Δύο ουσιαστικές παρεμβάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο πραγματοποίησε ο Γενικός Γραμματέας της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) κ. Δημήτρης Καφαντάρης, στο πλαίσιο των εργασιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, αναδεικνύοντας κρίσιμα ζητήματα που αφορούν άμεσα την Τοπική Αυτοδιοίκηση: τις δημόσιες συμβάσεις και τη διαχείριση του ασύλου και της μετανάστευσης.
Δημόσιες συμβάσεις: ανάγκη απλούστευσης και έμφαση στην ποιότητα
Στην 7η Συνεδρίαση της Επιτροπής ECON (Οικονομική Πολιτική), κατά τη συζήτηση της Γνωμοδότησης για την αξιολόγηση των Οδηγιών του 2014 για τις δημόσιες συμβάσεις, ο κ. Καφαντάρης υπογράμμισε ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές διαχειρίζονται σχεδόν το ήμισυ των δημόσιων συμβάσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, γεγονός που καθιστά τις αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο ιδιαίτερα κρίσιμες για την καθημερινή λειτουργία των Δήμων.
Όπως ανέφερε, η εμπειρία της ελληνικής αυτοδιοίκησης δείχνει ότι, παρότι το ισχύον πλαίσιο έχει ενισχύσει τη διαφάνεια, έχει ταυτόχρονα επιβαρύνει δυσανάλογα τους Δήμους — και ιδίως τους μικρούς και νησιωτικούς — με αυξημένο διοικητικό και νομικό φόρτο. Για τον λόγο αυτό, τόνισε ότι η αναθεώρηση των Οδηγιών πρέπει να είναι σαφώς προσανατολισμένη στα αποτελέσματα.
Η ελληνική αυτοδιοίκηση, όπως σημείωσε, στηρίζει την απλούστευση των διαδικασιών, την ουσιαστική εφαρμογή του κριτηρίου της σχέσης ποιότητας–τιμής, τη ρεαλιστική ενσωμάτωση κοινωνικών και περιβαλλοντικών κριτηρίων, καθώς και τη διευκόλυνση της συμμετοχής των μικρομεσαίων και τοπικών επιχειρήσεων. Παράλληλα, επισήμανε τη σημασία της αρχής της συμβατικής ισορροπίας, ώστε οι αναθέτουσες αρχές να μπορούν να ανταποκρίνονται σε απρόβλεπτες κρίσεις χωρίς να διακόπτονται βασικά έργα και υπηρεσίες.
Μετανάστευση και άσυλο: η εφαρμογή δοκιμάζεται στις τοπικές κοινωνίες
Στη δεύτερη παρέμβασή του, κατά την 7η Συνεδρίαση της Επιτροπής CIVEX (Ιθαγένεια, Διακυβέρνηση, Θεσμικές και Εξωτερικές Υποθέσεις), στο πλαίσιο της Γνωμοδότησης για την «Ενωσιακή στήριξη για τη διαχείριση του ασύλου, της μετανάστευσης και της ένταξης για την περίοδο 2028–2034», ο κ. Καφαντάρης τόνισε ότι το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο εφαρμόζεται στην πράξη στις πόλεις και τις περιφέρειες της Ευρώπης.
Ως εκπρόσωπος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης μιας χώρας πρώτης γραμμής, επισήμανε ότι, παρότι η Ελλάδα στηρίζει σταθερά τη συνολική ευρωπαϊκή προσέγγιση, η επιτυχία του νέου πλαισίου θα κριθεί από την ετοιμότητα των κρατών μελών και τη δυνατότητα πραγματικής εφαρμογής του. Για τις χώρες πρώτης γραμμής, είναι αναγκαία η επαρκής, ευέλικτη και στοχευμένη χρηματοδότηση για τη στήριξη των εθνικών συστημάτων ασύλου, τη διαχείριση των συνόρων και τις διαδικασίες επιστροφών, με πλήρη σεβασμό στο ευρωπαϊκό κεκτημένο και τα θεμελιώδη δικαιώματα.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, η οποία — όπως τόνισε — δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται απλώς ως τελικός αποδέκτης πολιτικών, αλλά ως εταίρος εφαρμογής. Στο τοπικό επίπεδο υλοποιούνται στην πράξη η υποδοχή, η ένταξη και η κοινωνική συνοχή, ενώ εκεί δοκιμάζεται και η ανθεκτικότητα των τοπικών κοινωνιών. Ειδική μνεία έκανε και στην ανάγκη σταθερής στήριξης για τους ασυνόδευτους ανηλίκους, σε επίπεδο δομών, προσωπικού και υπηρεσιών προστασίας.
Η Αυτοδιοίκηση στον πυρήνα των ευρωπαϊκών πολιτικών
Όπως υπογράμμισε ο Γενικός Γραμματέας της ΚΕΔΕ, τόσο στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων όσο και στη μεταναστευτική πολιτική, η αποτελεσματικότητα των ευρωπαϊκών αποφάσεων κρίνεται τελικά στο πεδίο, δηλαδή στους Δήμους και τις Περιφέρειες. Για τον λόγο αυτό, η Τοπική Αυτοδιοίκηση πρέπει να συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση, τη χρηματοδότηση και — κυρίως — στην εφαρμογή των πολιτικών, ώστε οι ευρωπαϊκές μεταρρυθμίσεις να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
