Το Λουξεμβούργο, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Δανία, η Αυστρία, η Ιρλανδία, η Φιλανδία, οι Κάτω Χώρες, το Βέλγιο, η Γερμανία, η Γαλλία και η Σουηδία, είναι οι χώρες , στις οποίες, οι καταναλωτές απολαμβάνουν τις καλύτερες συνθήκες.
Αυτό διαπιστώνεται ανάμεσα σε άλλα, στον εαρινό πίνακα αποτελεσμάτων για τους καταναλωτές («Πίνακας αποτελεσμάτων για τις καταναλωτικές συνθήκες») που δημοσίευσε στις 29 Μαΐου 2012 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με την ευκαιρία της Συνόδου του Ευρωπαίου Καταναλωτή 2012.
Ο δείκτης του 2011 δείχνει ότι οι συνθήκες για τους καταναλωτές έχουν βελτιωθεί για δεύτερο συνεχές έτος μετά την πτώση που σημειώθηκε το 2009.
Πολλοί καταναλωτές δεν γνωρίζουν τα δικαιώματά τους
Από την άλλη, προκύπτει ότι η γνώση των δικαιωμάτων των καταναλωτών είναι ανησυχητικά χαμηλή..
Μόνο το 12% των ερωτηθέντων σε όλη την ΕΕ μπόρεσαν να δώσουν απαντήσεις σε ερωτήσεις σχετικά με τα δικαιώματά τους ως καταναλωτών σε σχέση με τις εγγυήσεις, τις προθεσμίες υπαναχώρησης και τις ενέργειες στις οποίες πρέπει να προβούν εάν παραλάβουν εμπορεύματα που δεν είχαν παραγγείλει.
Πολλές επιχειρήσεις δεν γνώριζαν τις νομικές τους υποχρεώσεις προς τους καταναλωτές. Για παράδειγμα, μόνο το 27% των εμπόρων λιανικής πώλησης γνώριζαν το χρονικό διάστημα που διαθέτουν οι καταναλωτές για να επιστρέψουν ελαττωματικά προϊόντα.
Ο συγκεκριμένος πίνακας εξετάζει την ολοκλήρωση της λιανικής αγοράς και τις συνθήκες που επικρατούν στα κράτη μέλη για τους καταναλωτές.
Περιλαμβάνει το δείκτη καταναλωτικών συνθηκών, ο οποίος υπολογίζεται με βάση την ποιότητα της νομοθεσίας σχετικά με τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις, την αποτελεσματικότητα της επίλυσης των διαφορών και της αντιμετώπισης των καταγγελιών, την εμπιστοσύνη των καταναλωτών προς τις δημόσιες αρχές, τους εμπόρους λιανικής πώλησης, τους διαφημιστές και τις οργανώσεις καταναλωτών, και το βαθμό εμπιστοσύνης στην ασφάλεια των προϊόντων που κυκλοφορούν στην αγορά.
Τα στοιχεία επιτρέπουν στα κράτη μέλη να αξιολογούν τις επιδόσεις τους με την πάροδο του χρόνου.
Ο πίνακας αποτελεσμάτων θεμελιώνεται κυρίως σε έρευνες στις οποίες συμμετέχουν καταναλωτές και έμποροι λιανικής πώλησης, σε δεδομένα της Eurostat, καθώς επίσης και σε πληροφορίες που απέστειλαν τα κράτη μέλη.
Το ηλεκτρονικό εμπόριο
Ο πίνακας αποτελεσμάτων δείχνει ότι, παρόλο που το ηλεκτρονικό εμπόριο συνεχίζει να αναπτύσσεται, παραμένει σε μεγάλο βαθμό εγχώριο.
Σημειώνοντας τις δυνατότητες επιλογής και εξοικονόμησης χρημάτων σε διασυνοριακό επίπεδο, η Ε.Ε επισημαίνει την ανάγκη εντατικοποίησης των προσπαθειών με στόχο να αξιοποιηθούν πλήρως τα οφέλη μιας πραγματικά ενιαίας ψηφιακής αγοράς.
Οι καταναλωτές μπορούν να έχουν μεγαλύτερη σιγουριά, όταν πραγματοποιούν αγορές από άλλες χώρες της ΕΕ, όταν οι ανησυχίες τους όσον αφορά τους ξένους πωλητές αποδεικνύονται σε μεγάλο βαθμό αβάσιμες και το διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο παρουσιάζεται τουλάχιστον εξίσου αξιόπιστο με το εγχώριο ηλεκτρονικό εμπόριο, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Οι διαπιστώσεις δείχνουν ότι είναι ζωτικός ο ρόλος της αποτελεσματικότερης ενημέρωσης σχετικά με τους υπάρχοντες μηχανισμούς διασυνοριακής παροχής συμβουλών, επιβολής και έννομης προστασίας (δίκτυο των εθνικών αρχών επιβολής[1], και τα ευρωπαϊκά κέντρα καταναλωτών, τα οποία παρέχουν δωρεάν βοήθεια και συμβουλές στους καταναλωτές που πραγματοποιούν αγορές στην ενιαία αγορά).
Ένα ακόμη στοιχείο που επισημαίνεται είναι ότι φαίνεται πως εξακολουθούν να υφίστανται παράνομες εμπορικές πρακτικές.
Από το 2010, περισσότεροι καταναλωτές και έμποροι λιανικής πώλησης στην ΕΕ συναντούν διαφημίσεις και προσφορές που είναι παραπλανητικές και απατηλές, ακόμη και δόλιες, ενώ πολύ περισσότεροι έχουν λάβει εμπορεύματα τα οποία δεν είχαν παραγγείλει.
Επτά έτη μετά την έκδοση της οδηγίας για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, το γεγονός αυτό αποτελεί αιτία ανησυχίας και πρέπει να αντιμετωπιστεί πιο δραστικά.
Οι αρχές πρέπει να επιβάλουν τους ήδη υπάρχοντες κανόνες για την προστασία των καταναλωτών, ιδίως δε των ευάλωτων καταναλωτών, από αυτές τις πρακτικές· οι καταναλωτές πρέπει να ενισχυθούν ώστε να μπορούν να τις εντοπίζουν και να τις αποφεύγουν· πρέπει επίσης να υπάρχει δυνατότητα εύρεσης ταχύτερων, ευκολότερων και φθηνότερων λύσεων όσον αφορά τις διαφορές με εμπόρους, τόσο ηλεκτρονικά όσο και συμβατικά (βλ. IP/11/1461).
Η Επιτροπή σημειώνει πως θα διερευνήσει τρόπους για την επίσπευση της επιβολής, ώστε να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη των καταναλωτών στις διασυνοριακές συναλλαγές. Τα αποτελέσματα θα παρουσιαστούν σε έκθεση το 2012 με θέμα την εφαρμογή της οδηγίας για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές[2].
Διασφάλιση δικαιωμάτων
Το νέο θεματολόγιο για τους καταναλωτές της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 έχει σκοπό να ενισχύσει τους καταναλωτές και να αυξήσει την ευαισθητοποίηση και την εμπιστοσύνη τους, παρέχοντάς τους μέσα για να συμμετέχουν ενεργά στην αγορά, να την αξιοποιούν προς όφελός τους, να ασκούν τη δυνατότητα επιλογής και να διασφαλίζουν την ορθή επιβολή των δικαιωμάτων τους.
Μετά την έγκρισή τους, οι προτάσεις που εξετάζονται, επί του παρόντος, σχετικά με τους μηχανισμούς επίλυσης των διαφορών με εμπόρους χωρίς υποχρεωτική προσφυγή στη δικαιοσύνη (εναλλακτική και ηλεκτρονική επίλυση διαφορών – ADR/ODR), θα βοηθήσουν τους ευρωπαίους καταναλωτές να επιλύουν τα προβλήματά τους ανεξαρτήτως του τόπου και του τρόπου αγοράς προϊόντων ή υπηρεσιών στην ΕΕ.
Ολόκληρος ο πίνακας των αποτελεσμάτων:
http://ec.europa.eu/consumers/strategy/facts_en.htm#5CMS
Για περισσότερες πληροφορίες:
http://ec.europa.eu/consumers/consumer_research/editions/cms7_en.htm