Περίπου 18 μήνες πριν την λήξη της περιόδου υλοποίησης του Γ ΚΠΣ μπορούμε να μιλήσουμε για τις επιδόσεις των φορέων της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουμε μέχρι τις 31/12/2006 φαίνεται ότι οι επιδόσεις της πρωτοβάθμιας Αυτοδιοίκησης δεν υπολείπονται από αυτές των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων στο σύνολό τους. Ειδικότερα:
· Ο δείκτης της Απορροφητικότητας είναι για την Αυτοδιοίκηση 42,66%, ενώ για το σύνολο 47,31%.
· Ο δείκτης της Συμβασιοποίησης είναι για την Αυτοδιοίκηση 69,19%, ενώ για το σύνολο 74,22%.
· Ο δείκτης του κανόνα ν+2 είναι για την Αυτοδιοίκηση 61,65%, ενώ για το σύνολο 63,75%
Κατά το 2006 η πρωτοβάθμια Αυτοδιοίκηση έτρεξε στα επιχειρησιακά Προγράμματα του 3ου Κ.Π.Σ. ταχύτερα από ότι τα προγράμματα αυτά συνολικά.
Ισχύει βεβαίως ότι οι επιδόσεις αυτές δεν ισοκατανέμονται ανάμεσα στους Ο.Τ.Α. , αλλά ότι υπάρχει ισχυρή συγκέντρωση κοινοτικών πόρων σε 198 Ο.Τ.Α. οι οποίοι έχουν δεσμεύσει το 72% των πόρων που αφορούν την Αυτοδιοίκηση και καλύπτουν το 59% του πληθυσμού της χώρας.
Θα με ρωτήσετε εάν είμαι ευχαριστημένος και θα σας απαντήσω ότι επιθυμία όλων των ανθρώπων της Αυτοδιοίκησης είναι να πάμε ακόμα καλύτερα και πέρα του μέσου όρου.
Είναι όμως επιθυμία και διεκδίκηση όλων των ανθρώπων της Αυτοδιοίκησης να προβλεφθεί, να διεκδικηθεί επάξια και να αξιοποιηθεί αποτελεσματικά από την Αυτοδιοίκηση σημαντικό ποσοστό των πόρων που αφορούν στην περιφερειακή ανάπτυξη.
Κατά την διάρκεια του Γ΄ Κ.Π.Σ έργα της αυτοδιοίκησης χρηματοδοτηθήκαν από 27 Επιχειρησιακά Προγράμματα επί του συνόλου των 31 προγραμμάτων και ενώ αντιπροσωπεύουν το 50% των έργων αγγίζουν το 12,2% του προϋπολογισμού ( είναι δηλαδή έργα προϋπολογισμού σημαντικά μικρότερο από εκείνα των υπολοίπων τελικών δικαιούχων) .
Οι Ο.Τ.Α. διεκδικούν αύξηση του ποσοστού συμμετοχής τους στις χρηματοδοτήσεις της νέας προγραμματικής περιόδου με δεσμεύσεις ως προς την βελτίωση της διαχειριστικής τους ικανότητας αλλά και σαφείς επιδιoκώμενους στόχους.
Μέχρι στιγμής η ΚΕΔΚΕ συμμετέχει ενεργά, έγκαιρα και με ολοκληρωμένες θέσεις σε όλη τη διαδικασία διαβούλευσης για την νέα προγραμματική περίοδο. Χθες καταθέσαμε τις παρατηρήσεις και προτάσεις της ΚΕΔΚΕ επί του νέου «Προσχεδίου νόμου για την διαχείριση, έλεγχο και εφαρμογή αναπτυξιακών παρεμβάσεων για την προγραμματική περίοδο 2007-2013» καθώς και την απόφαση Δ.Σ. της ΚΕΔΚΕ για τα «Κριτήρια διαχειριστικής επάρκειας δικαιούχων των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων της περιόδου 2007-2013»
Τα κείμενα και οι θέσεις μας έχουν συζητηθεί στα Διοικητικά μας Συμβούλια, έχουν κοινοποιηθεί προς όλα τα μέλη μας και ήδη προετοιμάζεται:
§ Η οργάνωση από την ΚΕΔΚΕ θεματικού Συνεδρίου με θέμα «Η Αυτοδιοίκηση στην 4η Προγραμματική Περίοδο με εφόδιο της εμπειρίες του Γ’ Κ.Π.Σ.»
§ Η αξιοποίηση εφαρμογών του Διαδικτύου για την διακίνηση της εμπειρίας των Ο.Τ.Α.
Επισημαίνω:
§ Την πρωτοβουλία της ΚΕΔΚΕ για τη συγκρότηση και λειτουργία της ΔΗΜΟΣ Α.Ε.
§ Τις πρωτοβουλίες και την ενεργό συμμετοχή της για τη στήριξη των πρωτοβάθμιων ΟΤΑ τόσο στην διαδικασία βεβαίωσης της διαχειριστικής επάρκειας τους, όσο και της στήριξης τους στο διάστημα από την έναρξη της νέας προγραμματικής περιόδου ως τη συγκρότηση της ΔΗΜΟΣ Α.Ε.
Για εμάς τους ανθρώπους της Αυτοδιοίκησης όλη αυτή η προσπάθεια ενίσχυσης της ικανότητας των Ο.Τ.Α. δεν είναι αυτοσκοπός, για καλύτερες επιδόσεις στη νέα προγραμματική περίοδο. Είναι αφορμή και ευκαιρία για λιγότερους και ισχυρότερους Ο.Τ.Α.. Συζητήσαμε χθες με τον Υπουργό κ. Παυλόπουλο για μητροπολιτικές συνεργασίες δήμων στα μητροπολιτικά συγκροτήματα και για τις εθελούσιες συνενώσεις δήμων στην υπόλοιπη Ελλάδα στο πλαίσιο του νέου Καποδίστρια.
Παράλληλη επιδίωξη της Αυτοδιοίκησης είναι η βελτίωση των παρεχόμενων στον πολίτη υπηρεσιών καθώς και η χρηστή διοίκηση με όρους διαφάνειας.
Αναφερόμενος στη διαφάνεια επισημαίνω ότι στηρίζουμε κάθε πρόταση που ενισχύει τη διαφάνεια στο πλαίσιο της νέας προγραμματικής περιόδου. Αρκεί βέβαια αυτές οι προτάσεις να μην λειτουργούν σε βάρος της επίσης επιδιωκόμενης απλούστευσης- συντόμευσης διαδικασιών μέσα από επάλληλους μηχανισμούς και πολυαρχία στο σύστημα λήψης απόφασης. Κάτι τέτοιο θα οδηγούσε τελικά σε αποτελμάτωση της όλης διαδικασίας εφαρμογής των προγραμμάτων.
Επίσης αναφερόμενος στις παρεχόμενες στον πολίτη υπηρεσίες και με δεδομένο το υπάρχον ποσοστό φτώχειας, θεωρώ ότι οι κοινωνικές παροχές για τις οποίες καθοριστικό ρόλο οφείλουν να παίξουν οι τοπικές αρχές, αποτελούν σημαντική παράμετρο για την επιδιωκόμενη περιφερειακή ανάπτυξη. Επισημαίνεται ιδιαίτερα, η ανάγκη συνέχειας των δομών πρόνοιας και διασφάλισης της βιωσιμότητάς τους. Χαιρετίζουμε τα θετικά βήματα που έχουν γίνει με παράταση ως τον Αύγουστο 2008 και την αλλαγή τρόπου ενίσχυσης και πρόβλεψης για την νέα προγραμματική περίοδο. Θα πρέπει όμως όλοι μας να ενσκήψουμε και να αντιμετωπίσουμε ουσιαστικά και αποτελεσματικά το πρόβλημα μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της πιο αναγνωρίσιμης και κοινωνικά αποδεκτής ευρωπαϊκής δράσης στο σύνολο της χώρας, με σημαντικά πολλαπλασιαστικά οφέλη.
Διεκδικούμε οι Ο.Τ.Α. να είναι οι τελικοί δικαιούχοι των ολοκληρωμένων παρεμβάσεων και της πλειοψηφίας, αν όχι του συνόλου του 2% (Επιχειρησιακό Πρόγραμμα – Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού), για την ευαισθητοποίηση των κοινωνικών φορέων στη νέα προγραμματική περίοδο.
Διεκδικούμε να μην φύγουν από τις αρμοδιότητες της ΔΗΜΟΣ Α.Ε. τα έργα που αφορούν στην διαχείριση και επεξεργασία στερεών και υγρών αποβλήτων. Τα θέματα αυτά αποτελούν αρμοδιότητα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και διεκδικούμε την ευθύνη υλοποίησης και λειτουργίας των απαιτούμενων υποδομών, αναλαμβάνοντας ταυτόχρονα και την ευθύνη που συνεπάγεται η αρμοδιότητά μας απέναντι στις τοπικές κοινωνίες. Δεν έχουμε πλέον την πολυτέλεια του χρόνου για να αναρωτιόμαστε ποιος έφταιγε που δεν έγινε κάτι.
Διεκδικούμε τέλος την υποστήριξη της προετοιμασίας των έργων των πρωτοβάθμιων ΟΤΑ από την Τεχνική Βοήθεια του Γ΄ Κ.Π.Σ. Σας αναφέρω χαρακτηριστικά τα Πρότυπα Καινοτόμα Σχέδια Ανάπτυξης (Π.Κ.Σ.Α). Σύμφωνα με τα στοιχεία μας έχουν υποβληθεί 142 σχέδια προϋπολογισμών 8,6 δις ευρώ, με προϋπολογιζόμενα κόστη μελετών ωρίμανσης
Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή μου λίγο πριν τη λήξη του Γ’ Κ.Π.Σ. και στην έναρξη της νέας προγραμματικής περιόδου στο πλαίσιο μιας συντονισμένης προσπάθειας για περιφερειακή ανάπτυξη, τονίζω την ανάγκη οι Πρωτοβάθμιοι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης να αναδειχθούν σε ισότιμο εταίρο και κινητήριο μοχλό. Η εμπειρία από όλες τις ευρωπαϊκές χώρες δείχνει ότι κυβερνήσεις που ξέχασαν την Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν πέτυχαν ούτε περιφερειακή ανάπτυξη , αλλά ούτε και περιφερειακή αποκέντρωση. Εμείς σαν Αυτοδιοίκηση αναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες και ετοιμαζόμαστε για να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις της νέας προγραμματικής περιόδου, που θέλει τις πόλεις να αναδεικνύονται σε νευραλγικά κέντρα ανάπτυξης. Οι Ο.Τ.Α. σαν θεσμικοί εκφραστές των πόλεων υιοθετούμε τη ρήση της επιτρόπου κας Hűbner «Η Ε.Ε. χρειάζεται καινοτόμες και δυναμικές πόλεις, που δημιουργούν τις καλύτερες συνθήκες για ανάπτυξη, δημιουργία θέσεων εργασίας και καινοτομία εξασφαλίζοντας συγχρόνως την κοινωνική συνοχή και την ποιότητα του περιβάλλοντος».