ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ Αθήνα 17/05/06
ΔΗΜΩΝ ΚΑΙ
ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
ΕΛΛΑΔΑΣ
Υπόψη:
Συντακτών Τ.Α
& ΥΠΕΧΩΔΕ
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Σας αποστέλλουμε την παρέμβαση του γενικού γραμματέα της ΚΕΔΚΕ Χρήστου Παλαιολόγου στη κοινή συνέντευξη Τύπου, που δόθηκε σήμερα, από την ΚΕΔΚΕ, το ΙΟΚ και το ΤΕΕ, με αφορμή τη διοργάνωση ημερίδας με θέμα τις Συμπράξεις Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα, η οποία θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα, την Τετάρτη, 24 Μαΐου 2006, (ξενοδοχείο PARK Λ. Αλεξάνδρας 10).
Ακολουθεί το κείμενο παρέμβασης.
Επισημάνσεις για τις ΣΔΙΤ στην Αυτοδιοίκηση
· Βασικές θέσεις
· Οι εξελίξεις μετά την ψήφιση του νόμου για τις Συμπράξεις
Οι Συμπράξεις Δημόσιου Ιδιωτικού Τομέα νομοθετήθηκαν το 2005 ως ένας νέος τρόπος παραγωγής των δημοσίων έργων και των έργων της Αυτοδιοίκησης, τόσο για τη δημιουργία υποδομών, όσο για την παροχή από την Αυτοδιοίκηση υπηρεσιών προς τους πολίτες.
Εξ αρχής επισημάναμε ότι πρόκειται για συμπληρωματικό τρόπο παραγωγής δημόσιων έργων, ο οποίος για να συναρθρωθεί με τους υφιστάμενους και να λειτουργήσει αποτελεσματικά και ενισχυτικά για την εφαρμογή του αναπτυξιακού σχεδιασμού της Αυτοδιοίκησης, έπρεπε να πληρούνται σημαντικές προϋποθέσεις.
Επισημάναμε τότε, κατά την περίοδο διαβούλευσης επί του νομοσχεδίου – στην οποία πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι δεν είχε κληθεί να μετάσχει η Αυτοδιοίκηση – ότι, τα βασικά κριτήρια με τα οποία θα διαμορφώνεται η τοποθέτηση της Αυτοδιοίκησης για τις Συμπράξεις Δημόσιου Ιδιωτικού Τομέα ήταν τα ακόλουθα :
1. Για να είναι ωφέλιμη, αποτελεσματική, ομαλή, η εισαγωγή των ΣΔΙΤ στο σύστημα παραγωγής των δημοσίων έργων στην Ελλάδα, χρειάζεται να ενταχθεί σε σύγχρονο Αναπτυξιακό Σχέδιο, σε κλίμακα χώρας, περιφέρειας και σε τοπική κλίμακα, για το οποίο θα διαμορφωθούν συνθήκες εφαρμογής και όχι αγνόησης και καταστρατήγησης. Με βάση τον σχεδιασμό αυτό θα γίνονται οι επιλογές για τα δημόσια έργα που θα προωθηθούν μέσω Συμπράξεων, διότι με συμπράξεις δημοσίου ιδιωτών δεν είναι δυνατό να γίνουν όλα τα δημόσια έργα, ενώ χρειάζονται επιλογές και μεταξύ των έργων που μπορούν να γίνουν με ΣΔΙΤ.
2. Οι Συμπράξεις Δημόσιου Ιδιωτικού Τομέα πρέπει να κινητοποιήσουν πρόσθετους πόρους, ιδιαίτερα δημόσιους, στην παραγωγή των δημόσιων έργων και την παροχή δημόσιων υπηρεσιών, και όχι απλώς να οδηγήσουν σε ανακατανομή, μεταξύ των μεθόδων παραγωγής των δημόσιων έργων, των ήδη διατιθέμενων πόρων.
Αυτό, μεταξύ των άλλων, παραπέμπει στη σχέση των ΣΔΙΤ με το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, με άλλους δημόσιους εθνικούς και κοινοτικούς πόρους, όπως είναι αυτοί των Κοινοτικών Πλαισίων Στήριξης και του Αναπτυξιακού Νόμου.
3. Η Αυτοδιοίκηση, για τα έργα της οποίας οι ΣΔΙΤ προβάλλονται ως ένα αξιόλογο υποστηρικτικό μέσο σχεδιασμού και υλοποίησης, είναι ανάγκη να συμμετέχει στα θεσμοθετημένα όργανα και τις διαδικασίες σχεδιασμού, έγκρισης και ελέγχου των έργων ΣΔΙΤ.
Ο νόμος 3389/2005 για τις Συμπράξεις Δημόσιου Ιδιωτικού Τομέα δεν ανταποκρίνεται στα κριτήρια 1 και 2, ενώ δεν προβλέπει τη συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης στα όργανα που αποφασίζουν και ελέγχουν.
Είμαστε ήδη στην περίοδο εφαρμογής των ΣΔΙΤ, ακριβέστερα προετοιμασιών για έργα ΣΔΙΤ, και υπάρχουν ορισμένα ζητήματα που πρέπει να επισημανθούν και τα οποία θα μας απασχολήσουν στην Ημερίδα της 24.5.2006.
1. Από το νόμο και κυρίως από την κυβερνητική πρακτική (Εγκύκλιος ΠΔΕ για τις ΣΔΙΤ) οι Συμπράξεις συσχετίζονται πρακτικά με το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων με τρόπο που δημιουργεί βάσιμες ανησυχίες ότι θα αποσπάσουν από αυτό σημαντικό μερίδιο δημόσιων πόρων που θα μπορούσε και θα έπρεπε να κατευθυνθεί σε τομείς προτεραιότητας και εκεί όπου σπανίζουν οι πόροι.
2. Μπροστά στην πίεση της δημοσιονομικής στενότητας έχουν δημιουργηθεί, και στην Αυτοδιοίκηση είναι αλήθεια, προσδοκίες δυσανάλογες προς τις δυνατότητες των ΣΔΙΤ.
Η κινητικότητα για τις ΣΔΙΤ στην Αυτοδιοίκηση αποτυπώνεται κυρίως στο Πρόγραμμα ΘΗΣΕΑΣ, το οποίο έχει συσχετισθεί με τις Συμπράξεις Δ.Ι.Τ., διότι χρηματοδοτεί υπηρεσίες προετοιμασίας των διαδικασιών ωρίμανσης – υλοποίησης των έργων ΣΔΙΤ, προσυμβατικές και συμβατικές.
Ο νέος Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων έχει πρόβλεψη για την αποτελεσματική χρήση από τους Ο.Τ.Α. των συμπράξεων με τους ιδιώτες.
Στον ΘΗΣΕΑ έχουν ενταχθεί για υπηρεσίες προετοιμασίας ΣΔΙΤ στον ΘΗΣΕΑ 87 έργα Ο.Τ.Α., από τα οποία 40 έργα (45,9% επί του συνόλου) αφορούν αναπτύξεις ακινήτων κυρίως για τουριστικές χρήσεις, 20 έργα (22,9% επί του συνόλου) αφορούν χώρους υπόγειας στάθμευσης οχημάτων. Η κατανομή των έργων στις Περιφέρειες της χώρας έχει αιχμές σε Αττική, Θεσσαλία και Δυτική Μακεδονία, ενώ η Κρήτη είναι σχεδόν απούσα.
Επισημαίνεται η πολύ χαμηλή παρουσία έργων που αφορούν διαχείριση απορριμμάτων και αποβλήτων, και ενεργειακές υποδομές σε Α.Π.Ε..
Τα χαρακτηριστικά των μέχρι τώρα ενταγμένων στον ΘΗΣΕΑ έργων Ο.Τ.Α. επιβεβαιώνουν όσα προαναφέρονται, αφενός για την στενότητα πόρων στην παραγωγή των έργων της Αυτοδιοίκησης και την αναζήτηση διεξόδου στις ΣΔΙΤ, αφετέρου για την ανάγκη σύγχρονου και ολοκληρωμένου αναπτυξιακού σχεδιασμού και σε τοπική κλίμακα ώστε η επιλογή της σύμπραξης με ιδιώτες να είναι ρεαλιστική και παραγωγική.
3. Η χώρα είναι σε περίοδο σχεδιασμού των προγραμμάτων της περιόδου 2007-2013, και μάλιστα σε προχωρημένη φάση, με πλήρη εμπλοκή και της Αυτοδιοίκησης, και δεν είναι καθαρό, αν κοινοτικοί πόροι θα συγχρηματοδοτήσουν ΣΔΙΤ, ποια έργα και με τι μεγέθους κονδύλια.
4. Η περίοδος χαρακτηρίζεται από την εφαρμογή των ΣΔΙΤ και από την προετοιμασία του ΕΣΠΑ 2007-2013, ζητήματα που απαιτούν σημαντικές προσαρμογές και αλλαγές στον τρόπο δουλειάς των συστημάτων της Δημόσιας Διοίκησης και της Αυτοδιοίκησης που έχουν την ευθύνη των δημοσίων έργων και των δημοσίων υπηρεσιών.
Μεταξύ των άλλων, με την πλήρη αξιοποίηση των προγραμμάτων και των προτάσεων για τη «Βελτίωση της Διοικητικής Ικανότητας στη Δημόσια Διοίκηση και την Αυτοδιοίκηση» και για την «Κοινωνία της Πληροφορίας» είναι ανάγκη να γίνουν ταχύτατα σημαντικά βήματα και τομές. Η Αυτοδιοίκηση καταθέτει προτάσεις και αναλαμβάνει πρωτοβουλίες, στοχεύοντας στην πλήρη αξιοποίηση των κοινοτικών πόρων.
5. Η αξιοποίηση των συμπράξεων με ιδιώτες για την προώθηση συγκεκριμένων έργων της Αυτοδιοίκησης προϋποθέτει και την ικανότητα και την διαθεσιμότητα των ιδιωτών. Οι προφανείς δυσκολίες των Ο.Τ.Α. Αυτοδιοίκησης να προσαρμοστούν στο περιβάλλον που έχει δημιουργηθεί στην παραγωγή δημόσιων έργων και στην χρηματοδότηση τους έχουν τραβήξει τους προβολείς της δημοσιότητας στα «πρέπει» για την Αυτοδιοίκηση. Πρέπει όμως να διερευνηθεί και η ανταπόκριση των επιχειρηματιών στις προοπτικές των ΣΔΙΤ, αφού μέχρι τώρα οι από πλευράς τους κινήσεις είναι μεμονωμένες και επιφυλακτικές, των τραπεζών περιλαμβανομένων.
6. Από την ΚΕΔΚΕ και το Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης, σε συνεργασία μ ε την Αναπτυξιακή εταιρεία της Αυτοδιοίκησης Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε., συγκροτείται «Μονάδα Υποστήριξης των Ο.Τ.Α. στα ζητήματα των Συμπράξεων Δημόσιου Ιδιωτικού Τομέα».
Στον άμεσο προγραμματισμό της Μονάδας είναι, μεταξύ των άλλων :
– η παραγωγή ορισμένων «εργαλείων», ανά κατηγορία έργων (απορρίμματα, αξιοποίηση ακινήτων, parkingκ.λπ.), με τα οποία οι ΟΤΑ θα εξετάζουν τις δυνατότητες παραγωγής έργων με ΣΔΙΤ, τα βήματα υλοποίησης,
– η ενημέρωση του πολιτικού προσωπικού και των εργαζομένων,
– η προσέγγιση μεθοδολογικών και άλλων επιτελικού χαρακτήρα θεμάτων για τις συμπράξεις με τους ιδιώτες.
ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ