Ο Κωνσταντίνος Κουκάς, Πρόεδρος του Τμήματος Τοπικών Αρχών του Κογκρέσου Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης, συμμετείχε στις εργασίες της Επιτροπής Παρακολούθησης, που λαμβάνουν χώρα στο Όσλο της Νορβηγίας, αναδεικνύοντας τον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη δημοκρατική ασφάλεια, αλλά και μια σημαντική θεσμική εξέλιξη για την ελληνική αυτοδιοίκηση.
Νέο Δημοκρατικό Σύμφωνο και τοπική δημοκρατία
Κατά την πρώτη ημέρα της επίσκεψής του, ο κ. Κουκάς συμμετείχε, ως εισηγητής και μέλος του κεντρικού πάνελ, στο διεθνές σεμινάριο με θέμα τη δημοκρατική ετοιμότητα των τοπικών και περιφερειακών αρχών ως θεμέλιο της δημοκρατικής ασφάλειας, που πραγματοποιήθηκε στο Όσλο από την Ένωση Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών της Νορβηγίας.
Η συζήτηση εστίασε στις πολλαπλές προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η δημοκρατία στην Ευρώπη, από τις ένοπλες συγκρούσεις και την κλιματική κρίση έως τις υβριδικές απειλές, την παραπληροφόρηση και τα ζητήματα ασφάλειας. Στο πλαίσιο αυτό, αναδείχθηκε ο ρόλος των τοπικών αρχών, ως των θεσμών που βρίσκονται πιο κοντά στους πολίτες, στην πρόληψη, τη διαχείριση κρίσεων και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης στις δημοκρατικές λειτουργίες.
Στην παρέμβασή του, ο κ. Κουκάς υπογράμμισε ότι η δημοκρατική ανθεκτικότητα ξεκινά από τις τοπικές κοινωνίες, μέσα από ισχυρή αυτοδιοίκηση, ενεργούς πολίτες και θεσμούς που λειτουργούν με διαφάνεια και λογοδοσία. Παρουσίασε, επίσης, τη συμβολή του Κογκρέσου στο Νέο Δημοκρατικό Σύμφωνο για την Ευρώπη, επισημαίνοντας ότι οι κοινές ευρωπαϊκές αξίες και αρχές μπορούν να αποτελέσουν ουσιαστικό εργαλείο για την ενίσχυση της τοπικής δημοκρατίας.
Στο σεμινάριο συζητήθηκαν, μεταξύ άλλων, η ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών μεταξύ των εκλογικών διαδικασιών, η αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης και των υβριδικών απειλών μέσω της εκπαίδευσης στην κριτική ανάγνωση των μέσων και στο fact-checking, η ψηφιακή ασφάλεια και η ενσωμάτωση της δημοκρατικής ετοιμότητας στον τοπικό σχεδιασμό.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε παρουσία του Υπουργού Τοπικής Αυτοδιοίκησης και Περιφερειακής Ανάπτυξης της Νορβηγίας, της Προέδρου του Κογκρέσου Gunn Marit Helgesen, του Προέδρου της Επιτροπής Παρακολούθησης Kristoffer Tamsons, του Πρέσβη της Ουκρανίας στη Νορβηγία, εκπροσώπων του Νορβηγικού Κοινοβουλίου, ακαδημαϊκών και μελών του Κογκρέσου.
Η Ελλάδα σε τροχιά πλήρους εφαρμογής του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας
Τη δεύτερη ημέρα των εργασιών, στην Επιτροπή Παρακολούθησης του Κογκρέσου, ο κ. Κουκάς παρουσίασε την έκθεση της αποστολής παρατήρησης των τοπικών εκλογών στην Ολλανδία, ενώ ενημέρωσε την Επιτροπή για την ψήφιση από τη Βουλή των Ελλήνων του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Με τον νέο Κώδικα, η Ελλάδα κύρωσε το Πρόσθετο Πρωτόκολλο του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας για το δικαίωμα συμμετοχής στις τοπικές υποθέσεις και απέσυρε τις τελευταίες επιφυλάξεις της στον Χάρτη.
Η εξέλιξη αυτή, όπως σημείωσε, υλοποιεί μία από τις βασικές συστάσεις του Συμβουλίου της Ευρώπης προς τη χώρα μας και αποτελεί σημαντικό βήμα προς την πλήρη εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη διαδρομή που προηγήθηκε, καθώς πριν από έναν χρόνο είχε εισηγηθεί στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ την άρση των επιφυλάξεων της Ελλάδας στον Ευρωπαϊκό Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας και την κύρωση του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου. Η εισήγηση υιοθετήθηκε ομόφωνα από την ΚΕΔΕ, έγινε αποδεκτή από τον Υπουργό Εσωτερικών Θεόδωρο Λιβάνιο και πλέον αποτελεί νόμο του ελληνικού κράτους.
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Κωνσταντίνος Κουκάς σημείωσε ότι η συγκεκριμένη εξέλιξη έχει ιδιαίτερη προσωπική σημασία για τον ίδιο, καθώς η Ελλάδα υλοποιεί μια βασική σύσταση της Επιτροπής σε μια περίοδο κατά την οποία ο ίδιος έχει την τιμή να υπηρετεί ως ο πρώτος Έλληνας Πρόεδρος του Τμήματος Τοπικών Αρχών του Κογκρέσου.
«Ως Έλληνας, είμαι πραγματικά υπερήφανος που η χώρα μου έκανε αυτό το σημαντικό βήμα προς την πλήρη εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας», υπογράμμισε.
Κατά τη συνεδρίαση αυτή η επιτροπή ενέκρινε τη Διακήρυξη του Όσλο για τη Δημοκρατική Ετοιμότητα σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο ως θεμέλιο της δημοκρατικής ασφάλειας, η οποία αναγνωρίζει ότι οι ανθεκτικές και δημοκρατικά οργανωμένες τοπικές κοινωνίες αποτελούν ασπίδα απέναντι στην οπισθοδρόμηση της δημοκρατίας. Στο κείμενο της Διακήρυξης υπογραμμίζεται η ανάγκη ενίσχυσης της συμμετοχής των πολιτών, αντιμετώπισης της παραπληροφόρησης και των ξένων παρεμβάσεων, προστασίας των αιρετών από τη ρητορική μίσους και τη βία, καθώς και αυστηρής τήρησης των αρχών του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας.
Με τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, η Ελλάδα ανταποκρίνεται σε αυτή την ευρωπαϊκή κατεύθυνση, ενισχύοντας θεσμικά την τοπική αυτονομία, τη συμμετοχική δημοκρατία και την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς.
Η παρουσία του Κωνσταντίνου Κουκά στο Όσλο ανέδειξε τη σύνδεση της ελληνικής αυτοδιοίκησης με τις ευρωπαϊκές θεσμικές εξελίξεις, τον κρίσιμο ρόλο των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην ενίσχυση της δημοκρατικής ανθεκτικότητας αλλά και τη συμβολή της ΚΕΔΕ στη διαμόρφωση προτάσεων με θεσμικό αποτύπωμα για την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
