Τον κρίσιμο ρόλο της εκλογικής παρατήρησης για την ενίσχυση της δημοκρατίας ανέδειξε ο Κωνσταντίνος Κουκάς, κατά την συμμετοχή του σε μια κρίσιμη ευρωπαϊκή συζήτηση για τη θωράκιση της εκλογικής ακεραιότητας και την προστασία των εκλογικών παρατηρητών, που πραγματοποιήθηκε στις 28 & 29 Απριλίου στο Παρίσι.
Η τοποθέτησή του εντάχθηκε στο πλαίσιο ενός εντατικού διήμερου προγράμματος εργασιών, το οποίο φιλοξενήθηκε στον χώρο του ΟΟΣΑ (OECD) και οργανώθηκε στο πλαίσιο του Νέου Δημοκρατικού Συμφώνου για την Ευρώπη.
Στη συνάντηση συμμετείχαν το Κογκρέσο Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών μαζί με την Κοινοβουλευτική Συνέλευση και την Επιτροπή της Βενετίας του Συμβουλίου της Ευρώπης, αναδεικνύοντας τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ των ευρωπαϊκών θεσμών για την προστασία της δημοκρατίας και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών.
Ο Έλληνας εκπρόσωπος, Πρόεδρος των Τοπικών Αρχών του Κογκρέσου και Εισηγητής για το Νέο Δημοκρατικό Σύμφωνο για την Ευρώπη, υπογράμμισε ότι η εκλογική παρατήρηση αποτελεί βασικό πυλώνα του ευρωπαϊκού δημοκρατικού οικοδομήματος, καθώς ενισχύει τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και τη συμμετοχή των πολιτών. Όπως τόνισε, η δημοκρατία δεν περιορίζεται στη θέσπιση κανόνων, αλλά απαιτεί την ουσιαστική εφαρμογή τους, ιδιαίτερα σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, όπου διαμορφώνεται η καθημερινή σχέση των πολιτών με τους θεσμούς.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, επισημαίνοντας ότι οι τοπικές αρχές συμβάλλουν καθοριστικά στη διασφάλιση της ομαλής διεξαγωγής των εκλογών, διευκολύνοντας την πρόσβαση των παρατηρητών και ενισχύοντας τη διαφάνεια των εκλογικών διαδικασιών.
Επιπλέον, ο κ. Κουκάς ανέδειξε την ανάγκη στενής συνεργασίας μεταξύ διεθνών, εθνικών και τοπικών φορέων, σημειώνοντας ότι η αποτελεσματική προστασία της εκλογικής διαδικασίας προϋποθέτει συντονισμένες δράσεις και ανταλλαγή τεχνογνωσίας.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι βασική προτεραιότητα του Νέου Δημοκρατικού Συμφώνου για την Ευρώπη είναι η ενίσχυση των δημοκρατικών θεσμών και διαδικασιών. Όπως σημείωσε, αυτό περιλαμβάνει τη στήριξη των κρατών-μελών στην οικοδόμηση ανθεκτικών δημοκρατικών συστημάτων, μέσα από ελεύθερες και δίκαιες εκλογές, διαφανείς και υπόλογους θεσμούς, αλλά και την ανάπτυξη νέων μορφών συμμετοχής των πολιτών, όπως η συμμετοχική και διαβουλευτική δημοκρατία.
Αναφερόμενος στις μελλοντικές προκλήσεις, επεσήμανε ότι το Νέο Δημοκρατικό Σύμφωνο για την Ευρώπη δημιουργεί μια σημαντική ευκαιρία για τη διαμόρφωση ενός ειδικού θεσμικού εργαλείου του Συμβουλίου της Ευρώπης, το οποίο θα καθορίζει με σαφήνεια τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των εκλογικών παρατηρητών. Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει κοινό σημείο αναφοράς για όλα τα κράτη-μέλη, συμβάλλοντας στην καθιέρωση ενιαίων προτύπων και καλών πρακτικών στον τομέα της εκλογικής παρατήρησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Παράλληλα, σημείωσε ότι ενισχύεται το ενδιαφέρον των κρατών-μελών για την πρόσκληση διεθνών παρατηρητών σε εκλογικές διαδικασίες, γεγονός που συμβάλλει στη μεγαλύτερη διαφάνεια και αξιοπιστία των εκλογών.
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στην ανάγκη θέσπισης κοινών προτύπων για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των παρατηρητών, επισημαίνοντας ότι, παρά τις σχετικές κατευθυντήριες γραμμές που έχουν διαμορφωθεί, εξακολουθούν να υπάρχουν διαφοροποιήσεις μεταξύ των κρατών-μελών.
Η δημοκρατία στην πράξη
Ο Κωνσταντίνος Κουκάς, ο οποίος έχει υπάρξει τακτικά εκλογικός παρατηρητής- ενδεικτικά σε χώρες όπως η Ολλανδία, η Αλβανία, η Φινλανδία-, κατέληξε τονίζοντας ότι η εκλογική παρατήρηση αποτελεί ουσιαστικό εργαλείο ενίσχυσης της δημοκρατίας στην πράξη, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη των πολιτών και τη λειτουργία των θεσμών σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης.
