Τα κριτήρια κατανομής της Συλλογικής Απόφασης Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΣΑΤΑ) – το μερίδιο δηλαδή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων – συζητήθηκαν σε κοινή σύσκεψη του Δ.Σ. της ΚΕΔΚΕ, των προέδρων των ΤΕΔΚ της χώρας καθώς και των δημάρχων πρωτευουσών, που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή στη Χίο.
Το βασικό συμπέρασμα – αίτημα της Αυτοδιοίκησης είναι ότι πρέπει να τηρηθεί η αρχική δέσμευση του Πρωθυπουργού ότι θα αποδοθούν στο ακέραιο οι προβλεπόμενοι από το Ν.1828/89 πόροι της Αυτοδιοίκησης. Αυτό σημαίνει ότι για το 2004 πρέπει να διασφαλιστούν για τη ΣΑΤΑ τα 800 εκ. ευρώ – συν τα 50 εκ. που υπολείπονταν το 2003.
Δεύτερον, η ΣΑΤΑ πρέπει να κατανέμεται στο σύνολό της με βάση τα κριτήρια κατανομής.
Αν δε διασφαλιστούν οι δύο παραπάνω προϋποθέσεις οποιαδήποτε σενάριο κατανομής της δεν θα έχει καμία υπόσταση, ενώ οι πόροι της Αυτοδιοίκησης θα μετατραπούν ουσιαστικά σε μέσο για την άσκηση κεντρικής πολιτικής.
Μιλώντας κατά τη διάρκεια των εργασιών ο πρόεδρος της ΚΕΔΚΕ Π. Κουκουλόπουλος σημείωσε την αναγκαιότητα να υπάρξει μια νέα συλλογική συμφωνία για τα οικονομικά της Αυτοδιοίκησης, που θα έχει ως επίκεντρο τη φορολογική αποκέντρωση, που σημαίνει «φορολογική αρμοδιότητα σε όλους τους ΟΤΑ, ώστε να αναλάβουν αρμοδιότητες αλλά και ευθύνες συνακόλουθες, μετατροπή των ΚΑΠ σε ένα μηχανισμό σύγκλισης, με ενίσχυση των ασθενέστερων ΟΤΑ».
Ο κ. Κουκουλόπουλος παρατήρησε ακόμη ότι η απόδοση στο ακέραιο της ΣΑΤΑ είναι ένα ζητούμενο που έχει σχέση με τα 159 εκ. ευρώ, που υπολείπονται οι εγγραφέντες στον προϋπολογισμό πόροι της Αυτοδιοίκησης για το 2004.
«Για μας, είπε, εξακολουθεί να είναι μια εκκρεμότητα. Έχουμε ζητήσει και εκκρεμεί συνάντηση με τον υπουργό Οικονομίας Γ. Αλογοσκούφη, πιθανά την επόμενη εβδομάδα. Για να έχει υπόσταση η σημερινή μας διαδικασία, τόνισε, θα πρέπει να διασφαλισ��ούν οι παραπάνω πόροι γιατί τα εγγεγραμμένα στον προϋπολογισμό απέχουν από τα συμφωνημένα και από τις στοιχειώδεις ανάγκες της Αυτοδιοίκησης».
Σε ότι αφορά τη ΣΑΤΑ ο Π. Κουκουλόπουλος σημείωσε ότι τα 800 εκ. ευρώ που είναι το σύνολό της, είναι λιγότερο από το 0,7% της κρατικού προϋπολογισμού.
«Κατά συνέπεια όποιος νομίζει ότι με μοχλό και εργαλείο τη ΣΑΤΑ θα κάνουμε αναδιανομή εισοδήματος και σύγκλιση των καθυστερημένων περιοχών, τότε δεν έχει μετρήσει καλά τα νούμερα. Η συστηματική στήριξη προβληματικών περιοχών, τόσο στην ελληνική περιφέρεια, όσο και στα μεγάλα αστικά κέντρα, είναι μια υπόθεση που απαιτεί πολλαπλές πολιτικές και πολύ περισσότερους πόρους.
Παρόλα αυτά η ΣΑΤΑ δε παύει είναι αναπόσπαστο κομμάτι του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, του κατεξοχήν δηλαδή εργαλείου τόσο για τη δημιουργία υποδομών, όσο και την επίλυση προβλημάτων τέτοιας προβληματικότητας περιοχών».
Καταλήγοντας ο πρόεδρος της ΚΕΔΚΕ υπογράμμισε ότι στόχος της Αυτοδιοίκησης σήμερα είναι πρώτον, να διεκδικήσει και να πετύχει την πλήρη απόδοση των πόρων και την απλούστευση των διαδικασιών κατανομής τους μέσα από τρία προγράμματα, λειτουργικό (ΚΑΠ), ΣΑΤΑ και ΕΠΤΑ.
Δεύτερον να προετοιμαστεί εντατικά, σοβαρά και από τώρα για το Δ΄ ΚΠΣ. Τρίτον, να ανοίξει ουσιαστική συζήτηση για το κρίσιμο ζήτημα της διαφάνειας και της διαχείρισης. Τέταρτον, να προχωρήσει άμεσα η σύνταξη του Επιχειρησιακού Σχεδίου για τις νέες αρμοδιότητες που πρόσκαιρα και προσωρινά ασκούνται μέσα από το Γ΄ ΚΠΣ. Και τέταρτον, να ανοίξει ο δρόμος για μια νέα συλλογική συμφωνία που αφορά τη μητέρα των μεταρρυθμίσεων, τη φορολογική μεταρρύθμιση.
Ο αντιπρόεδρος της ΚΕΔΚΕ, δήμαρχος Νέας Ιωνίας Γ. Χαραλάμπους σημείωσε ότι «το κυρίαρχο δεν είναι η κατανομή αλλά η αύξηση των πόρων της Αυτοδιοίκησης, γιατί αλλιώς πρόκειται για διαχείριση της μιζέριας, η οποία και την ίδια την Αυτοδιοίκηση βάζει σε εσωτερικές αντιδικίες και θα τη μετατρέψει ουσιαστικά σε διαχειριστικό βραχίονα της κεντρικής εξουσίας.
Οι πόροι της Αυτοδιοίκησης, τόνισε, αποδίδονται για την άσκηση δημοτικής πολιτικής. Με τις μέχρι σήμερα πρακτικές μετατρέπονται ουσιαστικά σε μέσο άσκησης κεντρικής πολιτικής. Για παράδειγμα η σύγκλιση των περιφερειακών ανισοτήτων δε μπορεί να επιδιώκεται με λειτουργικούς πόρους της Αυτοδιοίκησης, αλλά με πόρους της κεντρικής εξουσίας».
Αναφερόμενος δε στο ισχύον μέχρι τώρα σύστημα κατανομής της ΣΑΤΑ, ο κ. Χαραλάμπους σημείωσε ότι έχει οδηγήσει σε ανισότητες και διαστροφές. Παράλληλα υπογράμμισε ότι ο εξορθολογισμός του συστήματος κατανομής δεν πρέπει να προκαλέσει σοκ, αλλά πρέπει να απορροφηθούν οι συνέπειες σε χρονικό διάστημα όχι μεγαλύτερο από τρία χρόνια.
Τέλος ο αντιπρόεδρος της ΚΕΔΚΕ υπογράμμισε ότι «οποιοδήποτε σενάριο στηρίζεται στο ποσό των 800 εκ. ευρώ, που αποτελεί δέσμευση της προηγούμενης Κυβέρνησης και προεκλογική υπόσχεση της παρούσας. Η δικαιολογία ότι ο δεδομένος προϋπολογισμός δεν το επιτρέπει δεν ευσταθεί, διότι στον τομέα των Δημοσίων Επενδύσεων είναι δυνατή η αύξηση του ποσού είτε μέσω του αποθεματικού του προϋπολογισμού, είτε από το επόμενο έτος».
Στη μελέτη της ΕΕΤΑΑ που παρουσιάστηκε για το νέο σύστημα κατανομής της ΣΑΤΑ, το επικρατέστερο σενάριο προτείνει ότι οι συντελεστές των περιφερειακών κατανομών των πόρων θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους ως κριτήρια τον πληθυσμό μιας περιοχής σε ποσοστό 65%, τη μεταβολή του πληθυσμού κατά 2,5%, την έκταση μιας περιοχής κατά 15%, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε ποσοστό 12,5% και τον δείκτη τοπικής ανεργίας σε ποσοστό 5%.
Με βάση τη μελέτη και τις επιμέρους παρατηρήσεις που καταγράφηκαν κατά τη διάρκεια της σύσκεψης το Δ.Σ. της ΚΕΔΚΕ θα διατυπώσει την τελική πρόταση.
Από τη συζήτηση καταγράφηκε συμφωνία για την ύπαρξη των κριτηρίων, ενώ διατυπώθηκαν διαφωνίες για το δείκτη βαρύτητας των κριτηρίων κατανομής.