αθηναίων και 100 τόνους ο Δήμος Αιγάλεω). Ο Σταθμός Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ) Ελαιώνα, συμπεριλαμβάνεται στα έργα του Περιφερειακού Σχεδιασμού Διαχείρισης Απορριμμάτων Αττικής και η χωροθέτησή του έχει ήδη προβλεφθεί από νόμο του 2003.