Η Τοπική Αυτοδιοίκηση εδώ και χρόνια έχει προτείνει συγκεκριμένο πλαίσιο αρχών και κανόνων για την ενίσχυση του εσωτερικού ελέγχου, της διαφάνειας και της αποτελεσματικότητας των δήμων. Στο πλαίσιο αυτό υποστήριξε και υποστηρίζει και την εφαρμογή του προληπτικού ελέγχου στις δαπάνες των ΟΤΑ. Έλεγχος, ο οποίος εφαρμόζεται από 1.1.2005 σε δήμους με πληθυσμό άνω των 5000 κατοίκων, σύμφωνα με το άρθρο 23 του Ν.3202/2003.
Έχει κλείσει ήδη ένας μήνας από την ισχύ του προληπτικού ελέγχου και η γενική διαπίστωση είναι ότι η εφαρμογή του ξεκίνησε με απίστευτη προχειρότητα. Μέχρι σήμερα δεν έχει βρεθεί τρόπος να υπογραφεί με κατεπείγουσα διαδικασία, όπως προβλέπεται στο Ν.3242/2004, η πρόσληψη 70 στελεχών για την ενίσχυση των υπηρεσιών του Ελεγκτικού Συνεδρίου, παρά τις επανειλημμένες παρατάσεις που δόθηκαν για την εφαρμογή του, ενώ ήδη οι δήμοι έχουν παραδώσει εντάλματα προς έλεγχο και είναι άγνωστο πότε θα ολοκληρωθούν οι διαδικασίες ελέγχου.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΚΕ Πάρις Κουκουλόπουλος μιλώντας στη Διαρκή Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης, είχε επισημάνει ότι το πρόβλημα θα οξυνθεί από τον Φεβρουάριο, όταν θα φθάσουν για έλεγχο εκατομμύρια ενταλμάτων. «Θα καταρρεύσει το σύστημα ελέγχου και δεν πρόκειται να ξανασηκώσει κεφάλι», είπε χαρακτηριστικά και ζήτησε να προχωρήσει άμεσα η πρόσληψη του νέου προσωπικού για το Ελεγκτικό Συνέδριο.
Μέχρι σήμερα δεν έχει προχωρήσει η διαδικασία. Το Ελεγκτικό Συνέδριο λέει ότι δεν υπάρχει έγκριση για να γίνει ο διαγωνισμός, το υπουργείο Οικονομικών ότι δεν του έχει υποβληθεί σχετικό αίτημα από το ΥΠΕΣΔΔΑ.
Όμως η Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι υποχρεωμένη να εφαρμόσει το νόμο και τα ερωτήματα που προκύπτουν κατά την διαδικασία εφαρμογής του και τα προβλήματα που έχουν ανακύψει οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια σε αδιέξοδο και χάος. Προβλήματα όπως:
· Ήδη πολλοί επίτροποι προχωρούν σε ελέγχους σκοπιμότητας, όπως χαρακτηριστικά συνέβη με ένταλμα πληρωμής λογαριασμού κινητής τηλεφωνίας, που κρίθηκε ως μη εύλογη δαπάνη παρά το γεγονός ότι είναι σύννομη σύμφωνα με πρόσφατα ψηφισθέντα νόμο. Το ερώτημα που προκύπτει είναι ποιος κρίνει τυχόν υπέρβαση δικαιοδοσίας και σε σκοπιμότητα δαπάνης, του μονοπρόσωπου ελέγχοντος οργάνου και με ποια διαδικασία;
· Δεν υπάρχει ενιαία αντιμετώπιση και πολιτική των Επιτρόπων για όμοιες περιπτώσεις, Γιατί δε υπήρξε μια ενιαία κατεύθυνση για την εφαρμογή του νόμου ανά την Ελλάδα;
· Δεν έχει ξεκαθαριστεί ο τρόπος παραλαβής των πρωτότυπων παραστατικών. Επομένως ποιος θα φέρει την ευθύνη έναντι των τρίτων σε περίπτωση απώλειας των πρωτότυπων παραστατικών;
· Τα εντάλματα αποστέλλονται για έλεγχο στην έδρα του Επιτρόπου εις τριπλούν με αποτέλεσμα ο Δήμος να επιβαρύνεται με επιπλέον χρόνο για την προετοιμασία των ενταλμάτων αλλά και να διαθέτει έναν υπάλληλο αποκλειστικά για τη μεταφορά των ενταλμάτων. Ποιος θα επιβαρυνθεί με το κόστος που προκύπτει;
· Δεδομένου ότι η πρόληψη συνιστά έλεγχο προ της δημιουργίας νομικών δεσμεύσεων, δεν έχει αποσαφηνιστεί σε ποια φάση της διαδικασίας υλοποίησης των εντολών θα διενεργείται ο έλεγχος. Κατά τη σύναψη σύμβασης, κατά τη πιστοποίηση λογαριασμού, κατά τη δέσμευση ποσού στον αντίστοιχο κωδικό, κατά την έκδοση τιμολογίου ή κατά την έκδοση του σχετικού εντάλματος πληρωμής; Και τι θα γίνει αν ακυρωθεί ένταλμα πληρωμής;
· Αδιευκρίνιστο παραμένει το διάστημα που θα διαρκεί η διαδικασία ελέγχου με αποτέλεσμα λόγω και του δεδομένου φόρτου εργασίας των Επιτρόπων να μπλοκάρουν εντάλματα πληρωμών, ακόμη και αυτών που αφορούν στις μισθοδοσίες του προσωπικού.
· Μόνο για τις δαπάνες παρελθόντων ετών αναμένεται, πέραν των τρεχόντων ενταλμάτων, να εκδοθούν 1 εκατομμύριο επιπλέον εντάλματα, που πρέπει να ελεγχθούν. Ποιος μηχανισμός θα αναλάβει αυτόν τον όγκο εργασίας και σε πόσο διάστημα θα μπορέσει να το φέρει σε πέρας;
· Επίσης αν ο γενικός γραμματέας της Περιφέρειας, ή η Επιτροπή του άρθρου 18, έχουν αποφανθεί θετικά για το νόμιμο μιας απόφασης, ενώ ο προληπτικός έλεγχος αποφαίνεται το αντίθετο είναι αδιευκρίνιστο τι γίνεται σ΄ αυτήν την περίπτωση.
· Αφού την αποκλειστική ευθύνη του ελέγχου μιας δαπάνης θα την έχει ο πάρεδρος θα παραμείνει η ευθύνη στον ταμία του δήμου, ή θα εξακολουθεί να θεωρείται κατά νόμο υπόλογος ο τελικός διατάκτης (δήμαρχος ή αντιδήμαρχος); Αν ναι γιατί, αν όχι γιατί δεν καταργήθηκαν οι σχετικές διατάξεις;
Θα μπορούσαν να διατυπωθούν σειρά τεχνικών και ουσιαστικών προβλημάτων και ερωτημάτων για την εφαρμογή του προληπτικού ελέγχου στις δαπάνες των ΟΤΑ. Η ουσία παραμένει. Με την υπάρχουσα κατάσταση και τις σημερινές δυνατότητες των ελεγκτικών υπηρεσιών δεν είναι δυνατόν να προχωρήσει η διαδικασία εφαρμογής του προληπτικού ελέγχου. Το Ελεγκτικό Συνέδριο είχε επισημάνει από την αρχή τα προβλήματα και είχε ζητήσει να παρθούν μέτρα με πρώτο την πρόσληψη των 70 στελεχών και την άμεση εκπαίδευσή τους. Τώρα, που ξεκίνησε η διαδικασία, θεωρεί ότι έστω και έτσι θα μπορέσει να αντεπεξέλθει με την υπάρχουσα υποδομή.
Η ΚΕΔΚΕ θεωρεί ότι ο κίνδυνος για «γενικό έμφραγμα» στη λειτουργία των δήμων της χώρας είναι υπαρκτός. Η Κυβέρνηση οφείλει να αναλάβει τις ευθύνες της και για την απρόσκοπτη διεξαγωγή του ελέγχου αλλά και για την διασφάλιση της διαφανούς και αποτελεσματικής λειτουργίας των δήμων. Πρέπει άμεσα να προχωρήσουν οι διαδικασίες πρόσληψης των 70, σε πρώτη φάση, στελεχών για την ενίσχυση των υπηρεσιών του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Πρέπει να αναλάβει πρωτοβουλία για κοινή σύσκεψη του υπουργείου Εσωτερικών, ΚΕΔΚΕ και Ελεγκτικού Συνεδρίου για να αντιμετωπιστούν όλα τα προβλήματα και να ληφθούν σοβαρές αποφάσεις. Διαφορετικά, ούτε ο προληπτικός έλεγχος μπορεί να αποδώσει, ούτε οι δήμοι μπορούν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά.
ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ