ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ:
- ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΗΝ ΕΑΑΔΗΣ[1] ΚΑΙ ΛΟΙΠΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΥ Ν.4038/2012
- Σε συνέχεια προηγούμενου κειμένου (από 31/10/2011) σχετικά με τις ρυθμίσεις του Ν. 4013/2011«Σύσταση ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων και Κεντρικού Ηλεκτρονικού Μητρώου Δημοσίων Συμβάσεων – Αντικατάσταση του έκτου κεφαλαίου του ν. 3588/2007 (πτωχευτικός κώδικας) – Προπτωχευτική διαδικασία εξυγίανσης και άλλες διατάξεις», επισημαίνονται με το παρόν οι αλλαγές που έχουν επέλθει με το Ν. 4038/2012 «Επείγουσες ρυθμίσεις που αφορούν την εφαρμογή του μεσοπρόθεσμου πλαισίου δημοσιονομικής στρατηγικής 2012-2015». Με το άρθρο 10 τροποποιείται το άρθρο 11 του Ν. 4013/2011 «Σύσταση ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων και Κεντρικού Ηλεκτρονικού Μητρώου Δημοσίων Συμβάσεων κ.λπ.» και αντικαθίσταται η παρ.1 ως εξής:
«Συνιστάται στο Υπουργείο Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας (Γενική Γραμματεία Εμπορίου) Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων, με σκοπό τη συλλογή, επεξεργασία και δημοσιοποίηση στοιχείων, που αφορούν στις δημόσιες συμβάσεις οι οποίες συνάπτονται γραπτώς, με ηλεκτρονικό μέσο ή προφορικώς, μεταξύ των φορέων του δημόσιου τομέα, όπως ορίζεται στο άρθρο 1Β του ν. 2362/1995 (Α` 247) και τρίτων, με αντικείμενο την εκτέλεση έργων, την προμήθεια αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών σε όλα τα στάδια ανάθεσης και εκτέλεσης τους, ανεξαρτήτως προϋπολογισμού και διαδικασίας ανάθεσης.
Η σύσταση και η λειτουργία του Μητρώου τελεί υπό την επιφύλαξη των διατάξεων του ν. 2472/1997 (Α` 50).
Για την εφαρμογή του παρόντος ως δημόσιες συμβάσεις νοούνται οι δημόσιες συμβάσεις που έχουν ως αντικείμενο την εκτέλεση έργων, την προμήθεια αγαθών και την παροχή υπηρεσιών, κατά την έννοια των προεδρικών διαταγμάτων 59/2007 (Α`63) και 60/2007 (Α`64) (Οδηγίες 2004/17/Ε Κ και 2004/18/ΕΚ αντίστοιχα) οι οποίες, όμως, έχουν προϋπολογισμό ύψους ίσου ή μεγαλύτερου των χιλίων (1.000) ευρώ. Το ανωτέρω ποσό μπορεί να μειώνεται με την απόφαση της παραγράφου 5 του παρόντος άρθρου. Στον παρόντα νόμο υπάγονται και οι συμφωνίες - πλαίσιο, οι συμβάσεις παραχώρησης δημοσίων έργων, καθώς και τα δυναμικά συστήματα αγορών. Οι διατάξεις του παρόντος νόμου δεν εφαρμόζονται στις συμβάσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ν. 3978/2011 (Α` 137), στις συμβάσεις που εξαιρούνται από το νόμο αυτόν σύμφωνα με τα άρθρα 17 και 24 αυτού, καθώς και στις συμβάσεις που συνάπτονται δυνάμει του άρθρου 346 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Κατά παρέκκλιση, για λόγους εθνικής ασφάλειας, τα στοιχεία της παρ. 2 του άρθρου 11, καθώς και κάθε άλλο στοιχείο οριζόμενο από την κ.υ.α. της παραγράφου 5 του ίδιου άρθρου, που αφορούν στις ένοπλες δυνάμεις, καταχωρίζονται σε εσωτερικό διαβαθμισμένο στρατιωτικό δίκτυο και γνωστοποιούνται στην αρμόδια, για την τήρηση και διαχείριση του Μητρώου, υπηρεσία της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου της Υπουργείου Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας και στην Αρχή του άρθρου 1 του παρόντος νόμου. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας και Εθνικής Άμυνας, ρυθμίζονται ο χρόνος και ο τρόπος μεταφοράς των στοιχείων, η πρόσβαση σε αυτά, καθώς και κάθε άλλο σχετικό ζήτημα.»[2]
Με τις τροποποιήσεις αυτές αποσαφηνίζεται το πεδίο εφαρμογής του νόμου και ποιες συμβάσεις θεωρούνται δημόσιες.
Επιπλέον, τροποποιείται ο χρόνος έναρξης των αρμοδιοτήτων της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημόσιων Συμβάσεων, έτσι ώστε οι αρμοδιότητες της παρ.2 του νόμου ασκούνται από την Αρχή μετά την πάροδο τριών μηνών από την έκδοση της απόφασης που προβλέπεται στην παράγραφο 3 του άρθρου 3, δηλαδή της « απόφασης του Υπουργού Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας».
2. Επισημαίνεται εκ νέου, όπως αναλυτικά είχε αναφερθεί σε προηγούμενο σημείωμά μου, ότι με το Ν. 4038/2012 προστίθεται στο π.δ. 118/ 2007 (Κανονισμός Προμηθειών Δημοσίου) μετά το άρθρο 22, μια σειρά ρυθμίσεων (άρθρα 22Α, 22Β, 22Γ, 22Δ, 22Ε) με τις οποίες προβλέπονται και για κάτω από χρηματικά όρια εφαρμογής των Οδηγιών 2004/17 και 2004/18 : (α) η δυνατότητα σύναψης συμφωνιών πλαίσιο, (β) η χρήση της τεχνικής του ηλεκτρονικού πλειστηριασμού κατά τη διαδικασία διενέργειας διαγωνισμών των δημόσιων συμβάσεων, (γ) τα δυναμικά συστήματα αγορών και (δ) η δυνατότητα σύναψης δημόσιων συμβάσεων ανατιθέμενων κατ’ αποκλειστικότητα σύμφωνα με το άρθρο 9 του Ν. 4038/2012.
ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΚΔΟΣΗ ΟΔΗΓΙΑΣ ΓΙΑ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ[3] :
Μια νέα Οδηγία της ΕΕ πρόκειται να εκδοθεί, η οποία θα αφορά στην διαδικασία ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων παραχώρησης υπηρεσιών.
Όπως είναι γνωστό, οι συμβάσεις παραχώρησης αποτελούν μια ειδικότερη μορφή συνεργασίας μικτής οικονομίας μεταξύ μιας δημόσιας αρχής και ενός ιδιωτικού φορέα, όπου ο τελευταίος αναλαμβάνει να χρηματοδοτήσει και να εκτελέσει την κατασκευή ενός έργου υποδομής ή την παροχή μιας υπηρεσίας, επωμιζόμενος τον επιχειρηματικό κίνδυνο.
Σε αντίθεση με τις δημόσιες συμβάσεις και τις παραχωρήσεις έργων, που ρυθμίζονται από τις Οδηγίες 2004/17/ΕΚ και 2004/18/ΕΚ, δεν υπάρχουν συγκεκριμένοι κανόνες για την σύναψη συμβάσεων παραχώρησης υπηρεσιών παρά μόνο η τήρηση από τις αναθέτουσες αρχές, για την ανάθεση μιας σύμβασης παραχώρησης υπηρεσιών, των γενικών αρχών του κοινοτικού δικαίου περί δημοσίων συμβάσεων, δηλαδή: διαφάνεια, ίση μεταχείριση – απαγόρευση διακρίσεων, γνήσιος και ελεύθερος ανταγωνισμός, αναλογικότητα, αμοιβαία αναγνώριση, εμπιστευτικότητα.
Η απουσία σχετικής νομοθετικής ρύθμισης έχει οδηγήσει σε παραβίαση σημαντικών αρχών της Συνθήκης, κυρίως με την απευθείας ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης υπηρεσιών χωρίς την απαραίτητη ανταγωνιστική διαδικασία.
Μια νέα λοιπόν Οδηγία, που στοχεύει στην αποτελεσματικότερη εκτέλεση της σύμβασης, μέσω ειδικότερων όρων στις συμβάσεις παραχώρησης και τα παρεπόμενα σύμφωνα και θα οριοθετήσει με τρόπο σαφή την έννοια της σύμβασης παραχώρησης, κρίθηκε απαραίτητη.
Με την Οδηγία θα προβλέπεται υποχρέωση δημοσιότητας στην Επίσημη Εφημερίδα της Ε.Ε. (για συμβάσεις αξίας ίσης ή μεγαλύτερης των 5 εκατ. €), καθώς και ρητή πρόβλεψη προθεσμιών και προϋποθέσεων τροποποίησης των συμβάσεων αυτών.
Ντορέττα Αλεξίου
Δικηγόρος
Νομική Υπηρεσία ΚΕΔΕ