Θετικά συμπεράσματα από την αποστολή εκλογικών παρατηρητών από το Κογκρέσο Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών στην Ισλανδία
Θετικά συμπεράσματα για τη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών και τον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην Ισλανδία κατέγραψε η αποστολή των εκλογικών παρατηρητών του Κογκρέσου Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης, στην οποία συμμετείχε ο Πρόεδρος των Τοπικών Αρχών του Κογκρέσου, Κωνσταντίνος Κουκάς.
Στο πλαίσιο της αποστολής πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις με κυβερνητικούς, κοινοβουλευτικούς και αυτοδιοικητικούς φορείς της χώρας, με επίκεντρο τη λειτουργία της τοπικής δημοκρατίας, τη συμμετοχή των πολιτών και τη διεξαγωγή των δημοτικών εκλογών.
Συναντήσεις με θεσμικούς και αυτοδιοικητικούς φορείς
Ο κ. Κουκάς χαρακτήρισε ιδιαίτερα χρήσιμη τη συνάντηση με τη Δήμαρχο του Ρέικιαβικ και μέλος του Κογκρέσου του Συμβουλίου της Ευρώπης, Heiða Björg Hilmisdóttir, κατά την οποία συζητήθηκαν ζητήματα λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και ο ρόλος των τοπικών αρχών στη δημοκρατική συμμετοχή.
Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία απέδωσε και στη συνάντηση με τον Πρόεδρο της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του Κοινοβουλίου της Ισλανδίας, Pawel Bartoszek, με αντικείμενο το πολιτικό και θεσμικό πλαίσιο της χώρας και τη διεξαγωγή της εκλογικής διαδικασίας από κοινοβουλευτική σκοπιά.
«Στην άκρη της Ευρώπης, μια ισχυρή δημοκρατία»
Ο κ. Κουκάς περιέγραψε την Ισλανδία ως μία χώρα με έντονα αποκεντρωμένο χαρακτήρα και υψηλό επίπεδο συμμετοχής των πολιτών στους θεσμούς.
Όπως ανέφερε, η χώρα αριθμεί 61 δήμους και περισσότερους από 302.000 εγγεγραμμένους ψηφοφόρους στις δημοτικές εκλογές του 2026, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ενεργή συμμετοχή νέων ανθρώπων και γυναικών στην πολιτική ζωή.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε επίσης στη δυνατότητα έγκαιρης ψήφου (early voting), η οποία διευκολύνει σημαντικά τη συμμετοχή των πολιτών ακόμη και στις πιο απομακρυσμένες περιοχές της χώρας, ενώ στάθηκε ιδιαίτερα:
- στο υψηλό επίπεδο εμπιστοσύνης στους θεσμούς,
- στην ήπια πολιτική κουλτούρα,
- αλλά και στη λειτουργία της δημοκρατίας χωρίς ακραία τοξικότητα και πόλωση.
Στο περιθώριο της αποστολής, ο κ. Κουκάς αναφέρθηκε και στην επίσκεψή του στη Siglufjörður, μία από τις βορειότερες πόλεις της Ισλανδίας, όπου ενημερώθηκε από αυτοδιοικητικούς της περιοχής ότι αρκετοί Έλληνες έχουν επιλέξει τα τελευταία χρόνια να ζουν και να εργάζονται εκεί ή να μετακινούνται εποχικά για εργασία, αναδεικνύοντας τη δυναμική των Ελλήνων της διασποράς και τη διατήρηση της σχέσης τους με την πατρίδα.
Θετική αποτίμηση της εκλογικής διαδικασίας
Σύμφωνα με την αποστολή του Κογκρέσου, οι εκλογές στην Ισλανδία διεξήχθησαν με ομαλό και οργανωμένο τρόπο, χωρίς σοβαρά περιστατικά ή ανωμαλίες στα εκλογικά τμήματα που επισκέφθηκαν οι παρατηρητές. Ιδιαίτερα θετικά αξιολογήθηκαν τα μέτρα διασφάλισης της εκλογικής ακεραιότητας, όπως οι διαδικασίες διπλού και τριπλού ελέγχου από το εκλογικό προσωπικό, καθώς και η παρουσία εκπροσώπων των κομμάτων σε κρίσιμα στάδια της διαδικασίας.
Η αποστολή του Κογκρέσου επισήμανε επίσης τον συμπεριληπτικό χαρακτήρα της εκλογικής διαδικασίας, καθώς δόθηκαν δυνατότητες συμμετοχής τόσο την ημέρα των εκλογών όσο και μέσω έγκαιρης ψήφου, ακόμη και σε αραιοκατοικημένες περιοχές. Θετικά αξιολογήθηκε και η προσβασιμότητα των εκλογικών τμημάτων για ψηφοφόρους με κινητικές δυσκολίες, καθώς και η παροχή ενημέρωσης σε πολίτες ξένης καταγωγής σε περισσότερες γλώσσες.
Παρά τη συνολικά θετική εικόνα, καταγράφηκαν και πεδία περαιτέρω βελτίωσης, όπως η ανάγκη ενίσχυσης της συμμετοχής των νέων, η καλύτερη ρύθμιση της διαδικτυακής πολιτικής διαφήμισης και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και η ενίσχυση της διαφάνειας στη χρηματοδότηση των προεκλογικών εκστρατειών. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε επίσης στην ανάγκη αντιμετώπισης απειλών και παρενόχλησης κατά αιρετών, ιδίως γυναικών, φαινόμενο που επηρεάζει τη συμμετοχή τους στην πολιτική ζωή.
Η σημασία της αποστολής
Η αποστολή στην Ισλανδία ήταν η πρώτη του Κογκρέσου για την παρατήρηση εκλογών στη χώρα και θα ακολουθήσει σχέδιο σύστασης που αναμένεται να συζητηθεί στη Σύνοδο του Κογκρέσου τον Οκτώβριο του 2026 στο Στρασβούργο.
Έτσι, η εμπειρία της Ισλανδίας αναδεικνύεται ως παράδειγμα ισχυρής τοπικής δημοκρατίας, με υψηλή εμπιστοσύνη στους θεσμούς, οργανωμένες διαδικασίες και ενεργό ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη διασφάλιση της δημοκρατικής συμμετοχής.
