Διοικητική φέρουσα ικανότητα και νησιωτικότητα στο επίκεντρο κοινοβουλευτικής συζήτησης
Ο κ. Κωνσταντίνος Κουκάς Αντιπρόεδρος του Κογκρέσου Τοπικών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης και μέλος του Εποπτικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ παρέστη στη συνεδρίαση της Υποεπιτροπής Νησιωτικών Περιοχών στη Βουλή που πραγματοποιήθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 2026. Στη συνεδρίαση παρέστη και τοποθετήθηκε επίσης, εκπροσωπώντας τον Πρόεδρο της ΚΕΔΕ, ο Πρόεδρος της Επιτροπής Νήσων και Πολιτικής Συνοχής και Δήμαρχος Κυθήρων κ. Ευστράτιος Χαρχαλάκης.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε το ζήτημα της φέρουσας ικανότητας και της ανθεκτικότητας των νησιωτικών περιοχών. Στην παρέμβασή του, ο κ. Κουκάς, υπογράμμισε ότι υπάρχει διοικητικός σχεδιασμός μόνο για τους μόνιμους κατοίκους τη στιγμή που σε ένα νησί συνυπάρχουν οι μόνιμοι κάτοικοι με τους εποχιακά εργαζόμενους και τους επισκέπτες.
Όπως επισήμανε, η νησιωτικότητα επηρεάζει όχι μόνο την παροχή δημόσιων υπηρεσιών, αλλά και την πρόσβαση των πολιτών στο κράτος δικαίου, καθώς συχνά απαιτούνται μετακινήσεις μεταξύ νησιών με σημαντικό οικονομικό και χρονικό κόστος για την άσκηση βασικών δικαιωμάτων.
Η νησιωτικότητα ως ζήτημα διακυβέρνησης
Ο κ. Κουκάς ανέδειξε ότι η νησιωτικότητα αποτελεί αναγνωρισμένο θεσμικό ζήτημα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το οποίο έχει άμεση σχέση με την ικανότητα των κρατών να διασφαλίζουν ισότιμη λειτουργία των θεσμών σε συνθήκες γεωγραφικής ασυνέχειας.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στη διαδικασία παρακολούθησης της τοπικής δημοκρατίας στην Ελλάδα από το Κογκρέσο του Συμβουλίου της Ευρώπης (2024–2025), η οποία περιλάμβανε επιτόπιες επισκέψεις σε νησιωτικούς δήμους, όπως η Κως και η Λέρος, και οδήγησε στη σύνταξη σχετικής έκθεσης εφαρμογής του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας. Κεντρικό συμπέρασμα της αξιολόγησης, όπως επισήμανε ο κ. Κουκάς, ήταν ότι το ζήτημα των νησιών δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό ή τουριστικό, αλλά συνδέεται άμεσα με τη δυνατότητα αποτελεσματικής διακυβέρνησης.
«Διοικητική» φέρουσα ικανότητα, ανθεκτικότητα & ποιότητα δημοκρατίας
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη μεταβλητότητα που χαρακτηρίζει τις νησιωτικές περιοχές, όπως η μικρή κλίμακα, η χωρική ασυνέχεια, η αδυναμία οικονομιών κλίμακας και η εποχική πληθυσμιακή μεταβολή.
Ο κ. Κουκάς σημείωσε ότι σε αυτό το πλαίσιο αναδεικνύεται η έννοια της «διοικητικής φέρουσας ικανότητας», δηλαδή η δυνατότητα των θεσμών να ανταποκρίνονται στον πραγματικό — και όχι τον στατικό — πληθυσμό και στις δραστηριότητες ενός τόπου. Τόνισε επίσης ότι η υπέρβαση των ορίων στα νησιά δεν αφορά πρωτίστως το οικοσύστημα, αλλά το διοικητικό σύστημα, επισημαίνοντας ότι οι νησιωτικές κοινωνίες εξαντλούν πρώτα τη διοικητική τους προσαρμοστικότητα.
Επιπλέον, ανέπτυξε τη σαφή θέση της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Νοτίου Αιγαίου για το πλαίσιο των στρατηγικών επενδύσεων, δηλαδή «Να θεσμοθετηθεί η σύμφωνη γνώμη των Δήμων πριν από κάθε στρατηγική επένδυση στα νησιά μας». Η νησιωτικότητα δεν είναι μια τυπική έννοια. Οι τοπικές κοινωνίες πρέπει να γνωρίζουν, να διαβουλεύονται και να έχουν ουσιαστικό ρόλο στις αποφάσεις που καθορίζουν το μέλλον τους.
«Η φέρουσα ικανότητα των νησιών δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό μέγεθος. Είναι δείκτης ποιότητας της δημοκρατίας. Όταν ένα Κράτος μπορεί να εγγυάται ίσες υπηρεσίες, ίση διοίκηση και ίση δικαιοσύνη ανεξαρτήτως γεωγραφίας τότε είναι πραγματικά ανθεκτικό», ανέφερε ο κ. Κουκάς στο κλείσιμο της τοποθέτησής του.
Διαβάστε το σχετικό Δελτίο Τύπου της ΚΕΔΕ ΕΔΩ.
Δείτε τη σχετική συνεδρίαση ΕΔΩ.
