Πέμπτη,  23 Νοεμβρίου, 2017


Αναζήτηση

Σύνδεσμοι

Χρηματοπιστωτική κρίση με απλά λόγια: Τι έγινε, γιατί έγινε και μία πρόβλεψη.
Το blog του συντάκτη

Χρηματοπιστωτική κρίση με απλά λόγια: Τι έγινε, γιατί έγινε και μία πρόβλεψη.

Τώρα που βρισκόμαστε στο βάθος της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης άς προσπαθήσουμε να δούμε με απλό τρόπο τι και γιατί έγινε.

Τι έγινε; Μετά την 11η Σεπτεμβρίου 2001 οι κεντρικές τράπεζες (αυτές που μονοπωλιακά εκδίδουν το χρήμα) κρατούσαν γιά πολλά χρόνια τα πραγματικά επιτόκια πολύ χαμηλά. Οι πολίτες σε όλες τις χώρες δανείζονταν αφειδώς γιά σπίτια, επιχειρήσεις και πιστωτικές κάρτες γιατί ο δανεισμός ήταν πολύ φθηνός. Οι τράπεζες που έδιναν τα δάνεια, αντί να περιμένουν να πάρουν πίσω το 100% των δανείων σε είκοσι ή τριάντα χρόνια, τα ένωναν σε πακέτα (ας πούμε των χιλίων δανείων) και τα μεταπωλούσαν σε χρηματιστηριακές εταιρείες, σε ασφαλιστικές εταιρείες ή σε άλλες τράπεζες. Έτσι η αρχική (πωλήτρια) τράπεζα, αντί να περιμένει π.χ. τριάντα χρόνια γιά να πάρει πίσω το 100% των δανείων, έπαιρνε σήμερα, άμεσα (στο χέρι) το 80% και άφηνε τους αγοραστές του "πακέτου δανείων" (την χρηματιστηριακή εταιρεία, την ασφαλιστική εταιρεία, την άλλη τράπεζα, το αμοιβαίο κεφάλαιο) να συλλέξει το 100% των δανείων και να διατρέχει τους σχετικούς κινδύνους. Τα "πακέτα δανείων" στην συνέχεια μεταπωλούνταν σε άλλους με κέρδος (αφού το 80% θα γινόταν 100%) και επιπλέον άν κάποιοι δανειολήπτες δεν αποπλήρωναν (άν π.χ. στα 1000 πακεταρισμένα δάνεια τα 90 δεν αποπληρώνονταν) τότε υπήρχαν τα υποθηκευμένα σπίτια που η αξία τους πάντα ανέβαινε χρόνο με τον χρόνο. Έτσι δημιουργήθηκε ένα παγκόσμιο "πυραμιδικό σχήμα" όπου όλοι έδιναν δάνεια σε όλους (χωρίς να εξετάζουν την φερεγγυότητα του δανειολήπτη), όπου όλοι ήταν κερδισμένοι (δανειολήπτες, αρχικές τράπεζες, αγοραστές πακέτων δανείων) και όπου ο τελικός δανειστής (ο κάτοχος του πακέτου των δανείων)  δεν είχε ιδέα ποιός ήταν ο δανειολήπτης. Τα εκατομμύρια μέτοχοι των τραπεζών, των χρηματιστηριακών εταιρειών και των ασφαλιστικών εταιρειών, δεν έμπαιναν στον κόπο να ελέγξουν τι έκαναν οι εταιρείες τους (οι "ιδιοκτησίες" τους) αφού υπήρχαν άφθονα κέρδη γιά όλους. Φυσικά τα υψηλόβαθμα στελέχη των χρηματοπιστωτικών οργανισμών αμοίβονταν με μυθικά ποσά γιά τα κέρδη των εταιρειών που διοικούσαν. Όμως όλα τα πυραμιδικά σχήματα κάποτε καταρρέουν. Είναι νόμος της οικονομίας πως μεταβιβάζοντας ο ένας στον άλλον "χαρτιά", χωρίς να παράγεται πραγματικό (χειροποιαστό) έργο, δεν δημιουργείται πραγματικός πλούτος αλλά "τζόγος".
Κάποτε λοιπόν η παγκόσμια πυραμίδα κατέρρευσε. Αυτοί που είχαν αγοράσει τελευταίοι τα "χαρτιά" (τα πακέτα δανείων) διαπίστωναν πως είχαν στα χέρια τους κάτι με αξία πολύ μικρότερη από αυτήν που νόμιζαν και έτσι θα έπρεπε να χρεωκοπήσουν!

Τι θα συνέβαινε άν χρεωκοπούσαν μερικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα; Τα εκατομμύρια των μετόχων τους θα έχαναν την αξία των μετοχών τους (θα "τιμωρούνταν" από τους αδήρητους νόμους της οικονομίας γιατί δεν είχαν φροντίσει να ελέγχουν την διοίκηση της "ιδιοκτησίας" τους). Τα υψηλόβαθμα στελέχη των εταιρειών θα έμεναν "ανεργα" (θα τιμωρούνταν από την οικονομία γιά τις ριψοκίνδυνες επιλογές τους). Οι καταθέτες των τραπεζών θά έχαναν (πιθανώς) το μη ασφαλισμένο από το κράτος μέρος των καταθέσεών τους (θα "μάθαιναν" έτσι πως όταν καταθέτουμε χρήματα σε τράπεζα δεν υπάρχει μόνο το κριτήριο του υψηλότερου επιτοκίου αλλά και άλλα κριτήρια όπως γιά παράδειγμα να φροντίζουμε να μαθαίνουμε γιά την "υγεία" του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος). Οι κάτοχοι μετοχών ή όμολόγων δεν διέτρεχαν κάποιο κίνδυνο διότι οι μετοχές και τα ομόλογα είναι πάντα στο όνομά τους (η τράπεζα ή ο χρηματιστηριακός οργανισμός ενεργεί μόνο σαν θεματοφύλακας). Οι μπίζνες και οι πελάτες των "χρεωκοπημένων" οργανισμών θα αποκτούνταν από τους "υγιείς" οργανισμούς. Μέσα σε μερικούς μήνες η οικονομία θα υφίστατο ένα μεγάλο "σόκ" και μετά θα επανέρχονταν  στα φυσιολογικά. Όλοι θα είχαν διδαχθεί ότι η απληστία, η απροσεξία, η αδιαφορία, η "κομπίνα", η "κερδοσκοπία" τιμωρούνται από τους νόμους της οικονομίας αφού η ανθρώπινη οικονομία είναι μέρος της ανθρώπινης "φύσης". Όπως ακριβώς ένας άνθρωπος που παραβιάζει επί χρόνια την φυσική ζωή (π.χ. αναπνέοντας μολυσμένο αέρα, τρώγοντας ανθυγειϊνές τροφές, μη αθλούμενος) κάποτε "τιμωρείται" από την φύση με ένα σωρό αρρώστιες έτσι και η "οικονομία" τιμωρεί αυτούς που ζουν "ριψοκίνδυνα": Τους "εκκαθαρίζει" με την πτώχευση όπως η φύση "εκκαθαρίζει" με τον θάνατο.

Οι ανά τον κόσμο κυβερνήσεις όμως θέλοντας να προλάβουν τις παραπάνω "φυσικές" εξελίξεις και κυρίως θέλοντας να δείξουν ότι "κάτι κάνουν" δεν άφησαν τα πράγματα να εξελιχθούν στην φυσική ροή τους. Με χρήματα των φορολογουμένων (καμμία κυβερνηση ή κεντρική τράπεζα δεν έχει δικά της χρήματα) "εσωσαν" τους τελευταίους παραλήπτες "χαρτιών" στην αλυσίδα της "πυραμίδας". Με τον άλφα ή βήτα τρόπο, αλλά πάντα με χρήματα των ανυποψίαστων φορολογουμένων, βοήθησαν και βοηθούν ώστε τίποτα από τα παραπάνω (ή σχεδόν τίποτα) να μην συμβεί. Έτσι η "φύση" (οι νόμοι της οικονομίας) δεν αφέθηκε να λειτουργήσει γιά να μην υπάρξει "πόνος" και γιά να δειχθεί ότι μας φροντίζουν (κάνουν κάτι σε αντίθεση με το να μην κάνουν τίποτα). Έτσι σήμερα όλοι νομίζουν πως η κατάσταση "διασώθηκε" με το μικρότερο δυνατό κόστος. Όμως το "κόστος" είναι πολύ μεγάλο (και σε χρήματα από τον κρατικό προϋπολογισμό) και σε "ηθικό κόστος" (λάθος παράδειγμα με την σωτηρία των "ασώτων" με χρήματα των "εχεφρόνων").

Έτσι η παρούσα κρίση μπορεί να γίνεται πιό ήπια αλλά στην πραγματικότητα μπαίνουν τα θεμέλια γιά την επόμενη (μετά από μερικά χρόνια) που θα είναι πολύ μεγαλύτερη. Η οικονομία (και η φύση) αργά ή γρήγορα "τιμωρούν" ή "συνετίζουν" αυτούς που παραβιάζουν τους παγκόσμιους, παντοτινούς και αναλλοίωτους νόμους τους.


Μανώλης Στειακάκης (www.kede.gr)
(Πολιτικός Μηχανικός-Οικονομολόγος)

 .................................................................................................

...................................................................

..................................

Σημείωση: Ο Μανώλης Στειακάκης είναι συγγραφέας  τού βιβλίου: «Τά Υπέρ καί τά κατά τής ΕΕ καί τής Ο.Ν.Ε.», ISBN: 960-15-1318-3, Εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα, Σόλωνος 69, Αθήνα 106 79, τηλ. 210 3615440, φάξ: 210 3610425, ιστοσ.: www.ant-sakkoulas.gr

 

Ημ/νία καταχώρησης: 18/10/2008



 


Λίστα νέων
 
e-Mail

Ψηφοφορία
Πρέπει να καταργηθεί η μονιμότητα των δημοσίων και δημοτικών υπαλλήλων;
Ναί, πρέπει να καταργηθεί
Όχι, δεν πρέπει να καταργηθεί
Δεν έχω γνώμη / αμφιβάλλω


design and development by web-dynamics.gr